Асноўнае кола пытанняў датычылася павышэння эфектыўнасці стандартаў на сучасным этапе, якія праводзяцца на галіновым узроўні работ, актуалізацыі фонду стандартаў, скарачэння тэрмінаў іх распрацоўкі. У фокусе таксама было вызначэнне стратэгіі развіцця дзяржаўнай стандартызацыі на 2027 год.

Удзел у пасяджэнні прынялі больш за 150 прадстаўнікоў Дзяржстандарту і яго інстытутаў, Міністэрства абароны, Дзяржаўнага пагранічнага камітэта, Беларускай чыгункі, навуковых інстытутаў, тэхнічных камітэтаў па стандартызацыі і інш.

Першы намеснік старшыні Дзяржстандарту Аляксандр Бурак адзначыў, што вельмі важна своечасова выпрацоўваць і канкрэтызаваць сучаснае бачанне стандартызацыі на апярэджанне і актуальныя задачы ў гэтым напрамку.

Сёння першараднымі задачамі з’яўляюцца актуалізацыя стандартаў, адмена ўстарэлых дакументаў, якія стрымліваюць развіццё рэальнага сектара эканомікі, зніжэнне «сярэдняга ўзросту» стандартаў. «Пытанне „сярэдняга ўзросту“ стандартаў з’яўляецца зыходнай кропкай, паказчыкам сучаснага падыходу для нацыянальнай стандартызацыі. Неабходна зніжаць гэты паказчык і ўвязваць яго з міжнароднымі патрабаваннямі. Па выніках 2026 года плануецца выйсці на лічбу не больш за 10 гадоў, а да 2027 года ў асобных галінах, у тым ліку і высокатэхналагічных, — на 7-8 гадоў, што будзе адпавядаць міжнароднай практыцы», — акцэнтаваў увагу Аляксандр Бурак.

Устанаўліваць сучасныя патрабаванні да прадукцыі, хутчэй выводзіць яе на рынак дапамагае і скарачэнне тэрмінаў распрацоўкі стандартаў. Сёння актуальнай з’яўляецца распрацоўка стандарту не больш за 5-6 месяцаў, і гэта не мяжа ў аптымізацыі тэрмінаў работ.

У вырашэнні гэтых пытанняў павінны актыўней удзельнічаць тэхнічныя камітэты, а таксама галіновыя арганізацыі па стандартызацыі. Яны ствараюць экспертную аснову для норм у асобных сферах эканомікі, дапамагаюць усебакова абмяркоўваць тэхнічныя пытанні, выпрацоўваць стратэгію стандартызацыі ў той ці іншай галіне. Іх колькасць павінна расці ў адпаведнасці з патрабаваннямі часу. Паводле слоў спікера, Дзяржстандартам прапрацоўваецца пытанне стварэння новага тэхнічнага камітэта па стандартызацыі Беларусі ў галіне турызму.

У Дзяржстандарце адзначылі, пытанне фінансавання распрацоўкі стандартаў важнае з пункту гледжання ўсіх удзельнікаў рынку, аднак пакуль у гэтым напрамку вядучая роля застаецца за дзяржавай для тых аспектаў, у якіх яна ўстанаўлівае крытэрыі бяспекі.

У пытаннях паказчыка якасці, прадукцыі і паслуг работы па стандартызацыі павінны праводзіцца выключна ўсімі зацікаўленымі бакамі: вытворцамі, галіновымі міністэрствамі, экспертнай супольнасцю. Патрабаванні павінны быць не ніжэйшыя за міжнародныя, а ў асобных сектарах, напрыклад, у харчовым — і вышэйшыя. Такі падыход дасць магчымасць падтрымліваць і пастаянна павышаць якасць беларускай прадукцыі, у тым ліку грунтуючыся на навуковых даследаваннях, дадалі ў камітэце.

На мерапрыемстве таксама ішла размова аб ролі стандартызацыі ў развіцці сучасных тэхналогій у галіне мікраэлектронікі, прыборабудавання, беспілотных сельскагаспадарчых машын. Гэта — прыярытэтныя напрамкі, але стандартызацыя важна таксама ў сферы лёгкай прамысловасці і АПК.

Аляксандр Бурак адзначыў даволі добрую дынаміку па рэалізацыі праграмы апераджальнай стандартызацыі ў прыярытэтных сферах нацыянальнай эканомікі. У дакумент уключана больш за 150 стандартаў. Восем стандартаў у галіне штучнага інтэлекту, робататэхнікі, прамысловых пагрузчыкаў і абсталявання ў металургіі ўжо зацверджаны.

Што датычыцца пытанняў, звязаных з праверкай навукова-тэхнічнага ўзроўню стандартаў, то неабходны практычны і дзейсны падыход. Яна не павінна заставацца проста праверкай, а павінна завяршацца дзеяннем, накіраваным на дасягненне мэт стандартызацыі.