Пры недасыпанні павышаецца рызыка набору лішняй вагі і атлусцення. Пра гэта на семінары «Асновы рацыянальнага харчавання. Метабалічнае здароўе дзяцей» расказала загадчык аддзялення гігіены дзяцей і падлеткаў Мінскага гарадскога цэнтра гігіены і эпідэміялогіі Таццяна Астроўская, перадае БелТА.
Асаблівую ўвагу ўрач надала сну. «У сне сінхранізуецца выпрацоўка гармонаў лептыну і грэліну, якія адказваюць за насычэнне і голад. У выніку пры недасыпе павышаецца цяга да салодкага і тлустага, запавольваецца абмен рэчываў, што павышае рызыку набору лішняй вагі і атлусцення ў будучыні», — папярэдзіла Таццяна Астроўская.
Паводле яе слоў, гэта не проста адпачынак, а час, калі арганізм расце, аднаўляецца і перазагружае мозг. «Падчас глыбокага сну актыўна выпрацоўваецца гармон росту, і менавіта таму дзеці растуць і развіваюцца ў асноўным у сне», — адзначыла Таццяна Астроўская.
Яна патлумачыла, што ў сне мозг апрацоўвае інфармацыю, атрыманую за дзень, пераводзіць яе з кароткачасовай памяці ў доўгатэрміновую і фарміруе новыя нейронавыя сувязі. Ад гэтага наўпрост залежыць паспяховасць, канцэнтрацыя і стабілізацыя эмоцый. «Уначы картыўол павінен падаць да мінімуму. Але калі чалавек мала спіць, узровень картызолу застаецца высокім. Гэта прыгнечана сінтэз сератаніну і дафаміну - нейрамедыятараў, якія адказваюць за радасць, задавальненне, матывацыю. Так фарміруецца біяхімічная фаза дэпрэсіўнага стану».
Норма сну для малодшых школьнікаў складае 9-12 гадзін, для падлеткаў — 8-10. Самыя прадуктыўныя гадзіны для сну — з 23.00 да 4.00, калі ідзе максімальнае фізічнае і нервовае аднаўленне. Урач звярнула ўвагу, што многія дзеці кладуцца позна, прапускаючы гэтую важную фазу, і тым самым назапашваюць хваробы.
Спецыяліст таксама закранула тэму харчавання. Яна падкрэсліла, што дзеці часта недаатрымліваюць бялок, таму што адмаўляюцца ад рыбы, тварагу і малочных прадуктаў. «Мы часта чуем ад бацькоў, што яны будуць гатаваць і даваць тыя стравы, якія іх дзеці любяць, але гэта не прывядзе да добрага выніку», — адзначыла яна.
Асобна ўрач спынілася на шкодзе фастфуду. «Прадукты фастфуду, як правіла, з высокай энергетычнай шчыльнасцю, з лішкам насычаных тлушчаў, цукроў, солі, транстлушчаў. Рэгулярнае спажыванне такіх прадуктаў прыводзіць да набору вагі, да метабалічных парушэнняў, да пагаршэння здароўя ў доўгатэрміновай перспектыве», — папярэдзіла Таццяна Астроўская.
Гаворачы аб фізічнай актыўнасці, яна адзначыла, што школьнікі часта вядуць сядзячы лад жыцця. Норма для школьнікаў — 21-40 тыс. крокаў у дзень, а па факце дзеці робяць усяго 3-6 тыс. крокаў. «Гэта шлях да сутуласці, лішняй вагі, дрэннага зроку і пастаяннай стомленасці», — падкрэсліла Таццяна Астроўская.
Па словах спецыяліста, здароўе школьніка — гэта не толькі адсутнасць прастуды, а здольнасць вучыцца без пастаяннай стомленасці, захоўваць цікавасць да ведаў, нармальна расці і развівацца. «Школа дае веды, але менавіта ў сям’і ствараецца той асяродак, у якім дзіця аднаўляецца пасля заняткаў. І задача бацькоў зберагчы сон, харчаванне, выправу, зрок і нервовую сістэму дзіцяці», — падкрэсліла яна.
Па словах Таццяны Астроўскай, менавіта ў сям’і закладваюцца звычкі, якія альбо дапамагаюць дзіцяці вытрымаць вучэбную нагрузку і вырасці здаровым, альбо падрываюць яго сілы.