Па агульным правіле наймальнік абавязаны прадастаўляць работніку працоўны водпуск штогод поўнай працягласці ў межах яго рабочага года, а работнік павінен яго выкарыстоўваць.
Але што рабіць, калі частка водпуску засталася нявыкарыстанай? Першы варыянт - перанесці частку працоўнага водпуску на наступны рабочы год. 

Як тлумачыцца, у бягучым рабочым годзе перанос або прадаўжэнне працоўнага водпуску магчымы ў шэрагу выпадкаў: вы захварэлі (часовая непрацаздольнасць), пачаўся водпуск па доглядзе дзіцяці, трэба выканаць дзяржаўныя абавязкі (з правам на вызваленне ад работы), водпуск супаў з вучэбным, своечасова не выплацілі адпускныя, а таксама са згодны бакоў і ў іншых выпадках, прадугледжаных заканадаўствам або калектыўным дагаворам. 

Перанесці частку водпуску на наступны рабочы год можна толькі ў двух выпадках: калі гэта выключныя выпадкі ў сувязі з вытворчай неабходнасцю або калі вас адклікалі з водпуску па ініцыятыве наймальніка. Нават у гэтых выпадках неабходна выкарыстаць мінімум 14 каляндарных дзён у бягучым годзе. 

Другі варыянт — атрымаць грашовую кампенсацыю за водпуск. Гэта датычыцца часткі працоўнага водпуску (асноўнага і дадатковага), якая перавышае 21 каляндарны дзень. І зрабіць гэта можна па пагадненні паміж работнікам і наймальнікам. 

Замена грашовай кампенсацыяй не дапускаецца ў адносінах да водпускаў, якія прадастаўляюцца авансам, і водпускаў, якія прадастаўляюцца цяжарным жанчынам, работнікам, прызнаным інвалідамі, работнікам ва ўзросце да 18 гадоў, работнікам за працу ў зонах радыеактыўнага забруджвання, а таксама ў адносінах да дадатковых водпускаў за працу са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі. 

Атрымаць грашовую кампенсацыю рэальна пры адкліканні з працоўнага водпуску, калі ў бягучым рабочым годзе выкарыстана не менш як 14 каляндарных дзён водпуску, а таксама пры звальненні.