«У гэтыя дні горад Мінск набыў статус сталіцы рэгіянальнага супрацоўніцтва, — звяртаючыся да прысутных, адзначыў Прэм’ер-міністр Беларусі Аляксандр Турчын. — Учора мы абмяркоўвалі пытанні ўзаемадзеяння ў рамках СНД. Сёння пераходзім да парадку Еўразійскага эканамічнага саюза. І ўсё гэта падмацавана прыкладам нашага рэальнага партнёрства, прадстаўленага на міжнароднай прамысловай выставе „ІНАПРАМ. Беларусь“, дзе мы змаглі прадметна разгледзець пытанні развіцця прамысловага сектара, прадэманстраваць свае дасягненні, пазначыць задачы і мэты на будучыню». 

Нягледзячы на тое, што геаграфічны ахоп інтэграцыйных аб’яднанняў постсавецкай прасторы розны, праблемы і выклікі ў эканоміках краін аднолькавыя, і вырашаць іх трэба разам. «Еўразійскі эканамічны саюз з’яўляецца найбольш прасунутым фарматам эканамічнай інтэграцыі, сур’ёзным наднацыянальным функцыяналам. У гэтым заключаецца асаблівая роля ЕАЭС, як першапраходцы, адначасова ганаровая і няпростая», — падкрэсліў кіраўнік урада.

Прэм’ер-міністр Аляксандр Турчын акцэнтаваў увагу на ключавых пытаннях, якія знаходзяцца ў полі зроку беларускага боку

У нашых руках — вывесці Еўразійскі эканамічны саюз на новы ўзровень развіцця, як сказаў Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, — ЕАЭС версіі 2.0. Такое меркаванне падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета ў пашыраным складзе выказаў Прэм’ер-міністр Беларусі Аляксандр Турчын.

Кіраўнік беларускага ўрада выказаў словы падзякі калегам за падтрымку прапановы аб правядзенні пасяджэння Міжурадсавета ў Мінску ў спалучэнні з мерапрыемствамі Міжнароднай прамысловай выставы «ІНАПРАМ. Беларусь» і Саветам кіраўнікоў урадаў СНД: «Не раз ужо гаварылася, што бягучы год для ЕАЭС з’яўляецца знакавым. Завяршаецца рэалізацыя стратэгічных напрамкаў развіцця еўразійскай эканамічнай інтэграцыі да 2025 года і адначасова рыхтуецца стартавая пляцоўка для новага этапу Еўразійскай эканамічнай інтэграцыі на прынцыпах Дэкларацыі аб далейшым развіцці эканамічных працэсаў „Еўразійскі эканамічны шлях“. У нашых руках — вывесці Еўразійскі эканамічны саюз на новы ўзровень развіцця, як сказаў Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка, — ЕАЭС версіі 2.0. Заклікаю ўсіх прыкласці максімум намаганняў для завяршэння работы па стратэгіі-2025 і хутчэйшага ўзгаднення дарожнай карты развіцця ЕАЭС на новым этапе інтэграцыі». 

У гэтым кантэксце Аляксандр Турчын акцэнтаваў увагу на некаторых ключавых пытаннях, якія знаходзяцца ў полі зроку беларускага боку: «Першае — міжнародная выстава „ІНАПРАМ. Беларусь“ дазволіла нам яшчэ раз пераканацца ў тым, што прамысловы комплекс ЕАЭС валодае значным патэнцыялам. Створаны ўсе неабходныя ўмовы для пераходу ад простых формаў кааперацыі да стварэння і сумеснай вытворчасці высокатэхналагічнай і запатрабаванай прадукцыі. Марка, зробленая ў ЕАЭС, павінна стаць рэальнасцю». 

Па-другое, Прэм’ер-міністр Беларусі спыніўся на бар’ернай тэматыцы, пытанні якой у той ці іншай пастаноўцы практычна на пастаяннай аснове гучаць на пасяджэннях Міжурадсавета: «Фактычна мы ўхіляемся ад рашэння існуючых ва ўзаемным гандлі праблем. Лічу, што настаў час для канкрэтных рашэнняў па будове больш дынамічнай і канкурэнтаздольнай эканамічнай прасторы ў рамках ЕАЭС. Давайце паставім перад сабой выразную задачу за 2 гады максімальна зняць прававыя прабелы ў гэтай важнай сферы». 

Па-трэцяе, Аляксандр Турчын заклікаў паскорыцца з завяршэннем работы па ўстанаўленні ў рамках ЕАЭС адзіных патрабаванняў бяспекі прадукцыі: «За апошнія 5 гадоў змаглі прыняць толькі 4 тэхнічныя рэгламенты і ніяк не можам падступіцца да распрацоўкі астатніх дзесяці. Пры фарміраванні сістэмы лічбавага тэхнічнага рэгулявання варта ўдзяліць асаблівую ўвагу пераходу на электронныя формы дазвольных дакументаў у сферы ацэнкі адпаведнасці, павышэнню дакладнасці звестак аб бяспецы прадукцыі, вырашэнню ўсіх пытанняў з электроннымі пашпартамі транспартных сродкаў». 

