Верасень адкрывае пік грыбнога сезона — і адначасова самы напружаны перыяд для ратавальнікаў і міліцыі. Лясы напаўняюцца грыбнікамі, а разам з гэтым расце колькасць тых, хто губляе арыенціры і не можа выбрацца самастойна. Як паказвае практыка, часцей за ўсё ў бяду трапляюць пажылыя людзі і дзеці, але і вопытны мясцовы жыхар можа зайсці ў глыбіню гушчару ў азартным паляванні за баравікамі.
Па даных МНС, з пачатку года ў прыродных экасістэмах Беларусі згубіліся 68 чалавек, з іх дзевяць дзяцей. Усе непаўналетнія былі знойдзены, але пошукі шасці дарослых працягваюцца. Толькі ў верасні ратавальнікі знайшлі 77 заблуканых. Афіцыйны прадстаўнік Гомельскага абласнога ўпраўлення МНС адзначыла, што з пачатку года больш за 30 чалавек заблукалі ў лясах Гомельскай вобласці. А ў пачатку кастрычніка ў Маладзечанскім раёне амаль 40 чалавек шукалі аднаго грыбніка — аперацыя зацягнулася больш як на тры гадзіны.
Галоўная памылка — камуфляж
Самая небяспечная звычка грыбнікоў — надзяваць у лес стары камуфляж, спецадзенне або цёмныя рэчы. Логіка «каб не запэцкацца» працуе супраць чалавека: калі грыбніку стане дрэнна або ён заблукае, ратавальнікі не заўважаць яго нават з адлегласці пяці метраў, не кажучы ўжо пра пошукі з дапамогай квадракоптараў. Адзенне павінна быць максімальна яркім — аранжавым, чырвоным, жоўтым, пажадана са святлоадбівальнымі элементамі. Абавязкова бярыце з сабой свісток: яго рэзкі гук разносіцца па лесе значна далей, чым сарваны ад крыкаў голас.
Тэлефон — галоўны ратавальны круг
Многія пажылыя людзі свядома пакідаюць тэлефоны дома або ў машыне, «каб не згубіць». Гэта фатальная памылка. Смартфон перад выхадам у лес павінен быць зараджаны на 100%, а да яго пажадана ўзяць партатыўны акумулятар. Калі вы зразумелі, што заблукалі, не трацьце сілы і зарад батарэі на бессэнсоўныя блуканні па балотах. Адразу званіце ў міліцыю па нумары 102 або ў службу ратавання па тэлефонах 101 і 112. Заставайцеся на адным сухім месцы і чакайце дапамогі — па сігнале мабільнага тэлефона спецыяльным службам значна прасцей вызначыць ваш квадрат.
Не хадзіце «без рэчаў» і ў адзіночку
Фраза «я толькі зазірну за ўзлесак на паўгадзіны» — нярэдка галоўная прычына маштабных пошукавых аперацый. Лес бывае падманлівы, і згубіць арыенцір можна за трыста метраў ад дарогі. Заўсёды паведамляйце сваякам або суседзям дакладны маршрут і кантрольны час вяртання. У вашым кошыку, акрамя нажа, заўсёды павінен быць мінімальны «набор выжывання»: бутэлька чыстай вады, запалкі або запальнічка ў непрамакальным пакеце, лёгкі перакус і жыццёва важныя лекі, якія вы прымаеце штодзённа.
Што рабіць, калі вы зразумелі, што заблукалі
Не панікуйце. Спыніцеся, прыслухайцеся: магчыма, вы пачуеце сірэну, гудкі аўтамабіля або галасы людзей. Падавайце сігналы дапамогі — свістком, крыкам, стукам па дрэве. Калі заспела ноч, развядзіце вогнішча і зрабіце падсцілку з травы, галін сасны або яловых лапак. Трымайцеся лінейных арыенціраў — ліній электраперадачы, прасек, ручаёў. Яны дапамогуць вам выйсці да людзей.
І памятайце: ні адно вядро грыбоў не варта чалавечага жыцця. Праваахоўнікі таксама заклікаюць грамадзян быць надзвычай уважлівымі да сваіх пажылых бацькоў і дзяцей. Не адпускайце састарэлых сваякоў у лес адных, асабліва калі ў іх ёсць праблемы з ціскам або памяццю. Калі ваш знаёмы не вярнуўся з лесу ў прызначаны час, паведаміце пра здарэнне ў міліцыю як мага раней — не спрабуйце шукаць самастойна.
Ягор ЧУРЫК
