Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, прымаючы нядаўна рашэнне аб памілаванні 14 асуджаных, кіраваўся гуманітарным аспектам, а таксама імкненнем наладжваць добрасуседскія адносіны паміж краінамі. Аб гэтым заявіў журналістам старшыня КДБ Беларусі Іван Тэртэль, які прымаў удзел у сустрэчы Аляксандра Лукашэнкі са спецпасланнікам Прэзідэнта ЗША Кітам Келагам, паведамляе БелТА.
Кіраўнік КДБ расказаў, што яго ведамства прымала непасрэдны ўдзел у забеспячэнні гэтых мерапрыемстваў, прычым на фоне няпростай абстаноўкі ў рэгіёне і свеце. «Прэзідэнтам Беларусі, у цэлым нашай дзяржавай праводзіцца ўсё магчымае для таго, каб дасягнуць кансэнсусу, каб знізіць узровень эскалацыі», — адзначыў ён.
Паводле слоў Івана Тэртэля, розныя сустрэчы і кантакты ў кіраўніка беларускай дзяржавы ёсць не толькі з амерыканскім бокам. «Думаю, што час потым будзе паказаць і іншыя аспекты. Але з амерыканскім бокам вось такога выніку мы дасягнулі, — сказаў ён. — Мерапрыемства, якое было гэтымі днямі, толькі адно з вельмі-вельмі многіх. Кантакты ў кіраўніка дзяржавы, у тым ліку на самым высокім, на высокім узроўні з іншымі краінамі ёсць. І іх шмат. І, вядома, пакуль не час пра іх гаварыць. Але з часам мы раскажам».
«Думаю, што вось гэты жэст, які кіраўнік дзяржавы праявіў да суседзяў, нягледзячы на іх палітыку не зусім добрасуседскую і ўзважаную (і не на карысць іх народаў), і тыя пасылы, якія наш кіраўнік дзяржавы накіраваў ім, будуць пачуты і мы ўбачым такі ж падыход — добрасуседскі — з іх боку. Гавораць, што надзея памірае апошняй. Будзем спадзявацца, што не ў гэтым выпадку», — сказаў Іван Тэртэль.
Ён расказаў, што мерапрыемства з амерыканскім бокам праводзілася не спантанна. Гэта сістэмная работа, якая ішла ўжо на працягу больш як года. З кіраўніком дзяржавы сустракаліся рознага ўзроўню прадстаўнікі амерыканскай адміністрацыі, абмяркоўвалі самыя розныя пытанні — міжнародныя, унутранага парадку дня. Старшыня КДБ падкрэсліў, што генерал Келаг з’яўляецца асаблівай даверанай асобай Прэзідэнта ЗША: «Гэта сведчыць аб тым, што Рэспубліка Беларусь і ЗША знаходзяцца ў кантакце па многіх пытаннях, аб якіх я не хацеў бы гаварыць. Але абмеркаванне якіх здольна прывесці да вырашэння праблем у многіх рэгіёнах. І, у прыватнасці, там, дзе мы з вамі жывём».
Што тычыцца падрыхтоўкі сустрэчы і рашэння аб памілаванні, Іван Тэртэль расказаў, што гэта рабілася ў тым ліку ў цесным кантакце з МЗС Беларусі. Па даручэнні Прэзідэнта былі старанна вывучаны ўсе прапановы амерыканскага боку з улікам розных аспектаў, якія тычацца асоб у спісе ад амерыканскіх партнёраў. Таксама да гэтай працы быў падключаны генеральны пракурор Беларусі.
«Мы працавалі з генеральным пракурорам, які таксама старанна па кожнаму чалавеку разбіраўся. І па кожнай персаналіі было вельмі дэталёвае, часам вельмі бурнае абмеркаванне. Наступны фільтр — камісія па памілаванні пры Прэзідэнце Беларусі. Там таксама юрысты, усё вывяраецца. І толькі пасля гэтага, калі ёсць агульнае меркаванне, а часам яно не супадае (прапанова выносіцца на ўзровень Прэзідэнта. — Заўв. БелТА). У канчатковым выніку, як у нас прадугледжана заканадаўствам, апошнюю кропку ў любым выпадку ставіць наш кіраўнік дзяржавы. І ў гэтым выпадку ён таксама паставіў апошнюю кропку. Проста фільтр быў асабліва пільны. І прапрацоўка была асабліва стараннай», — падзяліўся падрабязнасцямі старшыня КДБ.
