Супрацьстаянне ЕЗ і ЗША можа «хутка перарасці ў нешта жудаснае», адбываецца «беспрэцэдэнтная эскалацыя» праз Грэнландыю, адзначаецца ў публікацыі. Падобна на тое, абодва бакі настроены сур’ёзна. 

Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп абвясціў 17 студзеня, што з 1 лютага гэтага года ўвядзе 10-працэнтныя пошліны на тавары з васьмі краін — Даніі, Фінляндыі, Францыі, Германіі, Нідэрландаў, Нарвегіі, Швецыі і Вялікабрытаніі. Акрамя таго, калі пагадненне не будзе дасягнутае да 1 чэрвеня, пошліны ў дачыненні да гэтых краін, з яго слоў, будуць павялічаныя да 25%.

Гэта паслужыла падставай для экстраннай нарады прадстаўнікоў еўрапейскіх краін 18 студзеня, і, як паведамляецца, прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон папрасіў ЕС задзейнічаць так званы інструмент процідзеяння прымусу, вядомы ў прастамоўі як «гандлёвая базука». Гэты інструмент можа заблакаваць доступ часткі амерыканскага рынку да рынкаў Еўрасаюза або ўвесці экспартны кантроль, а таксама дазволіць ЕС прыняць больш шырокі спектр патэнцыйных контрзахадаў.

Па даных Reuters, блок таксама разгледзіць магчымасць прымянення раней абвешчаных пошлін у адказ у памеры 93 млрд еўра супраць Злучаных Штатаў, увядзенне якіх было адкладзена пасля дасягнення ЕС і ЗША папярэдняга гандлёвага перамір’я ў ліпені 2025 года.

«Прынамсі, мяркуючы з першых рэакцый, некаторыя еўрапейскія лідары гатовыя заняць жорсткую пазіцыю. Для бізнесу падзеі выхадных азначаюць яшчэ адзін перыяд няпэўнасці ў дачыненні да інвестыцый і экспарту ў ЗША», — заявіў Карстэн Бжэскі, кіраўнік глабальнага макраэканамічнага аддзела ING. Бжэскі чакае, што павышэнне тарыфаў прывядзе да зніжэння валавога ўнутранага прадукту Еўропы на чвэрць працэнтнага пункта сёлета. «Еўропа па-ранейшаму шмат у чым залежыць ад ЗША, як у эканамічным плане, так і ў плане бяспекі», — адзначыў ён.

Прымяненне «гандлёвай базукі» можа прыпыняць дзеянне ліцэнзій амерыканскіх кампаній або абкладаць падаткам амерыканскія паслугі, сказаў Дэн Гамільтан, старшы пазаштатны навуковы супрацоўнік Брукінгскага інстытута. «Апошнія пагрозы Трампа рызыкуюць разбурыць гандлёвыя пагадненні, заключаныя ЗША з Вялікабрытаніяй і ЕС мінулым летам, і яшчэ больш абвастрыць стасункі з найбліжэйшымі саюзнікамі Амерыкі», — выказаў меркаванне ён.

Мінулым летам ЕС прыйшоў да гандлёвага пагаднення з адміністрацыяй Трампа, але да гэтага часу не падпісаў яго. Многія еўрапейскія лідары асудзілі пагадненне, калі яно было абвешчана, а апошні выпад Трампа ставіць здзелку пад сумненне. Член Еўрапейскага парламента Манфрэд Вэбер заявіў, што «ўлічваючы пагрозы Дональда Трампа ў дачыненні да Грэнландыі», на гэтым этапе падпісанне гандлёвага пагаднення паміж ЗША і ЕС немагчымае.

«Гэтыя дзеянні сапраўды азначаюць канец даверу да амерыканскіх абавязацельстваў. Гэта акажа негатыўнае ўздзеянне на сусветную эканоміку», — заявіў Стывен Дурлауф, прафесар Школы дзяржаўнай палітыкі імя Харыса пры Чыкагскім універсітэце. «Нявызначанасць — вораг росту», — сказаў Дурлауф. З яго слоў, пагрозы ЗША «робяць сітуацыю ў некаторай ступені незваротнай», бо саюзнікі губляюць веру нават пасля прыходу да ўлады новай адміністрацыі.

Увядзенне неадкладнага 10-працэнтнага тарыфу не акажа такога значнага ўплыву на эканоміку, як доўгатэрміновыя наступствы напружаных адносін з найбуйнейшымі гандлёвымі партнёрамі Злучаных Штатаў, адзначаюць эксперты. 

Найбуйнейшыя гандлёвыя партнёры Амерыкі актыўна ўмацоўваюць гандлёвыя адносіны з іншымі краінамі. Канада на мінулым тыдні адзначыла «стратэгічнае партнёрства» з Кітаем, якое ўключае зніжэнне тарыфаў і продаж кітайскіх электрамабіляў. А ЕС абвясціў аб заключэнні пагаднення з паўднёваамерыканскім МЕРКОСУР, які завяршыў 25-гадовую гісторыю гандлёвых перагавораў.