Перагрузка ў школьніка можа выяўляцца зніжэннем апетыту, частымі прастудамі, цяжкасцямі з канцэнтрацыяй, парушэннем сну і нават фізічнымі болямі, расказала медыцынскі псіхолаг Ксенія Дзяменцьева, паведамляе РІА «Новости».

Урач удакладніла, што павышаная стамляльнасць, капрызы, адмова рабіць урокі і хадзіць на гурткі часам могуць быць сігналам аб тым, што арганізм дзіцяці не спраўляецца з нагрузкай.

«Стомленасць у дзяцей можа выяўляцца не толькі раздражняльнасцю ці плаксівасцю, але і зніжэннем апетыту, частымі прастудамі, цяжкасцямі з канцэнтрацыяй, парушэннем сну і нават фізічнымі болямі. Асабліва складана распазнаць стрэс у малодшых школьнікаў, якія яшчэ не ўмеюць да канца ўсведамляць і агучваць свой стан», — паведаміла псіхолаг.

Яна падкрэсліла, што важна паназіраць за дзіцем хоць бы адзін-два тыдні, калі змены ў паводзінах захоўваюцца даўжэй, то гэта прычына задумацца аб перагрузцы.

Сімптомы празмерных нагрузак могуць быць эмацыянальнымі, кагнітыўнымі, фізічнымі і паводніцкімі. Так, да эмацыянальных адносяцца павышаная трывожнасць, апатыя, запальчывасць, страта цікавасці да любімых спраў. «Сярод кагнітыўных сімптомаў празмерных нагрузак ёсць безуважлівасць, няпамятлівасць, запаволенае мысленне; фізічных — галаўныя болі, болі ў жываце, парушэнні сну і апетыту, пачашчаныя ВРВІ; паводніцкіх — пасіўнасць, адмова ад зносін, пазбяганне школы і секцый, рэгрэс навыкаў», — расказала эксперт.

Паводле яе слоў, пастаянны стрэс, недасыпанне, адсутнасць вольнага часу могуць прывесці да хранічнай стомленасці і зніжэння імунітэту, сімптомаў трывожных і дэпрэсіўных станаў, запаволення фізічнага і разумовага развіцця, фарміравання негатыўнага стаўлення да вучобы. «Дзіця можа пачаць думаць, што яно „дрэннае“, „дурнаватае“, „няўдачнік“. Гэта адбіваецца і на самаацэнцы, і на матывацыі», — растлумачыла псіхолаг.

Па словах урача, бацькі часта прымаюць за ляноту тое, што на самай справе з’яўляецца стомленасцю або высокай трывожнасцю. Прычынамі могуць быць адсутнасць дакладных меж паміж вучобай і адпачынкам, нізкі ўзровень самарэгуляцыі, боязь не справіцца, перфекцыянізм, пастаяннае адчуванне непаспяховасці.

«Дзіцяці неабходныя не толькі сон і харчаванне, але і час, калі ад яго нічога не патрабуецца. Не варта забываць пра перапынкі паміж заняткамі: пасля кожных 30–40 хвілін вучобы трэба даваць 10–15 хвілін адпачынку. Таксама пакідайце дзіцяці час, калі яно „нічога не робіць“, мінімум 1 гадзіну ў дзень», — падкрэсліла псіхолаг.

Спецыяліст рэкамендавала бацькам таксама не забываць, што колькасць дадатковых заняткаў і гурткоў павінна быць умеранай, бо нават любімыя заняткі стамляюць. Яна параіла абавязкова ўлічваць час на дарогу да секцый і школы, бо гэта таксама з’яўляецца часткай нагрузкі.

Паводле яе слоў, вельмі важна захоўваць у дзіцяці вольны час, бо гэта не толькі адпачынак, але і магчымасць навучыцца самарэгуляцыі: зразумець, што падабаецца, як хочацца праводзіць дзень, чаму ўдзяліць увагу. «Калі ў дзіцяці няма магчымасці прымаць рашэнні і выбіраць, яно страчвае ініцыятыву, становіцца пасіўным або, наадварот, пачынае пратэставаць», — дадала ўрач.

Пры выяўленні ў дзіцяці прыкмет ператамлення спецыяліст рэкамендавала на 1–2 тыдні паменшыць нагрузку і паназіраць за яго станам. У выпадку адсутнасці змен ці пры з’яўленні новых трывожных сімптомаў яна параіла звярнуцца да псіхолага.

«Бацькі могуць забяспечыць дзіцяці дакладны, але гнуткі рэжым дня; не забываць аб часе без абавязкаў; хваліць дзіця за намаганні, а не толькі за вынік; зніжаць трывожнасць праз сумесныя прагулкі, спакойныя размовы, рытуалы. І самае галоўнае — быць побач і ўважліва ставіцца да эмацыянальнага стану дзіцяці», — расказала ўрач.

Яна падкрэсліла, што здаровая псіхіка, як і здароўе цела, патрабуе часу на аднаўленне. Калі дзіця стамілася — гэта не слабасць, а сігнал аб тым, што яно жывое і мае патрэбу ў клопаце.