За гады навуковай работы Яўген Іванавіч цесна сутыкаўся з самымі рознымі ўзбуджальнікамі: вывучаў вірусы грыпу, парагрыпу, рэспіраторна-сінцытыяльны вірус, безабалонкавыя энтэравірусы... Вірусны свет надзвычай разнастайны: мноства сямействаў, у кожным — дзясяткі падвідаў, а разам — вялікая колькасць форм жыцця, якія балансуюць на мяжы жывога і нежывога.

Лабараторыя, дзе працуе наш герой, вырашае адразу некалькі задач. Тут не толькі шукаюць новыя падыходы ў барацьбе з інфекцыямі, але і выпрабоўваюць дэзынфіцыруючыя сродкі, выпускаюць дыягнастычныя наборы, якія дапамагаюць вірусалагічным лабараторыям па ўсёй краіне своечасова заўважаць пагрозу і рэагаваць на яе.

Да свайго 80-годдзя Яўген Іванавіч стварыў незвычайную адрасную папку. Самае галоўнае ў ёй — спіс таго, «што я зрабіў добрага», як з лёгкай усмешкай гаворыць сам вучоны. Адно з самых значных дасягненняў згадана ў дароўным подпісе да манаграфіі «Хранічны герпетычны энцэфаліт» — з падзякай ад аўтараў і пацыентаў — за распрацаваны метад камбінаванай тэрапіі пашкоджанняў цэнтральнай нервовай сістэмы.

Не маглі ў час размовы з Яўгенам Іванавічам не ўспомніць пандэмію COVID-19, якая значна напалохала многіх з нас. Вучоны адзначае, што для лабараторыі гэта было часам максімальнай нагрузкі: супрацоўнікі працавалі кругласутачна, начавалі на рабочым месцы. Яны прымалі біяматэрыял з усіх клінік і амбулаторый горада, праводзілі ПЛР-дыягностыку — паток быў вельмі вялікі.

Сам Яўген Барэка ў гэтай дыягностыцы не ўдзельнічаў, але ўнёс свой уклад — напісаў агляд «Інгібітары рэпрадукцыі каранавіруса: цяперашнія і перспектыўныя». Гэты матэрыял аказаўся па-сапраўднаму прыкладным: калегі знаходзілі ў ім карысныя арыенціры.

У канцы нашай сустрэчы не можам утрымацца ад пытання, якое непакоіла многіх у час пандэміі каранавіруса: ці можна «стварыць» вірус у лабараторыі?

Яўген Барэка адказвае спакойна і без сенсацый: «Сінтэзаваць вірус з нуля вельмі складана. Значна прасцей мадыфікаваць ужо існуючы, каб надаць яму патрэбныя ўласцівасці. Менавіта так і ствараюцца вакцыны: бяруць аслаблены вірус, які можа стаць кандыдатам у вакцынныя прэпараты».

Галоўная выснова, якая гучыць у словах вучонага, простая: каб не баяцца вірусаў, чалавек павінен не панікаваць, а разумець, прымаць рэчаіснасць і ведаць, як дзейнічаць. Прафілактыка, своечасовая дапамога, давер да навукі і ўрачоў — вось што стварае сапраўдную абарону.