Як удасканальваецца сістэма інтэлектуальнай уласнасці ў Беларусі, расказаў на прэс-канферэнцыі старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Дзяніс Каржыцкі, перадае БелТА.
Адной з ключавых падзей 2026 года для сферы ІУ ў краіне стала ўступленне ў сілу змяненняў у заканадаўства аб абароне інтэлектуальнай уласнасці. «Цяпер правы аўтара замацаваны на ўзроўні закона. Калі распрацоўка створана работнікам, а наймальнік выкарыстоўвае яе ў камерцыйнай дзейнасці, аўтар атрымлівае ўзнагароду як за стварэнне аб’екта інтэлектуальнай уласнасці, так і за яго выкарыстанне. Мінімальны памер узнагароды ўстаноўлены на ўзроўні 12,5 базавай велічыні. Гарантыя распаўсюджваецца таксама на распрацоўкі, якія створаны ў межах гаспадарчых дагавораў і па заказе юрыдычных асоб», — растлумачыў старшыня ДКНТ.
Таксама ён падкрэсліў, што ў Беларусі працуюць каля 100 ацэншчыкаў інтэлектуальнай уласнасці. У бліжэйшы час плануецца зацвердзіць тэхнічны кодэкс, які рэгламентуе выбар спосабаў ацэнкі аб’ектаў ІУ. Дакумент павінен дапамагчы аб’ектыўна вызначаць кошт распрацовак пры перадачы правоў, заключэнні ліцэнзійных дагавораў, разліку ўзнагарод. «Ацэнка інтэлектуальнай уласнасці складаней за ацэнку матэрыяльных актываў. Аўтамабіль захоўвае пэўны кошт, нават калі не выкарыстоўваецца. Тэхналогія ці прамысловы ўзор, якія не ўключаны ў гаспадарчы абарот, з часам могуць значна страціць у цане», — дадаў Дзяніс Каржыцкі.
На аб’екты інтэлектуальнай уласнасці, створаныя за кошт дзяржаўных сродкаў, распаўсюджваецца ўказ № 59. Ён прадугледжвае спосабы камерцыялізацыі распрацовак і іх перадачы ў рэальны сектар эканомікі. Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці выпрацаваў методыку выбару спосабаў камерцыялізацыі, якая на дадзены момент актуалізуецца. Будуць улічвацца не толькі юрыдычныя, але і эканамічныя аспекты перадачы правоў. «Спадзяёмся, што прынятыя меры будуць садзейнічаць далейшаму росту рынку інтэлектуальнай уласнасці ў Беларусі», — падкрэсліў ён.
Паводле даных Сусветнай арганізацыі інтэлектуальнай уласнасці, за апошнія шэсць гадоў інвестыцыі ў нематэрыяльныя актывы раслі ў сярэднім на 5,5% штогод, тады як у матэрыяльныя — на 3,2%. Як адзначыў Дзяніс Каржыцкі, у Беларусі з мінулага года ў статыстыку ўведзены паказчык інвестыцый у нематэрыяльныя актывы. За першае паўгоддзе 2026 года яны склалі 2,2% ад агульнага аб’ёму інвестыцый па краіне (583 млн рублёў). «За восем месяцаў 2026 года аб’ём укладанняў павялічыўся да 848 млн рублёў», — канстатаваў старшыня ДКНТ.