Вось і зараз, у кастрычніку 2026 года, касмічнае надвор’е зноў нагадала пра сябе: 6 кастрычніка на Сонцы адбылася ўспышка класа M1.8, а 8 кастрычніка — ужо M6.7, наймацнейшая з канца лета. Да Зямлі адправіліся адразу тры воблакі плазмы, і першае з іх дабралася да нашай планеты ўжо 9 кастрычніка пасля шасці вечара.

Але пытанне ў іншым — рэальна магнітныя буры ўплываюць на здароўе чалавека ці гэта нешта псіхасаматычнае?

Сонца час ад часу выкідвае ў космас патокі зараджаных часціц і электрамагнітнае выпраменьванне. Калі гэтыя патокі дабіраюцца да Зямлі, яны ўзаемадзейнічаюць з нашай магнітасферай. Так нараджаецца геамагнітная бура. 

Пры гэтым Зямлю надзейна абараняюць атмасфера і магнітнае поле, так што прамога «апраменьвання» на паверхні планеты няма. А вось ускосны ўплыў (праз геамагнітныя абурэнні) абмяркоўваецца навукоўцамі ўжо не адно дзесяцігоддзе.

З аднаго боку, ёсць пераканаўчыя даныя аб сувязі геамагнітнай актыўнасці са станам сардэчна-сасудзістай сістэмы. Напрыклад, буйное даследаванне, апублікаванае ў 2025 годзе ў часопісе Communications Medicine, прааналізавала больш за 500 000 вымярэнняў артэрыяльнага ціску ў Кітаі за шэсць гадоў. Аказалася, што ваганні ціску статыстычна істотна карэлююць з геамагнітнай актыўнасцю, прычым у жанчын гэтая сувязь выяўлена мацней. Іншае даследаванне, праведзенае ў Бразіліі, паказала, што ў дні геамагнітных узрушэнняў частата шпіталізацый з інфарктамі міякарда павялічвалася амаль у тры разы ў параўнанні са спакойнымі днямі. І зноў асабліва сярод жанчын.

З другога боку, не ўсё так адназначна. Урач-неўролаг з Расіі Пётр Сокаў адзначыў, што навуковыя даследаванні не пацвярджаюць прамую сувязь паміж зменамі магнітнага поля і прыступамі мігрэні. Паводле яго слоў, нават пры вядзенні дэталёвага дзённіка самаадчування супадзенні з геамагнітнай актыўнасцю носяць хутчэй выпадковы характар, а чалавечая памяць схільная запамінаць менавіта такія эпізоды, ствараючы ілюзію заканамернасці. Дыягназу «метэаадчувальнасць» у міжнародных класіфікацыях хвароб няма. Гэта не медыцынскі тэрмін.

Тым не менш адмаўляць цалкам уплыў магнітных бур на арганізм было б няправільна. Вучоныя выдзяляюць некалькі магчымых механізмаў. 

Па-першае, гэта мелатанін — гармон сну і «ўнутраных гадзіннікаў». Даследаванні паказваюць, што падчас геамагнітных узрушэнняў яго выпрацоўка можа змяншацца, што прыводзіць да парушэнняў сну, павышанай трывожнасці і нават глыбокай апатыі.

Па-другое, картызол — гармон стрэсу. У перыяды высокай геамагнітнай актыўнасці ўзровень картызолу значна павялічваўся ва ўсіх групах абследаваных.

Па-трэцяе, пакутуе варыябельнасць сардэчнага рытму. Гэта паказчык таго, наколькі гнутка сэрца рэагуе на нагрузку. Даследаванне ў рамках нарматыўнага даследавання старэння паказала, што інтэнсіўная геамагнітная актыўнасць на працягу сутак зніжае варыябельнасць сардэчнага рытму.

У групе рызыкі перш за ўсё людзі з сардэчна-сасудзістымі захворваннямі — гіпертаніяй, ішэмічнай хваробай сэрца, якія перанеслі інфаркт або інсульт. У іх сапраўды могуць узмацняцца галаўныя болі, скакаць ціск, з’яўляцца слабасць і раздражняльнасць. Пажылыя людзі таксама больш адчувальныя да геамагнітных ваганняў.

А вось сцвярджэнні, што сонечныя ўспышкі выклікаюць трывогу ці бяссонніцу ў абсалютна здаровых людзей, пакуль не маюць пераканаўчых навуковых пацвярджэнняў.

Некаторыя нейрабіёлагі і наогул называюць сувязь магнітных бур з самаадчуваннем міфам, адзначаючы занадта малую магутнасць ваганняў поля ў параўнанні з тымі ўздзеяннямі, якія наш арганізм выпрабоўвае штодня.

Нават калі навуковыя спрэчкі працягваюцца, ніхто не перашкаджае вам дапамагчы свайму арганізму ў «бурныя» дні. Урачы даюць цалкам канкрэтныя рэкамендацыі: піць больш вады, таму што гэта змяншае вязкасць крыві; спаць не менш за сем-восем гадзін; дадаць у рацыён агародніну, рыбу і кашы, а тлустае і салодкае абмежаваць; знізіць інтэнсіўнасць трэніровак і ўзровень стрэсу.

Магнітныя буры — гэта рэальная прыродная з’ява, і ігнараваць іх уплыў на арганізм было б неразумна. Але і ператвараць кожны прагноз геамагнітнай актыўнасці ў катастрофу сапраўды не варта. Наш арганізм даволі дужы, а наша самаадчуванне залежыць ад куды большай колькасці фактараў, чым адзін толькі сонечны вецер.

А вы заўважалі, што ваша самаадчуванне пагаршаецца менавіта ў дні магнітных бур? Ці лічыце гэта супадзеннем?