Прэм’ер-міністр падкрэсліў, што Рэспубліка Беларусь бачыць вялікія перспектывы ў міжнародным супрацоўніцтве аб’яднання: «У чэрвені гэтага года падпісалі гандлёвае пагадненне з Манголіяй і Аб’яднанымі Арабскімі Эміратамі, на падыходзе — з Інданезіяй. Сваё жаданне стаць краінай-назіральнікам пры ЕАЭС пасля Еўразійскага эканамічнага форуму выказалі Венесуэла, М’янма і Нікарагуа. На наш погляд, велізарны патэнцыял мае стваральнае партнёрства з афрыканскім кантынентам. У гэтым кантэксце неабходна паскорыць выхад на зацвярджэнне рэалізацыі плана комплекснага садзейнічання развіццю гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва паміж ЕАЭС і Афрыкай да 2027 года». 

Аляксандр Турчын таксама адзначыў важнасць далейшага развіцця турыстычнага сектара ЕАЭС: «Гэта велізарны па сваім патэнцыяле і пакуль яшчэ не асвоены рынак, які нам трэба сур’ёзна развіваць. Арганізацыя сумесных турыстычных маршрутаў запатрабуе істотнай інфармацыйнай падтрымкі, стварэння агульных платформаў, сайтаў і мабільных дадаткаў з інфармацыяй аб сумесных маршрутах, славутасцях і паслугах, стварэння ўмоў для ўзаемнага прыцягнення інвестараў у турыстычную інфраструктуру, фарміраванне механізмаў і інвестыцыйных магчымасцяў для гасцінічна-турыстычнай сферы». 

Кіраўнік беларускага ўрада перакананы, што сумеснымі намаганнямі ўдасца рэалізаваць у поўнай меры патэнцыял Еўразійскага эканамічнага саюза як унутры аб’яднання, так і на знешнім контуры. «Тым самым мы зможам стварыць адзін з уплывовых цэнтраў новага шматпалярнага свету, які дынамічна развіваецца», — падагульніў Аляксандр Турчын.

Сумесныя намаганні краін ЕАЭС будуць садзейнічаць умацаванню нашага Саюза

Еўразійскі эканамічны саюз актыўна развіваецца. Узаемны гандаль паміж дзяржавамі — членамі ЕАЭС летась склаў больш за 98 мільярдаў долараў, што на 9 % вышэй за 2023 год. Калі параўнаць з пачаткам сумеснай работы ў 2015 годзе, гэты паказчык вырас больш чым у 2 разы. На гэта падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета ў пашыраным складзе звярнуў увагу Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан Алжас Бекценаў.

Прэм’ер-міністр Казахстана акцэнтаваў увагу на актыўным развіцці міжнароднага супрацоўніцтва, якое з’яўляецца найважнейшай умовай пашырэння рынкаў збыту і ўмацавання пазіцый ЕАЭС у глабальнай эканоміцы: «Сёлета мы падпісалі пагадненне аб эканамічным партнёрстве з Аб’яднанымі Арабскімі Эміратамі і аб зоне свабоднага гандлю з Манголіяй, якія адкрываюць новыя магчымасці для нашых бізнесаў-супольнасцяў. Завяршаюцца перагаворы з Інданезіяй. Неабходна таксама актывізаваць перагаворы аб свабодным гандлі з ключавымі партнёрамі ў Азіі, на Блізкім Усходзе, у Афрыцы». 

Яшчэ адзін момант, на які звярнуў увагу Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан, — аграпрамысловы комплекс, які з’яўляецца асновай харчовай бяспекі і ўстойлівага развіцця краін: «Мы працуем над тым, каб вывесці падтрымку гэтай сферы на новы ўзровень. Па нашым даручэнні камісія сумесна з нацыянальнымі органамі прапрацавала пытанне аб распаўсюджванні на аграрную сферу механізмаў фінансавага садзейнічання, якія ўжо прымяняюцца для сумесных прамысловых праектаў за кошт сродкаў бюджэту ЕАЭС. Існуючы вопыт паказаў эфектыўнасць дадзенага льготнага фінансавання. Прапануецца на аграпрамысловы комплекс таксама гэтыя механізмы распаўсюдзіць». 

Паводле яго слоў, важным кірункам з’яўляецца тэхнічнае рэгуляванне: «У ЕАЭС прынята 52 тэхнічных рэгламентаў, 48 з якіх ужо ўступілі ў сілу. Прадугледжана распрацоўка яшчэ 10. Зацверджаны план правядзення ацэнкі іх навукова-тэхнічнага ўзроўню. Рэалізацыя праекта лічбавага тэхнічнага рэгулявання здольная надаць інтэграцыі новы імпульс. Лічбавае асяроддзе распрацоўкі тэхнічных рэгламентаў дазволіць паскорыць і павысіць празрыстасць актуалізацыі адзіных патрабаванняў бяспекі. Перавод дакументаў у машыначытальны фармат дасць магчымасць хутчэй выводзіць на рынак прадукцыю, якая адпавядае сучасным патрабаванням. На рэалізацыю праекта ўжо выдзелены значныя сродкі. Запуск быў запланаваны ў бягучым годзе, але, на жаль, істотна затрымліваецца рэалізацыя гэтага праекта. Лічу важным, каб камісія ўдзяліла асаблівую ўвагу гэтаму пытанню і спрыяла больш хуткаму запуску праекта, які мае вельмі важнае значэнне для ЕАЭС». 

