Дзе камфортна жыць сучаснаму чалавеку? Сярод ключавых фактараў дружалюбнага асяроддзя сёння часцей за ўсё называюць бяспеку, экалагічнасць, крокавую даступнасць найважнейшых аб’ектаў (школа, дзіцячы садок, медыцынская ўстанова, крама і г. д.). І, што немалаважна, агульную грамадскую прастору, якая валодае ўласным «характарам» і якую людзі ахвотна лічаць «сваёй».
Добраўпарадкаваны пад’езд і прыгожы двор, дагледжаная прыдамавая тэрыторыя, чыстая вуліца, утульны сквер непадалёк... Зона камфорту сучаснага чалавека не абмяжоўваецца кватэрай або домам — яна шырэйшая. І ўжо гэта — цалкам у нашых руках, вырашылі ў аграгарадках Жылічы, Добасна і Любонічы Кіраўскага раёна. І «зрабілі сабе прыгожа».
Добраўпарадкаванне — жыццёвая неабходнасць
Жылічы — аграгарадок незвычайны. Хоць бы таму, што знакаміты на ўсю Беларусь і нават за яе межамі. Тут знаходзіцца «беларускі Версаль» — нядаўна адрэстаўраваны палац Булгакаў. І сюды прыязджаюць турысты з усёй краіны і з-за мяжы. А падчас штогадовага Вераснёўскага балю Жылічы ператвараюцца ў культурную сталіцу Магілёўшчыны: гучыць класічная музыка, кружацца ў вальсе пары. Так што становішча абавязвае: на фоне палаца неўладкаваныя вуліцы асабліва кідаліся б у вочы.
Але справа не толькі ў суседстве з палацам і не толькі ў наплыве турыстаў, кажа старшыня Добаснянскага сельскага савета (да якога належаць Жылічы) Галіна Шчур.
— Добраўпарадкаванне праводзіцца і ў Добасне, і ў іншых населеных пунктах сельсавета — а ўсяго іх у нас 23 з агульнай колькасцю насельніцтва 2015 чалавек. Людзі сёння глядзяць на жыццё інакш, чым гадоў 10–15 таму. Змяніўся светапогляд. Няважна — у горадзе ці ў вёсцы — людзі ўсюды хочуць жыць годна. Мець якаснае медыцынскае і гандлёвае абслугоўванне, выдатныя дарогі, бо практычна ў кожнай сям’і машына. Аграгарадкоў на нашай тэрыторыі два: Жылічы і Добасна. Ёсць сельскагаспадарчы каледж, школа, амбулаторыя ўрача агульнай практыкі, працэдурны і бясплатны зубны кабінеты. І, вядома, культурнае жыццё — дзякуючы палацу. Тут праводзіцца шмат мерапрыемстваў, таму добраўпарадкаванне для нас — жыццёвая неабходнасць.
У гэтым кірунку, пачынаючы з 2018 года (калі сельсавет прымаў раённыя «Дажынкі»), зроблена каласальная праца, адзначае Галіна Шчур.
У Жылічах, напрыклад, праведзены капітальны рамонт трох шматкватэрных дамоў (сёлета запланаваны капрамонт яшчэ двух), уладкаваны прыдамавыя тэрыторыі, адрамантаваны і пафарбаваны дзве дзіцячыя пляцоўкі. У 2025-м для малых будзе пабудавана новенькая, сучасная пляцоўка. Дарогі рамантуюцца штогод, але сёлета раён выдзеліў немалыя сродкі на замену дарожнага пакрыцця ў Жылічах.
— Усе вуліцы будуць новыя, — не без задавальнення кажа старшыня сельсавета.
Спакон веку старадаўняе мястэчка Жылічы, а таксама навакольныя населеныя пункты патанаюць у зеляніне, аварыйныя дрэвы — пастаянны клопат мясцовых улад. Грамадскія тэрыторыі з мая да кастрычніка абкошваюцца сіламі камунальнікаў, а вось прыдамавыя — на сумленні гаспадароў. І людзі не застаюцца ўбаку. На суботнікі нікога асабліва клікаць не трэба — выходзяць самі, кажа Галіна Шчур.
