Дома ў Алы пануе прыемная атмасфера — з парога адчуваецца цяпло, і гаворка далёка не пра слупок тэрмометра. Каля дзвярэй мяне сустрэлі двое выдатных хлапчукоў і пацешны сабака. Гаспадыня тым часам завіхалася на кухні: каля ракавіны стаяла прыгожая жанчына ў чорнай сукенцы, падцягнутая, з жывой іскрай у блакітных вачах. Сапраўды, ніколі б не падумала што яна нарадзіла 11 дзяцей.

Заўсёды, перш чым прыступіць да асноўнай тэмы размовы, я знаёмлюся з героямі, даведваюся, адкуль яны, як складаўся іх жыццёвы шлях. І тое, што я пачула, прымусіла маё сэрца здрыгануцца, хоць у сілу прафесіі сутыкалася з рознымі жыццёвымі сітуацыямі. Перш чым апынуцца ў каханні і клопаце, Але і яе мужу прыйшлося многае перажыць...

Даводзілася начаваць на вуліцы

Ала і Аляксандр ведаюць адно аднаго даўно. Пазнаёміліся ў дзяцінстве, калі гасцявалі ў сваякоў у вёсцы Лаздуны Іўеўскага раёна. Тады ніхто і падумаць не мог, што калісьці яны пажэняцца. Ранняе дзяцінства ў Алы было шчаслівым, асабліва ў гасцях у бабулі і дзядулі. Кажа, што ўжо тады яна любіла важдацца з дзецьмі — іх заўсёды было досыць у двары. Але так было нядоўга.

— Бабулі і дзядулі не стала вельмі рана, і тады пачаўся сапраўдны кашмар, — успамінае Ала. — Мае бацькі былі залежныя ад алкаголю, пачалі распрадаваць маёмасць. Вельмі часта я і дзве мае старэйшыя сястры не ведалі, куды сябе падзець. Даводзілася начаваць на вуліцы. У нейкі момант я зразумела, што так жыць больш нельга. Калі мне было 
16 гадоў, забрала дакументы са школы, каб пераехаць у Лаздуны разам з сярэдняй сястрой, бо старэйшая на той момант была замужам. У калгасе нас прынялі добра, далі працу. 
Я разлічвала толькі на сябе, але мір не без добрых людзей. Мы прыехалі ні з чым, і мясцовыя жыхары памагалі чым маглі. Так я пражыла два гады, потым вярнулася ў Ліду да бацькоў, адвучылася на абліцоўшчыка-плітачніка-тынкоўшчыка.

У цяжкія моманты Алу падтрымлівала мара аб уласнай шчаслівай сям’і. Яна дакладна ведала, што не паўторыць лёс сваіх бацькоў. Нягледзячы на ўсе нягоды, збірала ў сэрцы цяпло і любоў, каб падарыць іх сваім будучым дзецям. Так і сталася.

Сіла кахання

Ала і Аляксандр згулялі вяселле рана: ёй было 18, яму — 19. Першы час прыйшлося жыць з бацькамі Алы ў Лідзе. Было няпроста, але яны вельмі кахалі адно аднаго, і гэта дапамагала ім. Дарэчы, у верасні будзе 19 гадоў, як яны разам.

— Перад тым як выйсці замуж, я адразу спытала ў Сашы, як ён ставіцца да дзяцей, і сказала, што хачу вялікую сям’ю. Ён не пярэчыў. Наогул, мы з мужам вельмі блізкія па духу, у нас з ім падобныя жыццёвыя гісторыі. Дамовіліся, што дзяцей будзе столькі, колькі Бог дасць. Я была гатова да гэтага, адчувала сілы ў сваім сэрцы. Першынец Арсеній з’явіўся ў першы год нашага шлюбу, — расказвае Ала.

Падтрымка дзяржавы і ўзаемавыручка

Да 2011 года сям’я жыла з бацькамі Алы, а потым, дзякуючы істотнай падтрымцы дзяржавы, па льготным крэдыце атрымала трохпакаёвую кватэру, у 2024-м — двухпакаёвую. Яшчэ адну кватэру купілі дзякуючы сямейнаму капіталу ў 2021 годзе. Пераехалі ў пустыя сцены, але былі вельмі шчаслівыя, што цяпер жывуць асобна і могуць спакойна выхоўваць дзяцей. Праўда, прыйшлося выплачваць запазычанасць за кватэру бацькоў, але і з гэтым справіліся.

І вось на двары 2026 год, у сям’і Гародка 11 дзяцей: 

18-гадовы Арсеній, 17-гадовы Кірыл, 15-гадовы Аляксандр, 12-гадовая Лея, Міраславу — 11, Яраславу — 10, Багдану — 9, Эмілю — 7, Эрыку — 6, Ніке — 5, Элісан споўніцца 3 гады. Першае пытанне, якое адразу просіцца: як усё паспець?

— У мяне ёсць дакладны распарадак дня, якога я прытрымліваюся, — дзеліцца Ала. — Да таго ж мы з мужам вучым дзяцей быць самастойнымі. Яны могуць самі апрануцца, скласці школьныя прылады. Калі трэба, старэйшыя дапамагаюць малодшым. Мы ўсе працуем разам. Я магу і каву папіць спакойна, ніякага аўрала ў мяне няма. Ёсць, вядома, свае складанасці, аднак гэта ўсё бытавыя дробязі.