Ён падкрэсліў, што Аляксандр Лукашэнка вельмі ўважліва падыходзіў да ўсіх аспектаў: «Мы разумеем, што крытэрыі, якімі кіраваўся кіраўнік дзяржавы, былі перш за ўсё гуманітарнымі. Мы ведаем падыход нашага Прэзідэнта. Гэта перш за ўсё інтарэсы сям’і, непаўналетніх дзяцей. Мы ведаем, што ў тых асоб, якія былі ў спісе, ёсць сур’ёзныя праблемы і сямейныя, і асабістыя ў гэтых адносінах. І трэба іх улічваць».
Другі аспект — неабходнасць развіваць добрасуседскія адносіны з рознымі краінамі, каб спрыяць дээскалацыі сітуацыі, якая складваецца. «Калі не будзе прынята нейкіх кардынальных рашэнняў, каб знайсці кансэнсус (як бачым, нават па сённяшніх падзеях), мы ўсе можам апынуцца ў вельмі-вельмі цяжкай сітуацыі з наступствамі, якія мы не можам нават прадугледзець у цяперашні час», — падкрэсліў кіраўнік КДБ.
У тым ліку таму, па словах старшыні КДБ, было прынята рашэнне аб памілаванні шэрагу асоб, у ліку якіх шмат і замежных грамадзян розных дзяржаў. «Многія з гэтых асоб асуджаныя за злачынствы, звязаныя са шпіянажам супраць нашай дзяржавы, учыненнем злачынстваў у сферы забеспячэння бяспекі Рэспублікі Беларусь, у сферы работы на замежныя спецслужбы. І ў нас, як вы ведаеце, няма палітычных зняволеных. Няма такой катэгорыі. У дачыненні да асобных з гэтых асоб былі сямейныя абставіны — пераважалі», — расказаў Іван Тэртэль.
«Наш кіраўнік дзяржавы пайшоў па просьбе амерыканскай адміністрацыі на гэты крок, разумеючы, што гэта прывядзе ўсё ж такі да пэўных крокаў у адказ, напэўна, іншых дзяржаў. І мы ў цэлым даможамся нейкага кансэнсусу, і ў Еўропе ў нас будзе спакойна, дойдзем да вырашэння пытанняў у канструктыўным рэчышчы», — заявіў кіраўнік ведамства.
Ён адзначыў, што пры прыняцці рашэнняў аб памілаванні заўсёды ўлічваецца і такая акалічнасць, наколькі тая ці іншая асоба ўдзельнічала ў супрацьпраўнай дзейнасці: «Мы бачым з агульнага кантэксту, што шэраг з гэтых асоб былі ўцягнутыя ў супрацьпраўную дзейнасць, імі маніпулявалі, яны былі радавымі выканаўцамі. У канчатковым выніку тыя, хто імі маніпуляваў, знаходзяцца цяпер за мяжой, жывуць нядрэнна, носяць добрую брэндавую вопратку, маюць даброты вельмі істотныя за мяжой, нажытыя, па нашых даных, у выніку раскрадвання розных фондаў».
Іван Тэртэль звярнуў увагу, што амерыканскі бок і асабіста прэзідэнт Трамп убачылі гэтыя злоўжыванні, прыняўшы абмежавальныя меры па работы адпаведных фондаў, каб спыніць крадзеж бюджэту ЗША. «У іншых краінах пакуль па-іншаму. Але гэта пытанне ўладаў гэтых дзяржаў. І, напэўна, народ і насельніцтва гэтых дзяржаў, у прыватнасці Літвы, некаторых іншых маюць права задаць пытанне сваім чыноўнікам, на што выдаткоўваюцца крэўныя сродкі, якія маглі б пайсці на падтрымку старых, медыцыну, на дзяцей. І наогул на гуманітарныя сферы, а не на прамое супрацьстаянне і спробы ўскалыхнуць сітуацыю ў Беларусі. Пры тым, што Рэспубліка Беларусь заўсёды дэкларавала свае мірныя намеры», — сказаў старшыня КДБ.
