Літаральна нядаўна на ўзроўні ўрада была зацверджана дзяржаўная праграма, прысвечаная развіццю і павышэнню эфектыўнасці работы энергасістэмы краіны. «Мы бачым, што энергетыка апошнія гады пачынае адыгрываць усё большую ролю ў жыцці грамадзян, у эканоміцы. Менавіта гэта паслужыла зыходным пунктам таго, што павінна распрацоўвацца асобная дзяржаўная праграма, якая будзе накіравана на развіццё энергетыкі», — сказаў Дзяніс Мароз.

Ён указаў на тое, што ў рамках дзяржпраграмы «Устойлівая энергетыка і энергаэфектыўнасць», якая распрацавана ў адпаведнасці з паказчыкамі Праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі на 2026-2030 гады, пастаўлена фундаментальная задача павышэння эфектыўнасці энергетычнай сістэмы Рэспублікі Беларусь, павышэнне яе ўстойлівасці і забеспячэнне яе збалансаванага развіцця. Гэта забяспечваецца за кошт фарміравання трох самастойных падпраграм. «Першая падпраграма звязана з павышэннем энергетычнай эфектыўнасці эканомікі краіны. Яна ўключае ў сябе мерапрыемствы, якія звязаны са зніжэннем энергаёмістасці ВУП. Наступная падпраграма — «Павышэнне энергетычнай самастойнасці». Яна накіравана на выкарыстанне тых энергетычных рэсурсаў, якія ёсць у нашай краіне: мясцовыя віды паліва, аднаўляльныя крыніцы энергіі і, вядома, БелАЭС. Трэцяя падпраграма прысвечана збалансаванаму развіццю энергетычнага комплексу і прадугледжвае мадэрнізацыю аб’ектаў генерацыі энергетычных рэсурсаў (кацельняў і электрастанцый), а таксама значную мадэрнізацыю электрасеткавай інфраструктуры», — адзначыў міністр.

Дзяніс Мароз таксама дадаў, што дзяржпраграмай прадугледжаны мэтавыя паказчыкі, якія павінны быць дасягнуты ў выніку яе рэалізацыі. «Адна з важнейшых — забеспячэнне энергетычнай самастойнасці. Яго мэтавае значэнне складае 33 працэнты. Гэта азначае, што ў паліўна-энергетычным балансе 33 працэнты энергіі, што вырабляецца ў Рэспубліцы Беларусь, павінна быць атрымана на аснове ўнутрырэспубліканскіх энергетычных крыніц. Акрамя таго, з пункту гледжання павышэння энергетычнай эфектыўнасці прадугледжана зніжэнне энергаёмістасці ВУП на 4 працэнты за пяцігодку. Павышэнне эфектыўнасці азначае зніжэнне затрат, што ў сваю чаргу прывядзе да павышэння канкурэнтаздольнасці, павелічэння рынкаў збыту, павелічэння даходаў прадпрыемстваў і насельніцтва», — падкрэсліў кіраўнік ведамства. Ён таксама дадаў, што ў рамках дзяржпраграмы прадугледжваецца рэканструкцыя цеплавых сетак. Будзе праведзена рэнавацыя каля 15 працэнтаў цеплавых сетак. Будуць прымяняцца сучасныя трубы, якія даюць магчымасць на працягу доўгага перыяду падтрымліваць вельмі нізкія страты цеплавой энергіі ў размеркавальнай сетцы.

Міністр звярнуў увагу на тое, што самым сур’ёзным выклікам для энергасістэмы з’яўляецца ўздзеянне навакольнага асяроддзя. «У рамках дзяржпраграмы для павышэння ўстойлівасці энергасістэмы запланавана рэканструкцыя электрасеткавай інфраструктуры. Рэканструкцыя рэалізуецца для вырашэння дзвюх асноўных задач. У першую чаргу для павышэння надзейнасці і ўстойлівасці работы энергасістэмы і яе здольнасці процістаяць неспрыяльным умовам надвор’я. Другі важны складнік рэканструкцыі звязаны з тым, што будаўніцтва БелАЭС прывяло да значнага павелічэння попыту на электрычную энергію. Прэзідэнт на Усебеларускім народным сходзе звярнуў увагу, што ёсць атамная станцыя, але сеткі даволі слабыя для таго, каб гэту энергію даставіць да канчатковага спажыўца. Таму ў рамках дзяржпраграмы мы заклалі маштабную мадэрнізацыю электрасеткавай інфраструктуры», — сказаў Дзяніс Мароз. Так, у наступную пяцігодку плануецца рэканструяваць каля 18,5 тыс. км электрасетак.

Пры гэтым кіраўнік ведамства акцэнтаваў увагу на тым, што развіваецца выкарыстанне і іншых крыніц энергіі. «Торф для Рэспублікі Беларусь — гэта нацыянальны здабытак. Мы ад яго не адмаўляемся. Ён у сабе змяшчае даволі вялікую колькасць каштоўных рэчываў. Сёння торф выкарыстоўваецца не толькі ў энергетычных мэтах, новае дыханне ён атрымлівае дзякуючы таму, што мы пачынаем яго выкарыстоўваць у новых напрамках. Напрыклад, мы актыўна развіваем тэму больш глыбокай перапрацоўкі торфу. Інакш кажучы, калі з торфу мы атрымліваем гуматы — самыя канцэнтраваныя прыродныя элементы, якія змешчаны ў торфе. Такія прадукты беларускай вытворчасці ўжо сёння можна ўбачыць у магазінах для садаводаў. Таксама мы займаемся сур’ёзнымі эксперыментамі па прымяненні торфу ў прамысловых маштабах у сельскай гаспадарцы, як у якасці кармавых дабавак, якія значна павышаюць эфектыўнасць вядзення сельскай гаспадаркі, так і ў агракультурах», — адзначыў міністр.

Торф прымяняецца і ў іншых напрамках, падкрэсліў міністр. У цэлым попыт на тарфяную прадукцыю беларускай вытворчасці з кожным годам расце, геаграфія паставак моцна пашыраецца.