Даследаванне на гэтую тэму праводзілася пад кіраўніцтвам Скарлет Ховард, Адрыяна Даера (Універсітэт Манаша) і Эндру Грынтры (Універсітэт RMIT).

Магчымасць існавання пазазямнога жыцця падмацавана тэарэтычнымі навуковымі доказамі даўно. Але адлегласці паміж зоркамі вялізныя. Калі мы і звяжамся з іншапланецянамі, то, хутчэй за ўсё, гэта адбудзецца з дапамогай далёкай сувязі, паколькі наша бліжэйшая суседняя зорка знаходзіцца на адлегласці 4,4 светлавых гадоў. Нават калі быць аптымістам, для любой сувязі ў абодва бакі, верагодна, спатрэбіцца больш за дзесяць гадоў.

Але нават калі гэта здарыцца, то як працэс наўых зносін можа працаваць? У нас жа няма агульнай мовыю Што ж, давайце падумаем, як мы можам узаемадзейнічаць з істотамі на сваёй Зямлі, якія валодаюць зусім чужым нам розумам: пчоламі.

Нягледзячы на ​​вялізныя адрозненні ў будынку чалавечага і пчалінага мозгу, і мы, і пчолы здольныя... да матэматыкі. Як сцвярджаюць названыя даследчыкі ў новым артыкуле, апублікаваным у часопісе Leonardo, наш разумовы эксперымент пацвярджае ідэю аб тым, што матэматыка можа стаць асновай для «універсальнай мовы», якая аднойчы можа быць выкарыстаны для зносін паміж зоркамі.

Матэматыка як мова навукі

Ідэя аб тым, што матэматыка ўніверсальная, не новая. У XVII стагоддзі Галілеа Галілей апісваў Сусвет як вялікую кнігу, «напісаную на мове матэматыкі».

Навуковая фантастыка таксама даўно даследуе ідэю матэматыкі як універсальнай мовы. У рамане 1985 года і фільме 1997 года «Кантакт» іншапланецяне звязваюцца з людзьмі, выкарыстоўваючы паўтаральную паслядоўнасць простых лікаў, якая перадаецца па радыёсігнале.

У рамане Лю Цысіня «Задача трох цел», экранізаваным Netflix, зносіны паміж іншапланецянамі і людзьмі для вырашэння матэматычнай задачы адбываецца з дапамогай відэагульні.

Матэматыка таксама фігуруе ў аповесці Тэда Чанга 1998 года пад назвай «Гісторыя твайго жыцця», па якой у 2016 годзе быў зняты фільм «Прыбыццё». У ёй апісваюцца іншапланецяне з нелінейным успрыманнем часу і, адпаведна, іншай фармулёўкай матэматыкі.

Рэальныя навуковыя спробы ўніверсальнай камунікацыі таксама ўключалі ў сябе матэматыку і лікі. На вокладках «Залатых пласцінак», якія суправаджалі касмічныя зонды «Вояджэр-1» і «Вояджэр-2», запушчаныя ў 1977 годзе, выгравіраваны матэматычныя і фізічныя велічыні, каб «перадаць гісторыю нашага свету іншапланецянам».

Гэтая пазалочаная алюмініевая вокладка была распрацавана для абароны пазалочаных пласцінак «Гукі Зямлі» касмічных апаратаў Voyager 1 і 2 ад бамбардзіроўкі мікраметэарытамі, а таксама выконвала другую функцыю, падаючы знайшоўшаму ключ да прайгравання пласцінкі з выкарыстаннем двайковай арыфметыкі і лікаў, а таксама схемы, якія тлумачаць гэты працэс..

Радыёпаведамленне, адпраўленае ў космас з Арэсіба ў 1974 годзе, складалася з 1679 нулёў і адзінак, упарадкаваных для перадачы лікаў ад аднаго да дзесяці і атамных нумароў элементаў, якія складаюць ДНК. У 2022 годзе даследчыкі распрацавалі так званую двайковую мову, прызначаную для азнаямлення іншапланецян з чалавечай матэматыкай, хіміяй і біялогіяй. Двайковая мова (або двайковы код) — гэта сістэма кадзіравання інфармацыі з дапамогай усяго двух знакаў, 0 і 1, што з’яўляецца асновай працы ўсіх сучасных камп’ютараў і лічбавых прылад, уяўляючы станы «укл/выкл» ці «ёсць/няма» электрычнасці. Хоць людзі пішуць на мовах праграмавання, камп’ютары пераводзяць іх у двайковую мову (машынны код), які складаецца з нулёў і адзінак, для выканання адпаведных аперацый.