Алжас Бекценаў таксама запрасіў калег да актыўнага ўдзелу ў рэалізацыі праектаў у сферы штучнага інтэлекту. «Гэта якраз, на мой погляд, павінна заняць сур’ёзнае месца ў распрацоўцы дарожнай карты», — адзначыў ён.

Прэм’ер-міністр Казахстана дадаў, што парадак сённяшняга пасяджэння традыцыйна насычаны: «Казахстан гатовы падтрымаць усе ўзгодненыя дакументы і працягнуць сумесную работу над адкрытымі пытаннямі. Сумесныя намаганні і далей будуць садзейнічаць умацаванню нашага Саюза, умацаванню сувязяў паміж нашымі краінамі, сяброўства, узаемаразумення, працвітання».

Еўразійскі эканамічны саюз — жывы, дынамічны арганізм, здольны адказваць на выклікі часу, лічыць Старшыня Кабінета Міністраў — кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Кыргызскай Рэспублікі Адылбек Касымаліеў

Сённяшняе пасяджэнне Еўразійскага міжурадавага савета ў Мінску пацвердзіла, што ЕАЭС — гэта жывы, дынамічны арганізм, здольны адказваць на выклікі часу. Такое меркаванне выказаў старшыня Кабінета Міністраў — кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Кыргызскай Рэспублікі Адылбек Касымаліеў. Ён адзначыў, што ў рамках мерапрыемства быў абмеркаваны шырокі спектр пытанняў, накіраваных на тое, каб зрабіць ЕАЭС мацнейшым і больш прывабным.

Старшыня Кабінета Міністраў — кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Кыргызскай Рэспублікі адзначыў: «Кыргызстан бачыць у інтэграцыі не толькі эканамічны праект, але і праект будучыні. Мы аб’ядноўваем лёсы мільёнаў людзей, якія хочуць жыць у стабільнасці, даверы і росквіце».

Паводле яго слоў, ЕАЭС — гэта не толькі прававыя дакументы, інстытуты і механізмы. Гэта перш за ўсё прастора даверу і датычнасці, заснаваная на агульнай гісторыі і адзіным імкненні да будучыні. «Калі мы гаворым пра еўразійскую інтэграцыю, мы ўспамінаем, што ў розныя часы нашы народы будавалі дарогі, узводзілі гарады і злучалі Усход і Захад, Поўнач і Поўдзень. Сёння мы працягваем гэтую місію, ствараючы масты новага часу — транспартныя, энергетычныя, лічбавыя, гандлёвыя».

Ён адзначыў, што ў ходзе пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета былі прадметна абмеркаваны канцэптуальныя падыходы па фарміраванні механізму фінансавага садзейнічання пры рэалізацыі сумесных кааперацыйных праектаў у галінах аграпрамысловага комплексу: «Лічу неабходным у паскораным парадку правесці ўсе патрэбныя работы для запуску механізму фінансавага садзейнічання ў рэалізацыі сумесных кааперацыйных праектаў у гэтай сферы». 

Разам з тым ён адзначыў, што Кыргызская Рэспубліка высока ацэньвае работу ЕАЭС па падрыхтоўцы сумесных прагнозаў развіцця аграпрамысловага комплексу і фарміраванні балансаў попыту і прапановы, бачачы ў іх аснову для выверанай палітыкі — ад планавання пасяўных плошчаў да забеспячэння насельніцтва якаснымі прадуктамі харчавання: «Кыргызская Рэспубліка перакананая, што далейшае паглыбленне кааперацыі ў аграрнай сферы павінна ўключаць развіццё сумесных праектаў па перапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі, што дазволіць ствараць дадатковыя працоўныя месцы і павялічваць дабаўленую вартасць унутры саюза».

Таксама, на яго думку, найважнейшым кірункам сумеснай работы з’яўляецца прамысловая кааперацыя. Для Кыргызстана прамысловасць — гэта стратэгічны рэсурс, які патрабуе новых рашэнняў і інавацыйных падыходаў: «Мы разглядаем Еўразійскі эканамічны саюз як прастору, дзе нашы вытворцы могуць аб’ядноўваць намаганні, абменьвацца вопытам і выходзіць на іншыя рынкі».

Перад ЕАЭС, паводле яго слоў, стаіць стратэгічная задача пабудаваць устойлівую і ўзаемазвязаную транспартную сістэму, якая злучыць Усход і Захад, Поўнач і Поўдзень, забяспечыўшы тым самым не толькі ўнутраную звязанасць нашых дзяржаў, але і іх паўнавартасны ўдзел у глабальным гандлі.