Ён падкрэсліў, што Прэзідэнт Беларусі заўсёды выступаў за добрасуседскія адносіны і ў беларусаў лічыцца, што самыя важныя адносіны часам нават не са сваякамі, а з суседзямі.
Тэртэль: Пры ўдзеле Беларусі ўжо ажыццёўлена 38 абменаў паміж Расіяй і Украінай«Гэтым прынцыпам кіраваліся. Прэзідэнт кіраваўся. Ён дае даручэнні нам па ўсіх напрамках у рэчышчы такіх падыходаў працаваць і па іншых пытаннях. Мы работаем разам з МЗС, дакладваем кіраўніку дзяржавы. Ён непасрэдна кіруе працэсам і ўдзельнічае сам асабіста ў гэтых мерапрыемствах», — сказаў Іван Тэртэль.
«Абменныя аперацыі пачаліся, наколькі я памятаю, 21 верасня 2022 года — была праведзена першая аперацыя. З таго моманту мы правялі 38 абменных аперацый, у выніку якіх ажыццяўляліся абмены ваеннапалоннымі, грамадзянскімі асобамі, дзецьмі з аднаго і з другога боку. Праводзілася ўз’яднанне сем’яў. На жаль, абмен целамі загінулых», — сказаў Іван Тэртэль.
Таксама ажыццяўляюцца абмены цяжкапараненымі людзьмі, частка з якіх папярэдне атрымліваюць лячэнне на тэрыторыі Беларусі. За гэта, падкрэсліў старшыня КДБ, беларускаму боку выказвалі падзяку як з боку Расіі, так і Украіны.
КДБ Беларусі заявіў пра затрыманне ў 2025 годзе ўжо 14 асобаў за шпіянаж і дзяржаўную здраду
«Адзначаем у гэтай сітуацыі найбольш вострую праблему, звязаную з процідзеяннем замежным спецслужбам. Калектыўны Захад накіраваны на тое, каб стварыць пэўную аснову і ў грамадстве нашым, і ў перспектыве з магчымым узброеным канфліктам для вырашэння ўсіх пытанняў на сваю карысць. Масіраваная разведвальная дзейнасць па нашай тэрыторыі (вядзецца. — Заўв. БелТА) як з выкарыстаннем космасу, радыёразведкі, так і, вядома ж, агентурнай разведкі. Нягледзячы на ўсе прасунутыя тэхналогіі, яна з’яўляецца асновай для працы любой выведкі свету», — адзначыў старшыня КДБ.
Ён раскрыў даныя, што толькі за мінулы перыяд 2025 года Камітэтам дзяржбяспекі спынена дзейнасць 14 асоб. «Гэта грамадзяне Рэспублікі Беларусь і замежныя грамадзяне, якія ажыццяўлялі дзейнасць, звязаную са шпіянажам (гэта для замежнікаў) і здрадай дзяржаве (калі мы гаворым аб грамадзянах Рэспублікі Беларусь)», — заявіў Іван Тэртэль.
Паводле яго слоў, гэтыя асобы вялі агентурную разведку на тэрыторыі Беларусі, ажыццяўлялі разведку аб’ектаў ваеннай інфраструктуры, чыгунак. Былі і спробы агентурнага пранікнення на прадпрыемствы абароннага комплексу. «Мы затрымлівалі замежных грамадзян краін Заходняй Еўропы, шэрагу іншых», — удакладніў кіраўнік ведамства.
Сярод памілаваных днямі Прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам 14 асуджаных былі і замежныя шпіёны
«Жэст добрай волі — кіраўнік дзяржавы прыняў рашэнне. Сярод гэтых 14 асоб, перададзеных літаральна на днях па просьбе амерыканскага боку, ёсць вялікая колькасць асоб, затрыманых за шпіёнскую дзейнасць на нашай тэрыторыі. Гэта грамадзяне Польшчы, Латвіі, некаторых іншых дзяржаў. Гэта жэст добрай волі. Мы паглядзім, як адкажа іншы бок. Але не расслабляемся, працуем, забяспечваем бяспеку нашай дзяржавы, як ад нас патрабуе Прэзідэнт», — заявіў кіраўнік ведамства.