— Калі вы праедзеце па населеных пунктах, пераканаецеся: у нас амаль не сустрэнеш закінутых участкаў і пустых дамоў. Ні ў адным іншым сельсавеце няма ў людзей столькі буйной рагатай жывёлы. Ёсць сем’і, якія трымаюць па 5-6 кароў. А хатняе малако ахвотна скупляюць прыватнікі. Таму пустыя ўчасткі запатрабаваныя: пад кармы, збожжавыя, бульбу. І, вядома, людзі набываюць пустыя дамы пад лецішчы.
Адно з галоўных пытанняў на вёсцы — водазабеспячэнне — тут вырашана: ёсць і цэнтралізаваны водаправод, і станцыя абезжалезвання. Але захаваліся і студні (некаторыя — старадаўнія).
— Летась адрамантавалі пяць калодзежаў і пафарбавалі 13, сёлета плануем рамонт ужо 16. Студні — наш каларыт, і калодзежная вада турыстам здаецца смачнейшай за водаправодную.
«Што, мы горшыя за горад?»
У Любонічах палаца няма, затое ёсць прыгожая старадаўняя легенда. Аб прыгажуні-сялянцы Любаве, у якую закахаўся стары пан. Каб пазбавіцца ад саперніка, ён пакараў смерцю каханага Любавы, і тая, не перажыўшы гора, утапілася ў рацэ ўласных слёз. Статуя гераіні легенды ўпрыгожыла цэнтральную плошчу аграгарадка ў 2024 годзе, калі тут праходзілі раённыя «Дажынкі». З’явілася да свята і новая спартыўная пляцоўка для дзяцей і падлеткаў. А вось мемарыяльны комплекс — помнік спаленым вёскам — быў узведзены ў Любонічах у 2008 годзе, і гэтай падзеі папярэднічала даследчая праца мясцовых краязнаўцаў. Ёсць і помнік партызанам, якія ваявалі з фашыстамі ў наваколлі Любонічаў. Абодва мемарыялы ніколі не бываюць недагледжанымі, а жывыя кветкі тут заўсёды, распавядае старшыня Любоніцкага сельскага савета Алена Казакова.
— Добраўпарадкаваннем займаемся пастаянна, і ў аграгарадку, і ў вёсках. Што, мы горшыя за горад? Газ, водаправод у нас ёсць, як і іншыя выгоды цывілізацыі (ад амбулаторыі, шпіталя сястрынскага догляду, школы да станцыі абезжалезвання). Застаецца навесці парадак — і можна жыць цалкам камфортна.
У мінулым годзе ў аграгарадку пасадзілі 120 туй, а таксама ўпрыгожылі ўліцы кустамі руж — гэта, дарэчы, ініцыятыва жыхароў.
Узначальвае сельсавет Алена Казакова паўгода. Кажа, што самае складанае на новай пасадзе — адчуваць адказнасць за ўсіх людзей. На тэрыторыі сельсавета пражывае крыху больш за 800 чалавек, плюс летам прыязджаюць дачнікі. «Па Савеце ў нас восем вёсак, ды яшчэ самі Любонічы з насельніцтвам 555 чалавек», — тлумачыць суразмоўніца.
— Я, вядома, не ўсіх ведаю асабіста і магу назваць сябрамі, але знешне ўжо практычна запомніла кожнага. Толькі глянеш, і зразумела: гэта наш, з Любоніцкага сельсавета. Нашы людзі асаблівыя — адкрытыя, добрасумленныя, адказныя. Яны хочуць жыць у прыгажосці, і за гэта я іх паважаю. За размешчанымі на тэрыторыі сельскага Савета арганізацыямі (ААТ «Райаграпрамтэхснаб», ААТ «Раптз», Любоніцкае лясніцтва, прыватнае вытворча-гандлёвае прадпрыемства «Алмакплюс» і інш.) замацаваны тэрыторыі, якія яны добраўпарадкоўваюць. Але і на суботнікі ў нас заўсёды выходзіць шмат людзей. Гэтая добрая традыцыя з савецкага мінулага застаецца актуальнай і сёння. Яна аб’ядноўвае, дае магчымасць сустрэцца розным пакаленням. І ніхто не адчувае сябе паасобку, усе разам.