З 19 па 21 красавіка ў Маскве ў суперфінале конкурсу прыняло удзел больш за 1500 школьнікаў і студэнтаў. Сярод 25 суперфіналістаў апынуліся прадстаўнікі Расійскай Федэрацыі, Рэспублікі Беларусь і Рэспублікі Казахстан. 20 красавіка суперфіналісты прадставілі свае праекты ў фармаце постэрнай прэзентацыі на пляцоўцы дзіцячага тэхнапарка «Мендзялееў цэнтр» РХТУ ім. Д. І. Мендзялеева.

Уладальнікам Гран-пры стаў навучэнец 10-га класа сярэдняй школы № 16 Пінска Аляксандр Якавец з праектам «Аднаўленне колькасці судака з выкарыстаннем штучных нерасцілішчаў у натуральных умовах». Яму дапамагалі арганізатары і ініцыятары праекта — настаўнік біялогіі Андрэй Янушкевіч і педагог дадатковай адукацыі Вадзім Шаламіцкі. Паводле слоў Андрэя Янушкевіча, на стварэнне ініцыятывы спатрэбіўся год, а ідэя прыйшла з улікам таго, што выкладчыкі з’яўляюцца актыўнымі рыбаловамі.

«Аднойчы звярнулі ўвагу на памяншэнне колькасці судака і выказалі здагадку, што асноўным фактарам, які рэгулюе яго колькасць, з’яўляецца дзейнасць рыбаловаў. Мы зафіксавалі папуляцыю судака, выявілі, што ён сапраўды стаў радзей сустракацца ва ўловах. Даныя былі перададзены школьніку для разважанняў. Ён зацікавіўся, пачаў шукаць магчымую праблематыку. Натыкнуўся на інфармацыю, што праблема актуальная не толькі для нашай краіны, але і для многіх рэгіёнаў Еўразіі. А ўжо я як выкладчык прапанаваў варыянты працы, якія дапамогуць знайсці альтэрнатыўныя спосабы павелічэння колькасці без парушэнняў беларускага заканадаўства», — падзяліўся біёлаг.

Як адзначыў спікер, у судака ёсць асаблівасць паводзін — ён будуе гнёзды да таго, як з’яўляюцца малькі. «Мы фіксавалі натуральныя нерасцілішчы, і пры іх аднаўленні стараліся выкарыстоўваць прыродныя маштабы, падбіралі матэрыялы, якія будуць найбольш прыдатнымі. Выкарыстоўвалі штучны і натуральны матэрыялы. Да натуральных належаць галіны туі — у шматлікіх крыніцах было адзначана: яна выпрацоўвае фітанцыды, антыбактэрыяльныя рэчывы, якія дапамагаюць ікры захоўвацца і не псавацца. А штучны матэрыял разглядаўся як больш даўгавечны, ён можа выкарыстоўвацца на працягу некалькіх сезонаў. Атрымалі прыкладна роўныя эфекты ад двух відаў матэрыялаў», — растлумачыў ён.

Такім чынам, у тых вадаёмах, якія злучаюцца з агульнымі вадацёкамі, без парушэння заканадаўства можна павялічваць колькасць папуляцыі, каб яна рассялялася па басейне рэк. «Ніхто не забараняе ўсталёўваць гнёзды, пры гэтым рыба можа спакойна нерасціцца, будзе фармавацца натуральная папуляцыя», — абагульніў Андрэй Янушкевіч.

Але рыба жыве і ў азёрах — закрытых вадаёмах з уласнай папуляцыяй. Яны сталі адпраўной кропкай для другога этапу даследаванняў.

«Мы зрабілі спробу стварэння даступнага рыбапасадачнага матэрыялу для судака. У рыбгасах вытворчасцю малька судака практычна не займаюцца, закупляць у Расіі яго дорага. У выніку даследаванняў мы атрымалі рыбапасадачны матэрыял, які добра адаптуецца да натуральных умоў. З пэўнага вадаёма мы можам транспартаваць яго ў розныя пункты пры ўмове рыбалоўна-эканамічнага абгрунтавання. Гэта дасць магчымасць атрымаць новыя папуляцыі ў тых месцах, якія прыдатныя для гэтага», — расказаў настаўнік.