Інтэграцыйнае ўзаемадзеянне ў ЕАЭС працягвае ўмацоўвацца, дапаўняючыся новымі кірункамі, заявіў Прэм’ер-міністр Расійскай Федэрацыі Міхаіл Мішусцін падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета

Расія высока цэніць узаемавыгаднае шматпланавае супрацоўніцтва з партнёрамі па ЕАЭС. Аб гэтым падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета ў пашыраным складзе заявіў Прэм’ер-міністр Расійскай Федэрацыі Міхаіл Мішусцін.

Міхаіл Мішусцін звярнуў увагу, што ўчора, 29 верасня, на пленарнай сесіі Міжнароднай выставы «ІНАПРАМ. Беларусь» удзельнікі падрабязна гаварылі аб перспектыўных сектарах для кааперацыі: 

«Гэта вельмі важны кірунак. Неабходна і далей садзейнічаць фарміраванню трывалых сувязяў паміж прамысловымі прадпрыемствамі нашых краін, наладжваць абмен тэхналогіямі і лепшымі практыкамі і ў цэлым весці скаардынаваную палітыку саюза, каб забяспечыць незалежнасць ключавых галін ад замежных рашэнняў і павысіць канкурэнтаздольнасць усёй „пяцёркі“. Паслужаць гэтаму змены ў Палажэнне аб распрацоўцы і рэалізацыі міждзяржпраграм у прамысловай сферы, якія зацвярджаюцца па выніках пасяджэння. А дадатковы стымул для запуску новых сумесных навукаёмістых вытворчасцяў — гэта ўкараненне наднацыянальнага механізму падтрымкі прамысловых кааперацыйных праектаў. Нашы прэзідэнты такі падыход ухвалілі».

Прэм’ер-міністр Расіі акцэнтаваў, што цікавасць бізнесу да гэтага інструмента расце. Так, у саюзным бюджэце цяпер прадугледжана звыш 5 мільярдаў рублёў на субсідаванне працэнтных ставак па крэдытах для кампаній ЕАЭС, якія разам рэалізуюць запатрабаваныя ініцыятывы. «Мы дамовіліся зрабіць і для аграрнага сектара падтрымку даступнай з дапамогай такіх механізмаў. За 10 гадоў існавання ЕАЭС аб’ём вытворчасці сельгаспрадукцыі ў „пяцёрцы“ павялічыўся больш чым на чвэрць, што закрывае звыш 90 % унутраных патрэб. Прадастаўленне дадатковай дапамогі нашым сельгасвытворцам істотна ўмацуе харчовую бяспеку, прастымулюе з’яўленне новых тэхналагічных прадпрыемстваў, паслужыць росту ўзаемнага гандлю. А галоўнае — нашы грамадзяне атрымаюць больш шырокі асартымент якасных прадуктаў харчавання».

Міхаіл Мішусцін адзначыў таксама і іншыя кірункі сумеснай работы, на якіх трэба сканцэнтравацца: «Перш за ўсё трэба сканцэнтравацца на развіцці транспартна-лагістычнага каркаса аб’яднання. Тут неабходна паскорыць укараненне сучасных рашэнняў для павелічэння прапускной здольнасці дзеючых маршрутаў і нарошчвання грузаперавозак. Іх аб’ём за першае паўгоддзе вырас да 4,5 мільярда тон. І гэта не мяжа. Яшчэ адзін кірунак — абарона нашых спажыўцоў ад кантрафакту і падробак, для чаго павышаем эфектыўнасць кантролю якасці прадукцыі на ўнутраным рынку. Тры месяцы таму завяршыўся адпаведны пілотны праект па прасочвальнасці ўвезеных у саюз тавараў. З улікам атрыманага вопыту трэба запусціць механізм у поўнафарматным рэжыме».

У прыярытэце таксама пашырэнне супрацоўніцтва Еўразійскага эканамічнага саюза з замежнымі партнёрамі, удакладніў Прэм’ер-міністр Расіі: «На фінальную стадыю выйшла работа над пагадненнем аб свабодным гандлі паміж Саюзам і Інданезіяй. Мы разлічваем на больш хуткае падпісанне. Яго рэалізацыя, роўна як і ўступленне ў сілу міжнародных дагавораў з Аб’яднанымі Арабскімі Эміратамі і Манголіяй, якасна палепшыць знешнеэканамічныя сувязі „пяцёркі“ з іншымі дзяржавамі глабальнага Поўдня».

Арменія гатова да актыўнага ўзаемадзеяння з дзяржавамі — членамі ЕАЭС

За 11 гадоў з даты падпісання Дагавора аб ЕАЭС яго ўдзельнікам удалося выбудаваць эфектыўную архітэктуру ўзаемадзеяння, умацаваць эканамічныя сувязі і забяспечыць устойлівы рост у ключавых галінах эканомікі. Такое меркаванне падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета выказаў віцэ-прэм’ер Рэспублікі Арменія Мгер Грыгаран. Але, паводле яго слоў, геапалітычная сітуацыя, якая хутка змяняецца, патрабуе гнуткасці і аператыўнай адаптацыі інстытутаў і механізмаў да новых рэалій.

