Летняя школа праходзіць у Беларусі ўжо трэці раз. У гэтым годзе яна стала міжнароднай: у ёй удзельнічаюць больш за 100 маладых аналітыкаў з Беларусі, Расіі і Кітая. Удзельнікі не толькі размаўляюць з экспертамі, але і самі аналізуюць вынікі практычных трэніровак, фармулююць крытэрыі ацэнкі і абараняюць уласныя падыходы.

Менавіта на гэты практычны бок Мікалай Снапкоў прапанаваў глядзець асабліва ўважліва. «Пытанне заўсёды ў тым, як практычна нешта зрабіць», — адзначыў ён, разважаючы аб ролі маладога пакалення ў прыняцці грамадскіх і дзяржаўных рашэнняў.

На думку першага намесніка Прэм’ер-міністра, аналітычная работа страчвае сэнс, калі заканчваецца толькі прыгожай высновай. Значна складаней адказаць на пытанне, што канкрэтна рабіць пасля таго, як праблема выяўлена.

Гэта логіка прагучала і ў размове аб ведах. Сёння інфармацыю можна атрымаць практычна імгненна. Але хуткасць доступу да яе не азначае глыбіні разумення. Таму здольнасць хутка знайсці факт паступова перастае быць канкурэнтнай перавагай — значна важней зразумець, наколькі гэты факт надзейны, што за ім стаіць і якое рашэнне на яго аснове сапраўды мае сэнс прыняць.

Адсюль — асаблівае патрабаванне да аналітыкаў: не проста фармуляваць тэзісы, а ўмець правяраць іх на практыцы. Па сутнасці, размова ідзе пра здольнасць прасочваць тэму да яе рэальных наступстваў: што стаіць за праблемай, як яна звязана з іншымі працэсамі і да якога практычнага рашэння можа прывесці праведзены аналіз.

Удзельнікі сустрэчы, у прыватнасці, абмяркоўвалі, як аб’ектыўна ацэньваць вынікі работы з дапамогай абмежаванага набору паказчыкаў. Якія два-тры індыкатары выбраць? Чаму менавіта іх? Што яны сапраўды вымяраюць? Такія пытанні, па сутнасці, прымушаюць аналітыка адмовіцца ад зручных агульных фармулёвак і паказаць логіку ўласнай высновы.

Яшчэ адна тэма размовы — чалавечы капітал. Мікалай Снапкоў назваў магчымасць чалавека рэалізаваць сябе, зыходзячы са здольнасцяў, навыкаў і кампетэнцый, адной з ключавых каштоўнасцяў сучаснага грамадства. Гаварыў пра ўласны шлях і магчымасць атрымаць адукацыю, прафесійна адбыцца незалежна ад існуючых абставін.

У гэтым кантэксце прагучала і больш шырокая думка аб асабістай адказнасці: калі чалавек хоча змяніць навакольны свет, пачынаць змяненні неабходна з сябе. Менавіта чалавек, яго веды, навыкі, здольнасць прымаць рашэнні і адказваць за іх наступствы застаюцца ключавым элементам любых грамадскіх пераўтварэнняў.

Асобна першы намеснік Прэм’ер-міністра спыніўся на стварэнні ўмоў для ініцыятывы — як эканамічнай, так і грамадскай. «Усе разумеюць, што поспех эканамічнага развіцця залежыць ад інвестыцый. А значыць, трэба ствараць умовы для гэтых інвестыцый», — адзначыў ён.

Пры гэтым задача дзяржавы не зводзіцца да таго, каб раз і назаўсёды вызначыць адзіна правільны набор рашэнняў, лічыць Мікалай Снапкоў. Палітыка павінна быць даволі гібкай, каб рэагаваць на новыя абставіны і прапановы. Але любое змяненне павінна праходзіць праверку практыкай і аналізам наступстваў.

У размове была закранута і тэма штучнага інтэлекту. Мікалай Снапкоў канстатаваў, што новыя тэхналогіі ўжо становяцца часткай работы дзяржавы, эканомікі і грамадства, аднак самі па сабе яны не здымаюць з чалавека адказнасці за рашэнні, якія прымаюцца. Штучны інтэлект здольны паскорыць пошук і апрацоўку інфармацыі, але пытанне аб тым, наколькі атрыманыя звесткі дакладныя і якое рашэнне трэба прыняць на іх аснове, па-ранейшаму патрабуе чалавечага разумення і адказнасці.

У гэтым сэнсе Мікалай Снапкоў прапанаваў маладым аналітыкам глядзець на дзяржаўнае кіраванне не як на набор гатовых адказаў, а як на пастаянны працэс выбару. «Галоўнае — рашэнне тут і цяпер: ты выконваеш сваю галоўную функцыю або не?» — гэта пытанне прагучала ў размове ўжо як больш шырокая формула асабістай адказнасці.

Для ўдзельнікаў школы гэта аказалася сугучна самой логіцы праграмы: аналітыка тут не заканчваецца напісаннем тэксту або прэзентацыяй. Наступны крок — паспрабаваць зразумець, якое рашэнне павінна пайсці за аналізам і хто здольны гэта рашэнне рэалізаваць.

Менавіта таму, гаворачы пра будучыню аналітыкаў, Мікалай Снапкоў зрабіў акцэнт не на аб’ёме ведаў, а на здольнасці ператвараць іх у дзеянне. «Важна прыняць правільнае рашэнне ў патрэбны час. І рашэнне павінна быць прынята чалавекам, які не толькі разумее, але і ўмее гэта рашэнне выконваць», — падкрэсліў ён.

Пры гэтым у аснове любога дзяржаўнага і грамадскага рашэння, па сутнасці, застаецца чалавек — яго бяспека, магчымасць рэалізаваць сябе, дабрабыт сям’і і здольнасць адчуваць упэўненасць у будучыні. Таму практычны вынік аналітычнай работы павінен вымярацца не толькі лічбамі і паказчыкамі, але і тым, наколькі ён дапамагае паляпшаць рэальнае жыццё людзей.

У праграме Летняй школы маладога аналітыка — экспертныя сустрэчы, дыскусіі, мазгавыя штурмы і работа над праектамі. У час экспертнай сустрэчы з Мікалаем Снапковым стала зразумела: галоўны экзамен для ўдзельнікаў пачынаецца пасля школы — ці здолеюць яны ператварыць здольнасць аналізаваць у здольнасць прымаць рашэнні, а веды — у канкрэтныя дзеянні на карысць грамадства.