Top.Mail.Ru

Пасля наймацнейшай магнітнай буры вакол Зямлі выявілі чатыры радыяцыйныя паясы. Чым гэта небяспечна?

Навукоўцы выявілі незвычайную з’яву ў калязямной прасторы: пасля магутнай магнітнай буры вакол нашай планеты сфарміраваліся адразу чатыры радыяцыйныя паясы замест звыклых двух. Гэта паказаў аналіз спадарожнікавых назіранняў за май — чэрвень 2024 года. Вынікі даследавання апублікаваны ў навуковым часопісе npj Space Exploration.


Чаму вакол Зямлі з’явіліся чатыры радыяцыйныя паясы?

Звычайна Зямлю атачаюць два радыяцыйныя паясы Ван Алена — унутраны і знешні. Гэта велізарныя вобласці, у якіх магнітнае поле планеты ўтрымлівае зараджаныя часціцы высокай энергіі. Паміж паясамі знаходзіцца зона, дзе такіх часціц значна менш.

Аднак пасля геамагнітнай буры 11 мая 2024 года, якая стала адной з наймацнейшых за апошнія два дзесяцігоддзі, звыклая структура змянілася.

Навукоўцы прааналізавалі звесткі еўрапейскага спадарожніка PROBA-V, які знаходзіцца на арбіце вышынёй каля 820 кіламетраў. Яго прыборы зафіксавалі, як праз некалькі дзён пасля буры пачалі фарміравацца дадатковыя зоны, што падзяляюць патокі электронаў.

Да чэрвеня даследчыкі выявілі ўжо чатыры асобныя электронныя радыяцыйныя паясы. Незвычайная структура захоўвалася некалькі тыдняў, а да жніўня сістэма вярнулася да звыклага стану.

Як магнітныя буры мяняюць радыяцыю вакол Зямлі?

Прычынай змяненняў сталі выкіды сонечнай плазмы, якія парушылі стан магнітнага поля Зямлі.

Падчас моцных магнітных бур патокі энергічных часціц могуць рэзка павялічвацца. Але новыя паясы ўзніклі не проста праз з’яўленне дадатковых электронаў.



 Даследчыкі высветлілі, што ў некаторых абласцях часціцы, наадварот, знікалі. У выніку ўтварыліся новыя прамежкі з паніжанай канцэнтрацыяй электронаў, якія падзялілі наяўныя радыяцыйныя вобласці.

Навукоўцы таксама выявілі, што пасля іншых моцных магнітных бур у кастрычніку 2024-га, чэрвені 2025-га, студзені і ліпені 2026 года вакол Зямлі зноў назіраліся тры электронныя паясы.

Ці небяспечныя дадатковыя радыяцыйныя паясы для людзей?

Для жыхароў Зямлі само з’яўленне дадатковых паясоў не нясе радыяцыйнай пагрозы. Ад зараджаных часціц людзей абараняюць магнітнае поле і атмасфера планеты.

Аднак такія змены маюць істотнае значэнне для касмічных апаратаў і астранаўтаў.

Часціцы высокай энергіі могуць пашкоджваць электроніку спадарожнікаў, уплываць на работу абсталявання і павялічваць радыяцыйную нагрузку на людзей за межамі ахоўных слаёў атмасферы.

Таму навукоўцам важна разумець, як радыяцыйныя паясы змяняюцца падчас сонечных бур і наколькі доўга захоўваюцца такія незвычайныя структуры. Гэтыя звесткі дапамогуць больш дакладна ацэньваць рызыкі для касмічных місій.

Радыяцыйныя паясы Зямлі адкрылі ў 1958 годзе. Яны атрымалі назву ў гонар амерыканскага фізіка Джэймса Ван Алена. Звычайна Зямлю атачаюць два такія паясы, аднак моцныя магнітныя буры здольныя змяняць іх структуру.
arrow
Нашы выданні

Толькі самае цікавае — па-беларуску!

Напішыце ў рэдакцыю