Мгер Грыгаран падкрэсліў: «Устойлівасць аб’яднання шмат у чым залежыць ад стратэгічных рашэнняў, якія прымаюцца сёння. Гандлёва-эканамічная інтэграцыя — гэта дынамічны працэс, які патрабуе пастаяннай мадэрнізацыі».

У прыватнасці, паводле яго слоў, Рэспубліка Арменія разглядае электронны гандаль як стратэгічны прыярытэт: «Мы падтрымліваем ініцыятыву аб заключэнні пагаднення аб электронным гандлі ў рамках ЕАЭС як ключавога кроку да стварэння адзінага рынку электроннага гандлю. Лічым неабходным зафіксаваць у пагадненні адзіныя падыходы да прававога рэгулявання, лічбавай ідэнтыфікацыі, трансгранічнага дакументаабароту, абмену данымі і ўзаемнага прызнання электронных даверных паслуг. Неабходна адзначыць, што з улікам росту лічбавых пагроз асаблівая ўвага павінна быць удзелена таксама пытанням кібербяспекі, у тым ліку абароне даных спажыўцоў і механізмам хуткага рэагавання на інцыдэнты».

Ключавым элементам эканамічнага ўзаемадзеяння, на думку віцэ-прэм’ера Рэспублікі Арменія, з’яўляецца таксама транспартна-лагістычная сфера. Яе дыверсіфікацыя надае дадатковы імпульс экспарту тавараў у трэція краіны і росту тавараабароту ў ЕАЭС: «Рэспубліка Арменія прыхільная парадку рэгіянальнай узаемазвязанасці і надае асаблівае значэнне супрацоўніцтву з усімі дзяржавамі — членамі ЕАЭС у гэтым кірунку».

Усе інфраструктурныя праекты Арменіі нацэлены на стварэнне надзейных і ўзаемазвязаных транспартных маршрутаў, якія забяспечваюць устойлівае рэгіянальнае развіццё і ўмацаванне эканамічных сувязяў паміж усімі зацікаўленымі дзяржавамі на аснове поўнай павагі суверэнітэту і юрысдыкцыі дзяржаў, а таксама прынцыпаў раўнапраўя і ўзаемнасці.

Мгер Грыгаран таксама адзначыў важнасць механізму фінансавай падтрымкі, што дазваляе стымуляваць прадпрыемствы, якія выпускаюць высокатэхналагічную прадукцыю. А далейшае фарміраванне агульных рынкаў электра- і энергарэсурсаў, паводле яго слоў, павінна стаць асновай для забеспячэння роўных умоў эканамічнай дзейнасці для ўсіх дзяржаў — членаў ЕАЭС.

Узбекістан праводзіць паслядоўную работу па развіцці ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва з ЕАЭС

Дзякуючы актыўнаму старшынству Рэспублікі Беларусь у Еўразійскім эканамічным саюзе яшчэ больш пашырылася практычнае супрацоўніцтва нашых краін. На гэта падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета ў пашыраным складзе звярнуў увагу Прэм’ер-міністр Узбекістана Абдула Арыпаў.

Абдула Арыпаў адзначыў, што Узбекістан у статусе дзяржавы — назіральніцы ЕАЭС праводзіць паслядоўную работу па развіцці ўзаемавыгаднага партнёрства з Еўразійскім эканамічным саюзам: «За апошнія гады паступальна і дынамічна развіваецца ўзаемны гандаль, у разы выраслі аб’ёмы грузаперавозак, пашыраецца наменклатура паставак, паглыбляецца таксама кааперацыя ў прамысловасці, аграрнай сферы і паслугах. Сёння з удзелам капіталу дзяржаў — членаў Еўразійскага эканамічнага саюза і назіральнікаў арганізацыі ў нашай краіне паспяхова функцыянуюць звыш 5 тысяч прадпрыемстваў. Мы актыўна працуем з Еўразійскай эканамічнай камісіяй па рэалізацыі трохгадовага плана сумесных мерапрыемстваў. У жніўні і верасні гэтага года з камісіяй мы правялі кансультацыі па пытаннях падключэння да еўразійскай перастраховачнай кампаніі і платформы „Работа без меж“, а таксама па ўзгадненні праекта гандлёвага пагаднення паміж Узбекістанам і Еўразійскім эканамічным саюзам».

