Цэнтрам паломніцтва заходняга лагера таксама стаў Кітай. Пекін ужо наведалі прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Кір Сталмер і яго канадскі калега Марк Кэрні. Намецілася сур’ёзная перазагрузка калектыўнага Захаду (мінус ЗША) і з КНР, і з іншымі рэгіёнамі. Для Беларусі такі разварот нясе як пэўныя рызыкі, так і істотныя выгады.

Спачатку пра мінусы. Эканамічны паход заходніх кампаній у краіны так званай «далёкай дугі» не ў якасці каланізатараў, а ў пошуку попыту на сваю прадукцыю, павышае канкурэнцыю ў гэтых рэгіёнах. І вельмі сур’ёзную. Несумненна, нашым кампаніям прыйдзецца актывізаваць намаганні на гэтых экспартных напрамках, каб умацаваць свае пазіцыі. Якраз той выпадак, калі час важней пошуку самага эфектыўнага рашэння. Страты ад прамаруджання, як бачыцца, будуць значна вышэй, чым страты ад тых ці іншых памылак і пралікаў.

Вядома, еўрапейскія, канадскія і брытанскія карпарацыі — вельмі самавітыя спадары. І будзем аб’ектыўныя: валодаюць сур’ёзным патэнцыялам і ў частцы вытворчых магутнасцяў, фінансавых магчымасцяў і кампетэнцыі ў многіх галінах у Еўропе знаходзяцца на вельмі высокім узроўні. Але ў Беларусі таксама ёсць перавага: зноў жа — час. Мы пачалі сур’ёзна прыглядацца да гэтых рынкаў ужо даўно. І гісторыя ўзаемаадносін Мінска з дзяржавамі Азіі, Паўднёвай Амерыкі, Афрыкі складае 10—15—20 гадоў. Сур’ёзны тэрмін для выбудоўвання партнёрскіх адносін. Несумненна, не на ўсіх рэгіянальных і нацыянальных рынках нашы вытворцы адчуваюць сябе як рыбы ў вадзе. Наогул, выхад на новыя экспартныя рубяжы, асабліва тыя, якія геаграфічна размешчаны досыць далёка, — задача клапотная і працяглая. 

У кожнай краіне ёсць свае асаблівасці, спецыфіка, дзелавыя традыцыі... І па многіх пазіцыях нам удалося ўжо разабрацца. 

Перыяд знаёмства ў Беларусі ўжо прайшоў, і вельмі паспяхова. 

Заходнім карпарацыям толькі трэба прайсці гэты шлях. Вядома, гэта яны будуць рабіць не бясконца доўга. Будзем аб’ектыўныя: аналітычныя рэсурсы і на нацыянальным, і на карпаратыўным узроўні там маюцца, каб аператыўна выходзіць на новыя рынкі. Але фора ў нас ёсць. Як ужо напрацавана пэўная статыстыка па эксплуатацыі нашай тэхнікі ў гэтых дзяржавах, што вельмі важна для павышэння функцыяналу і надзейнасці тэхнікі праз удасканаленні і канструктыўныя змены. Гэта таксама наша канкурэнтная перавага.

Але, паўтаруся: будзе занадта саманадзейна чакаць бясконцасці такога становішча. Пасля перманентных гандлёвых рознагалоссяў з ЗША ў Еўропы і той жа Канады наладжванне адносін з Азіяй і Паўднёвай Амерыкай — не проста бізнес, а экзістэнцыяльны выклік пасля патэнцыяльнай (але вельмі рэальнай) страты прысутнасці ў ЗША. Прайшлі часы, калі на патрэбы сярэдніх дзяржаў, не заўсёды самых багатых, еўрапейскія карпарацыі глядзелі пагардліва. 

І вырашылі не апускацца да іх патрэб, лічачы іх нішавымі. Часы змяніліся. І ўсе будуць імкліва дыверсіфікавацца, трансфармаваць свае стратэгіі. Вядома, еўрапейскія кампаніі перажываюць не лепшыя часы. Ёсць у іх і залішняя карпаратыўная бюракратыя. Аднак яны застаюцца моцнымі канкурэнтамі, якіх занадта саманадзейна скідваць з рахункаў.

Новая парадыгма міжнародных адносін стварае для Беларусі і акно магчымасцяў. Яшчэ вельмі нядаўна, літаральна летась, Еўропа стаяла перад няпростым выбарам: захаванне атлантычнага партнёрства або развіццё ў рамках Еўразійскага рэгіёна. Вашынгтон сваёй вельмі своеасаблівай палітыкай амаль канчаткова вырашыў гэта пытанне.

І не толькі для ЕС, але і для іншых сваіх даўніх і, здавалася б, вечных партнёраў: Канады, Вялікабрытаніі, магчыма, у будучыні і Мексікі. Зрэшты, для нас у большай ступені важны еўрапейскі напрамак, бо ўзмацненне эканамічнага ўзаемадзеяння па лініі ЕС — КНР значна павышае наш статус транспартна-лагістычнага звяна ў ланцужку Усход — Захад.

Так, асноўны тавараабарот прыпадае на марскі транспарт. Але сухапутныя сувязі ад гэтага не губляюць сваёй важнасці. Па-першае, кантэйнер з Кітая ў Еўропу трапляе па чыгунцы ў 2-3 разы хутчэй, чым па вадзе. Па-другое, у гэтым дзесяцігоддзі лагістыка падвяргалася такой колькасці выклікаў, што для стабільнага перамяшчэння тавараў дыверсіфікацыя прынцыповая. Па-трэцяе, новая парадыгма ўзаемаадносін на еўразійскім кантыненце так ці інакш, але павінна стаць трыгерам для дээскалацыі і палітычных супярэчнасцяў, для зніжэння эканамічнага ціску. Прасцей кажучы, карта свету, якая імкліва трансфармуецца, прадугледжвае больш прагматычныя ўзаемаадносіны. Магчыма, без вялікай і шчырай любові, але з разуменнем узаемных інтарэсаў і пошуку дзейсных кампрамісаў. Той варыянт, які Беларусь нават вельмі задавальняе. І такую канцэпцыю ўзаемаадносін мы неаднаразова дэкларавалі.

Уладзімір ВАЛЧКОЎ