Як праверыць універсальную мову без удзелу іншапланецян?

Істота з двума вусікамі, шасцю лапамі і пяццю вачамі можа быць у нашым уяўленні іншапланецянінам, але гэта таксама — апісанне пчалы. (У навуковай фантастыцы, вядома ж, таксама сустракаліся «насякомыя»-іншапланецяне.)

• Продкі пчол і людзей разышліся больш за 600 мільёнаў гадоў таму, аднак і тыя, і іншыя валодаюць здольнасцю да зносін, сацыяльнага ўзаемадзеяння і некаторых матэматычных навыкаў.

З моманту разыходжання меданосныя пчолы і людзі незалежна адно ад аднаго распрацавалі эфектыўныя, але розныя спосабы камунікацыі і супрацоўніцтва ў складаных грамадствах.

У людзей развілася мова. У меданосных пчол з’явіўся танец-вілянне, які перадае інфармацыю аб месцазнаходжанні крыніц ежы, уключаючы адлегласць, напрамак, вугал нахілу адносна Сонцы і якасць рэсурсу.

З прычыны нашай вялізнай эвалюцыйнай розніцы з пчоламі, а таксама адрозненняў у памерах і будынку мозгу, пчол можна разглядаць як іншапланетную мадэль насякомападобных істот, якая існуе прама тут, на Зямлі. Прынамсі, для мэт нашага разумовага эксперыменту.

Пчолы і матэматыка

У серыі эксперыментаў, якія праводзіліся з 2016 па 2024 год, даследчыкі вывучалі здольнасць пчол да вывучэння матэматыкі. «Мы працавалі, гаворыцца ў згаданым артыкуле, са свабодна лятаючымі меданоснымі пчоламі, якія рэгулярна наведвалі нашы вулічныя матэматычныя эксперыменты і ўдзельнічалі ў іх, атрымліваючы цукровую ваду.

Падчас эксперыментаў пчолы прадэманстравалі ўменне вырашаць простыя задачы на ​​складанне і адніманне, класіфікаваць колькасці як цотныя ці няцотныя , а таксама парадкаваць колькасць прадметаў, уключаючы разуменне значэння „нуль“. Пчолы нават паказалі здольнасць звязваць знакі з лікамі, выкарыстоўваючы спрошчаную версію таго, як людзі вывучаюць арабскія і рымскія лічбы...».

Нягледзячы на ​​мініяцюрны мозг пчол, яны прадэманстравалі элементарную здольнасць да матэматычных вылічэнняў і навучыліся вырашаць задачы, звязаныя з колькасцямі. Іх матэматычныя здольнасці ўключаюць у сябе ўменне складаць і адымаць адзінку, што служыць адпраўной кропкай для больш абстрактнай матэматыкі. Тэарэтычна, здольнасць складаць або адымаць адзінку дазваляе пчолам уяўляць усе натуральныя лікі.

Калі два віды, якія лічацца чужымі адзін аднаму — людзі і меданосныя пчолы — здольныя да матэматычных вылічэнняў, нароўні з многімі іншымі жывёламі, то, магчыма, матэматыка магла б стаць асновай універсальнай мовы.

Калі пазаземныя віды існуюць і валодаюць дастаткова развітым мозгам, то, паводле вынікаў гэтай працы амерыканскіх вучоных, яны могуць валодаць здольнасцю да матэматычных вылічэнняў. Яшчэ адно пытанне, якое патрабуе адказу, заключаецца ў тым, ці будуць розныя віды развіваць розныя падыходы да матэматыкі, падобна дыялектам у мове.

Падобныя адкрыцці таксама дапамаглі б адказаць на пытанне, ці з’яўляецца матэматыка выключна чалавечым вынаходствам. ці ж яна ёсць следствам інтэлекту і, такім чынам, універсальная.