Прэм’ер-міністр адзначыў, што літаральна днямі Узбекістан ажыццявіў першы плацеж на набыццё акцый у статутным капітале Еўразійскага банка развіцця і выказаў надзею на хутчэйшы старт і рэалізацыю ўжо сфарміраванага Еўразійскім банкам развіцця партфеля сумесных праектаў: «У мэтах прасоўвання ініцыятыў Прэзідэнта Рэспублікі Узбекістан, вылучаных на самітах Еўразійскага эканамічнага саюза, важна засяродзіць нашы сумесныя намаганні на наступных кірунках узаемадзеяння. Па-першае, лічым важнымі задачы па дасягненні канкрэтных рашэнняў па пытанні заключэння пагаднення аб лібералізацыі гандлёвых адносін паміж Узбекістанам і саюзам. Выступаем таксама за больш хуткае падпісанне з Еўразійскай эканамічнай камісіяй плана сумесных дзеянняў па збліжэнні сістэм тэхнічнага рэгулявання. Па-другое, Узбекістан надае асаблівае значэнне развіццю транспартных сувязяў і фарміраванню сучасных транзітных маршрутаў. У сувязі з гэтым, у самыя кароткія тэрміны гатовыя арганізаваць кансультацыі па наступных кірунках: падключэнне Узбекістана да экасістэмы лічбавых транспартных калідораў ЕАЭС, далучэнне нашай краіны да адзінай сістэмы мытнага транзіту, удзел у фарміраванні адзінай інтэграванай сістэмы пунктаў пропуску аб’яднання, запуск электроннага абмену данымі аб таварах і транспартных сродках».

Абдула Арыпаў таксама падкрэсліў, што з улікам інтэнсіўнага развіцця інфармацыйных тэхналогій і штучнага інтэлекту Узбекістан прапануе прыступіць да сумеснай дэталёвай прапрацоўкі праграмы лічбавага ўзаемадзеяння, якая ахоплівае развіццё трансгранічнага электроннага гандлю, стварэнне лагістычных платформаў новага пакалення, прымяненне тэхналогіі штучнага інтэлекту.

«Узбекістан традыцыйна ўдзяляе вялікую ўвагу развіццю прамысловай кааперацыі і інвестыцыйнага супрацоўніцтва. Мы нацэлены не проста на пашырэнне гандлю гатовай прадукцыі, а на фарміраванне ўстойлівых вытворчых ланцужкоў, лакалізацыю перадачу тэхналогіі і сумесны выхад на знешнія рынкі. Надаём першараднае значэнне партнёрства ў аграрнай сферы, разглядаючы яго, як стратэгічны кірунак узаемадзеяння. У сувязі з гэтым мы падрыхтавалі і прадставілі на разгляд нашых партнёраў праект праграмы агракааперацыі Узбекістана з Еўразійскім эканамічным саюзам. Упэўнены, што рэалізацыя праграмы дасць магчымасць істотна ўмацаваць харчовую ўстойлівасць і ўзаемны гандаль аграрнай прадукцыі».

Прэм’ер-міністр таксама дадаў: «Узбекістан у якасці назіральніка разлічвае на дасягненне канкрэтных і адчувальных вынікаў у рамках Еўразійскага эканамічнага саюза, заснаваных на прынцыпах узаемнай выгады і ўліку інтарэсаў бакоў».

Іран гатовы больш актыўна ўдзельнічаць у рэалізацыі некаторых ідэй і механізмаў ЕАЭС

Іран гатовы больш актыўна ўдзельнічаць у рэалізацыі некаторых ідэй і механізмаў ЕАЭС. Аб гэтым падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета зааявіў міністр прамысловасці, шахт і гандлю Ісламскай Рэспублікі Іран Сеед Махамад Атабак.

Паводле яго слоў, актыўны ўдзел у пасяджэннях Еўразійскага эканамічнага саюза адлюстроўвае тое важнае месца, якое дзяржавы — члены ЕАЭС займаюць у знешнеэканамічнай дыпламатыі і знешняй палітыцы Ісламскай Рэспублікі Іран: «Гэта сведчыць аб нашай прыхільнасці да развіцця ўзаемнага супрацоўніцтва. Мы перакананыя, што пашырэнне гэтага супрацоўніцтва ў розных сферах будзе садзейнічаць павышэнню дабрабыту нашых народаў, умацоўваць шматбаковасць і ўсталёўваць трываласць свету».

Сеед Махамад Атабак нагадаў аб увядзенні ў дзеянне пагаднення аб свабодным гандлі паміж ЕАЭС і Іранам і стварэнні зон свабоднага гандлю паміж Ісламскай Рэспублікай Іран і Еўразійскім эканамічным саюзам. На яго думку, дакумент з’яўляецца паваротным момантам у гісторыі гандлёва-эканамічных адносін паміж краінамі. Гэта дасягненне, адзначыў ён, адкрыла шырокія магчымасці для нацыянальных эканомік і дзелавых колаў, а таксама для ўстойлівага эканамічнага развіцця і паглыблення канструктыўнага супрацоўніцтва на рэгіянальным узроўні.

Паводле яго слоў, за перыяд дзеяння пагаднення назіраецца рост дынамікі ўзаемнага гандлю: «І няма сумненняў у тым, што мы ўступілі ў новы этап рэгіянальнага ўзаемадзеяння з усімі краінамі ЕАЭС. Гэты працэс дае матывацыю і дадатковую надзею для прадстаўнікоў дзелавых колаў. І мы, несумненна, станем сведкамі максімальнага раскрыцця дзеючага патэнцыялу. Мы рады, што дзелавыя колы Ірана і ЕАЭС з кожным днём усё больш усведамляюць патэнцыял і магчымасці Пагаднення аб свабодным гандлі. А выгада ад яго рэалізацыі, упэўнены, умацуе рашучасць да больш цеснага супрацоўніцтва».