Зрэшты, можна было б наогул нічога пра дзяцей і не казаць — іх паводзіны гавораць самі за сябе. Шматдзетная мама — гасцінная гаспадыня, таму не магла не прапанаваць кубак кавы. Разам з намі на кухні аказаліся Яраслаў і Міраслаў, якія адразу разам з мамай пачалі завіхацца на кухні. Яны ўвогуле не перамаўляліся, але іх дзеянні былі такімі зладжанымі: як па чараўніцтве на стале з’явіліся талеркі, кубкі, прысмакі.

— Вельмі сумую па старэйшым сыне. У 12 гадоў ён паступіў у ліцэй Міністэрства надзвычайных сітуацый у Гомелі. Нам у школе прапанавалі, сказалі, што наш хлопчык вельмі здольны. Я адразу сказала, што без сына мы гэта рашэнне прымаць не будзем. Доўга размаўлялі, я тлумачыла, што гэта будзе няпроста, але Арсеній хацеў працаваць у МНС, гэта была яго мара, а ліцэй — прыступка на шляху да яе. Ён паспяхова скончыў ліцэй і цяпер вучыцца ва Універсітэце грамадзянскай абароны МНС Беларусі. Але я да гэтага часу, калі іду ў краму і купляю дзецям марозіва, бяру 11 штук па звычцы. І потым здзіўляюся, чаму адно лішняе, а дзеці нагадваюць, што Арсеній вучыцца, — усміхаецца мая субяседніца.

«Мужа берагу»

Галава сямейства ва ўсім дапамагае Але. Аляксандр вельмі клапатлівы бацька, дзеці яго любяць. Але цяпер жонка яго вельмі беражэ, бо два гады таму ён перанёс інфаркт. Насамрэч гісторыя вельмі непрыемная.

— Гэта здарылася зімой, — цяжка ўздыхае Ала. — Муж пераходзіў дарогу і страціў прытомнасць. Машыны праязджалі, не спыняючыся... Выратавала тое, што сусед праязджаў міма і пазнаў Сашу. Адвёў яго на абочыну. Ведаеце, у многіх ёсць стэрэатып: калі чалавек ляжыць на дарозе, значыць, п’яны. Аднак гэта далёка не заўсёды так. Мой муж цудам застаўся жывы. Было жудасна і страшна!

Аляксандр да гэтага часу «аднаўляецца», але пры гэтым старанна працуе і чым можа дапамагае Але, хоць яна максімальна агароджвае яго ад розных спраў. Магчыма, наперадзе яшчэ адна аперацыя на сэрцы...

Аб самым галоўным

А як адчувае сябе сама Ала? Усё ж такі 11 родаў — сур’ёзная нагрузка на арганізм. Ці было ёй страшна? Шматдзетная мама без роздумаў адказвае:

— Толькі за мужа было страшна, а так не. У мяне ў дзяцінстве і юнацтве ўсякае было, пасля такога ўжо нічога не палохае. Больш муж за мяне перажываў у кожную цяжарнасць. 

І я яго супакойвала, што ўсё будзе добра. Проста, як я ўжо казала, заўсёды ведала, што здолею. У асноўным я чую на свой адрас станоўчыя каментарыі. Аднак ёсць і іншыя, у кожнага свае прычыны для непрыязнасці. Але мяне не хвалюе чужое меркаванне, і яно не можа мяне зламаць. Мы з мужам вельмі дружна жывём і моцна адно аднаго кахаем, яшчэ мацней любім нашых дзяцей. Гэта самае галоўнае. А наогул, трэба знайсці смеласць палюбіць сябе і сваю часцінку, сваё дзіця. Малое — гэта палавіна мамы і палавіна таты. Сям’я — самае каштоўнае, што ёсць у жыцці. Не злічыць, колькі разоў за дзень мы чуем ад дзяцей: «Я цябе люблю». З гэтага і ўзнікаюць сілы. У мяне было 6 родаў і 5 кесаравых сячэнняў, але я заўсёды сачыла за сабой. Жыву поўнае і шчаслівае жыццё! Хутка выходжу на працу, чаму вельмі рада.

Уражанні пасля сустрэчы засталіся самыя прыемныя. Калі раптам камусьці здалося, што гэты тэкст — агітацыя да чаго-небудзь, то гэта не так. Гэта гісторыя пра каханне і моц духу. Аб тым, што мары спраўджваюцца. А колькі дзяцей будзе, вырашае кожная асобна ўзятая сям’я. Ала адзначыла, што ўсе жанчыны розныя, і здароўе ва ўсіх рознае, таму кожны сам для сябе вырашае, як яму жыць.

Да таго ж не трэба лішні раз казаць, колькі канкрэтных і адчувальных мер падтрымкі аказвае маладым сем’ям і шматдзетным маці наша дзяржава. Яна ў нас як клапатлівая маці-апякунка — кожнага падтрымае і чым можа дапаможа. Нялюбых дзяцей у яе няма.

Вераніка КАЗЛОЎСКАЯ
Фота з сямейнага архіва