Ад гэтага ўсяго ў насельніцтва краіны-суседкі аптымізму не дадаецца. З-за чаго людзі, баючыся яшчэ большага пагаршэння эканамічнай сітуацыі, перастаюць давяраць фінансавай сістэме і лічаць за лепшае трымаць зберажэнні пад падушкай.

Пачыталі польскую прэсу і ледзь не праслязіліся...

Няма кантракта — няма людзей

Так і хочацца сказаць польскім суседзям-абывацелям: прыязджайце ў Беларусь, тут ужо, сапраўды, з такімі праблемамі сутыкацца не давядзецца.

Пачытаем, чым жывуць суседзі. «Газета Паморска» даведалася, што вайсковы авіяцыйны завод № 2 у Быдгашчы — кампанія, якая мае стратэгічнае значэнне для Польшчы, кожны месяц развітваецца не менш чым з 20 супрацоўнікамі.

Завод у Быдгашчы ўваходзіць у Польскую зброевую групу. Кампанія заснавана ў 1945 годзе і, паводле яе сайта, з’яўляецца «адной з найбуйнейшых авіякампаній Польшчы, адной з элітных груп кампаній, якія маюць стратэгічнае значэнне для эканомікі і абароны Польшчы».

Як паведамляла «Газета Паморска» ў верасні 2024 года, заводам было падпісана пагадненне аб супрацоўніцтве з Boeіng, але нешта, відавочна, пайшло не так... Вядома, што на прадпрыемстве працуюць 820 чалавек.

«Кожны дзень усе перажываюць аб працы. Ёсць вялікія непаразуменні на больш высокіх узроўнях», — распавёў газеце адзін з супрацоўнікаў. Апавяшчэнне павінны былі атрымаць некалькі дзясяткаў чалавек. Некаторым «лішнім» людзям не хапае некалькіх гадоў для выхаду на пенсію, таму знайсці новую працу ім будзе вельмі складана.

Адной з прычын скарачэння персаналу польскія СМІ называюць складанае фінансавае становішча прадпрыемства, выкліканае адсутнасцю новых кантрактаў. Адзначаецца, што да нядаўняга часу кампанія дынамічна развівалася, наймаючы новых спецыялістаў. Аднак сёння дзеючыя кантракты на абслугоўванне самалётаў заканчваюцца, а аб новых замовах «мала што вядома».

«Газета Паморска» папрасіла каментарый у авіязавода, але кампанія, паабяцаўшы, што адправіць яго, да моманту публікацыі яго не дала.

Прафсаюзная арганізацыя паведаміла, што кампанія скасавала калектыўны дагавор. «Гэта азначае, што замест выхадных дапамог, прадугледжаных Працоўным кодэксам, нічога выплачана не будзе. Гэта не добра, гэта вельмі дрэнна. Там напружаная атмасфера», — растлумачылі прафсаюзныя дзеячы.

Піяр на тэме звальненняў

Сітуацыю з авіязаводам можна было назваць прыватным выпадкам, калі б не тэндэнцыя, якая пачынае выяўляцца і ў іншых галінах. Толькі за год колькасць паштальёнаў знізілася амаль на 2 тысячы чалавек. 

І гэта не мяжа. У рамках праграмы добраахвотных (і, натуральна, неаплатных) адпачынкаў польскі паштамт мае намер пакінуць без працы каля 9,3 тысячы чалавек.

На тым факце ўжо спрабуюць зарабіць сабе палітычныя ачкі ў электаральнай гонцы за прэзідэнцкае крэсла хваткія кандыдаты. А што?! Чаму б не скарыстацца сітуацыяй... Кандыдат у прэзідэнты, сустаршыня партыі левага толку «Разам» Адрыян Зандберг заклікаў праўленне польскай пошты «сур’ёзна пагаварыць» з супрацоўнікамі пра будучыню кампаніі і прадставіць канкрэтныя фінансавыя звесткі аб яе рэструктурызацыі. Ён нават сустрэўся з супрацоўнікамі, якія пратэстуюць супраць дзейнасці праўлення пошты, і зладзіў з гэтай нагоды прэс-канферэнцыю.

«Калі кіраўнік кампаніі хоча звольніць тысячы людзей, элементарная сур’ёзнасць патрабуе прадставіць канкрэтныя лічбы, паглядзець вынікі, параўнаць, як пры новым кіраўніку кампанія функцыянуе ў апошнія месяцы, у апошнія кварталы, якія шанцы паставіць гэту кампанію на ногі», — прыводзіць словы кандыдата ад партыі «Разам» польскі друк.