Таксама ён падкрэсліў, што Ісламская Рэспубліка Іран гатова больш актыўна ўдзельнічаць у рэалізацыі некаторых ідэй і механізмаў ЕАЭС: «Іран з’яўляецца надзейным партнёрам і можа ўнесці свой уклад у прасоўванне ідэй і ініцыятыў ЕАЭС, такіх як умацаванне механізмаў фінансавання на аснове нацыянальных валют, развіццё ўстойлівай інфраструктуры і палягчэнне перамяшчэння тавараў, пасажыраў, сумесная вытворчасць, а таксама ў іншых сферах».

Міністр нагадаў, што цяпер многія маладыя міжнародныя інстытуты і арганізацыі падвяргаюцца беспрэцэдэнтным нападкам з боку асобных дзяржаў: «І неабходнасць удзелу і ўключэння незалежных і тых краін, якія імкнуцца да развіцця, у шматбаковыя эканамічныя механізмы становіцца як ніколі важнымі. Краіны нашага рэгіёна могуць зрабіць шматбаковасць дамінуючай тэндэнцыяй у рэгіянальных эканамічных адносінах. Такія эканамічныя механізмы, як Еўразійскі эканамічны саюз і Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця, павінны адыграць сваю ролю ў фарміраванні рэгіянальнага эканамічнага парадку, заснаванага на шматбаковасці, калектыўным развіцці і ўстойлівасці».

Куба ганарыцца статусам дзяржавы — назіральніцы ЕАЭС і пацвярджае гатоўнасць да супрацоўніцтва

Пасяджэнне Еўразійскага міжурадавага савета з’яўляецца важнай пляцоўкай, якая спрыяе дыялогу, супрацоўніцтву і ўзаемаразуменню паміж народамі. Аб гэтым падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета ў пашыраным складзе заявіў міністр прамысловасці Рэспублікі Куба Альварэс Марцінес.

Альварэс Марцінес адзначыў, што свет перажывае надзвычай складаны час, які патрабуе яснага бачання, цвёрдай волі і ўзгодненасці дзеянняў: 

«Глабальная эканамічная архітэктура пастаянна трансфармуецца, і ў гэтым працэсе Еўразійскі эканамічны саюз даказаў, што з’яўляецца апорай згуртаванасці і ўстойлівасці. Куба ганарыцца сваім статусам дзяржавы-назіральніцы ў саюзе і пацвярджае сваю гатоўнасць да далейшага ўмацавання эканамічных, гандлёвых і тэхнічных адносін з дзяржавамі-членамі і дзяржавамі-назіральніцамі. Эканамічныя і лагічныя выклікі, характэрныя для цяперашняга міжнароднага кантэксту, патрабуюць ад нас стварэння і ўмацавання стратэгічных альянсаў, якія дазваляюць нам больш эфектыўна ім супрацьстаяць. Наш актыўны ўдзел у мінулых сустрэчах як на ўрадавым, так і на дзелавым узроўнях, пацвярджае гэтую гатоўнасць у сілу непахіснай вернасці нашай краіны прынцыпам супрацоўніцтва, узаемадапаўняльнасці і ўзаемнай павагі».

Міністр прамысловасці Рэспублікі Куба звярнуў увагу, што ў рамках 41-й Гаванскай міжнароднай выставы-кірмашу, якая пройдзе з 24 па 25 лістапада 2025 года і на якой будуць вітаць прадпрымальнікаў краін ЕАЭС, адбудзецца чацвёртае пасяджэнне сумеснай камісіі паміж Кубай і Еўразійскай эканамічнай камісіяй: «Мы ўпэўненыя, што гэта будзе садзейнічаць умацаванню сувязяў, узаемаабмену паміж кубінскімі прадпрымальнікамі, прадстаўнікамі дзелавых колаў. Усё гэта дазволіць нашым краінам працаваць сумесна і асвойваць кубінскі і еўрапейскі рынкі. Акрамя таго, нашы краіны павінны працаваць таксама над праблемамі тэрарызму. Мы павінны ўзмацняць нашы эканомікі і працягваць развівацца».

Альварэс Марцінес таксама падзякаваў усім краінам, якія працуюць над сумесным парадкам і падтрымкай краіны: «Куба працуе над стратэгічнымі пытаннямі, такімі як ахова здароўя, эканоміка, транспарт, турызм і развіццё прамысловасці. Гэта дапамагае нам працаваць у імя нашага народа, грунтуючыся таксама на вопыце вашых краін. Лічу, паміж нашымі краінамі ёсць агульныя пункты і вельмі эфектыўныя інструменты ўзаемадзеяння. У сувязі з гэтым хачу выказаць упэўненасць, што мы можам паскорыць развіццё і ўзмацніць супрацоўніцтва, каб дасягаць агульных мэт і інтарэсаў нашых краін. Важна прасоўваць абмен вопытам паміж нашымі краінамі і ўзмацняць устойлівасць нашых эканомік. Упэўнены, наша сумесная работа ў ЕАЭС дазволіць вырашаць усе задачы, якія паставілі члены савета. Такім чынам, мы зможам дасягнуць энергіі і распрацоўваць новыя шляхі развіцця і сумеснага супрацоўніцтва», — рэзюмаваў міністр прамысловасці Рэспублікі Куба.