Ён прапанаваў выступіць перагаворшчыкам у перагаворах паміж людзьмі і кіраўніком кампаніі. Вось ужо дзе можна неслаба павысіць свой рэйтынг…

Дарэчы, па даных Poczta Polska, што з’яўляецца найбуйнейшым паштовым аператарам на ўнутраным рынку, у цяперашні час у кампаніі працуе каля 62 тысяч супрацоўнікаў.

Паніка каля банкамата

Трэба сказаць, падобныя сітуацыі не дадаюць аптымізму польскім абывацелям. Не так даўно ў грамадстве з’явілася адна цікавая тэндэнцыя: людзі масава здымаюць наяўныя грошы ў банкаматах. У многіх польскіх гарадах перад банкаматамі чэргі.

Паводле звестак Нацыянальнага банка Польшчы, колькасць знятых сродкаў апошнім часам павялічылася на 35 %.

Чаму палякі масава здымаюць наяўныя грошы ў банкаматах? Асноўная прычына павелічэння зняцця наяўных — эканамічная нявызначанасць, якая расце.

Паведамленні аб магчымых зменах у банкаўскай палітыцы выклікалі непакой у кліентаў.

Акрамя таго, асцярогі з прычыны фінансавай нестабільнасці краіны прывялі да таго, што многія трымаюць сродкі наяўнымі, а не на банкаўскіх рахунках. Гэта з’ява ўключае не толькі зняцце наяўных, але і цікавасць да альтэрнатыўных спосабаў утрымання капіталу, якая расце. Палякі ўсё часцей інвестуюць у золата, нерухомасць або замежныя валюты, прызнаючы іх больш бяспечнымі формамі абароны зберажэнняў у цяперашні час.

А як у нас?

У трэцім квартале 2024 года ўзровень беспрацоўя ў Беларусі апусціўся ніжэй за 3 %.

Па выніках сацапытанняў, праведзеных Інстытутам сацыялогіі НАН Беларусі, за бягучую пяцігодку доля рэспандэнтаў, якія пазітыўна ацэньваюць сацыяльна-эканамічнае становішча ў краіне, павялічылася ў 2,5 раза (53,8 % у 2024-м супраць 21,9 % у 2021-м). Пры гэтым абсалютная большасць грамадзян краіны (86,6 %) задаволеныя сваім жыццём.

З пачатку 2025 года тэрміновыя банкаўскія ўклады ў беларускіх рублях выраслі амаль на 3 мільярды рублёў, або на 35 %.

Кампетэнтна

Аналітык БІСІ Сяргей Тамашоў:

— Праведзенае ў студзені 2025-га апытанне CBOS (Цэнтр вывучэння грамадскай думкі) паказвае, што карціна настрояў грамадзян Польшчы ў адказ на бягучую сітуацыю ў краіне вельмі нядбайная. Сярод эмацыянальных станаў вылучаюцца пераважна негатыўныя: трывога (46 % апытаных), раздражненне (45 %), бездапаможнасць (40 %), збянтэжанасць (38 %), гнеў (30 %), сум (25 %) і стомленасць (25 %).

Разнамасная кіруючая кааліцыя, якая прыйшла да ўлады пасля парламенцкай кампаніі, за мінулы год так і не змагла рэалізаваць заяўленыя ў сваёй перадвыбарнай праграме крокі.

Зрэшты, невыкананне абяцанняў, папулізм — неад’емная рыса заходняга выбарчага рытуалу. Як вынік колькасць палякаў, якія называюць сябе прыхільнікамі ўрада, скарацілася з 41 % у лютым 2024 года да 32 % у снежні, а колькасць апанентаў вырасла з 34 % да 40 % за той жа перыяд (CBOS).

У цэлым польскія грамадзяне ацэньваюць палітычныя партыі крытычна, ставяцца да іх часцей з непрыязнасцю, чым з сімпатыяй. Пры гэтым больш пазітыўныя ацэнкі ў электарату ў дачыненні да «Грамадзянскай кааліцыі», чым у дачыненні да «ЗІС».

Сітуацыю будзе ўскладняць ярка выяўлены інстытуцыянальны крызіс, які развіваецца як вынік спроб новых улад звесці рахункі з папярэднікамі.

Стаўкі ў маючай адбыцца электаральнай сутычцы як ніколі высокія. Ці справяцца польскія палітыкі з негатыўнымі настроямі грамадзян і спакусай вырашыць лёс на вуліцах?..