Па выніках 8 месяцаў 2025 года тавараабарот Азербайджана з краінамі ЕАЭС павялічыўся больш чым на 22 %

Аснаватворным вектарам узаемаадносін Азербайджана з партнёрамі — членамі Еўразійскага эканамічнага саюза выступае гандлёва-эканамічнае ўзаемадзеянне. Па выніках 8 месяцаў бягучага года тавараабарот Азербайджана з краінамі ЕАЭС павялічыўся больш чым на 22 %. Аб гэтым падчас пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета расказаў Прэм’ер-міністр Азербайджанскай Рэспублікі Алі Асадаў. Нагадаем, Азербайджан прыняў удзел у мерапрыемствах ЕАЭС у статусе госця.

Паводле слоў Прэм’ер-міністра, Азербайджан з партнёрамі вядзе цесную работу на двухбаковай аснове, накіраванай на пашырэнне гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва: «З задавальненнем фіксуем станоўчую дынаміку інвестыцыйнага ўзаемадзеяння, што адкрывае новыя гарызонты для сумесных праектаў і ўзаемавыгадных ініцыятыў. Бізнес нашых партнёраў з ліку краін — членаў ЕАЭС шырока прадстаўлены ў многіх галінах эканомікі Азербайджана. Гэтаму спрыяе сфарміраваная ў нашай краіне празрыстае інвестыцыйнае асяроддзе, у якім замежныя інвестары адчуваюць сябе ўпэўнена і абаронена. У сваю чаргу азербайджанскія інвестары актыўна рэалізуюць праекты ў дзяржавах — удзельніцах ЕАЭС, якія ахопліваюць шырокі спектр галін і ўносяць уклад у развіццё эканомікі нашых партнёраў».

Паводле яго слоў, у Азербайджане заснаваны сумесныя інвестыцыйныя фонды з шэрагам партнёраў з ліку краін — удзельніц ЕАЭС, каб забяспечыць прыток узаемных інвестыцый у ключавыя сектары эканомікі: «Гэтая ініцыятыва ўжо даказала сваю эфектыўнасць і адкрывае новыя гарызонты для супрацоўніцтва. Напрыклад, транспартна-транзітная сфера займае асаблівае месца ў нашым парадку дня, паколькі менавіта тут засяроджаны значны патэнцыял для нарошчвання ўзаемадзеяння. Размяшчаючыся на стыку Еўропы і Азіі і валодаючы сучаснай інфраструктурай, Азербайджан стаў надзейным транспартна-лагістычным хабам, які забяспечвае новыя магчымасці для краін рэгіёна і нашых партнёраў. Ажыццяўляецца сістэмная работа па мадэрнізацыі транспартнай інфраструктуры. Летась павялічылася прапускная здольнасць чыгункі Баку — Тбілісі — Карс. Дадзены старт другой фазе пашырэння Бакінскага міжнароднага марскога гандлёвага порта. „Сярэдні калідор“ зарэкамендаваў сябе як надзейны і бяспечны маршрут, які злучае Кітай і Цэнтральную Азію з Еўропай праз тэрыторыю Азербайджана. За апошнія тры гады аб’ём грузапатоку па гэтым маршруце павялічыўся амаль на 90 %, што з’яўляецца пераканаўчым сведчаннем яго эфектыўнасці і запатрабаванасці. Пры гэтым значна скараціўся час дастаўкі грузаў».

Прэм’ер-міністр Азербайджанскай Рэспублікі пацвердзіў гатоўнасць Азербайджана працягваць сумесныя намаганні па ўмацаванні і пашырэнні канструктыўнага ўзаемадзеяння з членамі ЕАЭС.

Наступнае пасяджэнне Еўразійскага міжурадсавета адбудзецца 11 снежня ў Маскве

Аб гэтым журналістам па выніках пасяджэння Еўразійскага міжурадавага савета ў пашыраным складзе паведаміў старшыня Калегіі Еўразійскай эканамічнай камісіі Бакытжан Сагінтаеў.

Бакытжан Сагінтаеў адзначыў, што кіраўнікі ўрадаў дзяржаў — членаў ЕАЭС разгледзелі шэраг значных пытанняў інтэграцыйнага парадку дня. Перш за ўсё гэта ўкараненне лічбавых тэхналогій, развіццё транспартнай інфраструктуры, кантроль таварных патокаў, рэалізацыя міждзяржпраграм, садзейнічанне кааперацыйным праектам прамысловасці і АПК: «Члены Міжурадсавета вызначылі перспектывы далейшага развіцця Еўразійскага эканамічнага саюза. Па-першае, прынята рашэнне аб укараненні на пастаяннай аснове механізму нагляду за таварамі, якія ўвозяцца на мытную тэрыторыю ЕАЭС. Да гэтага такая работа вялася ў пілотным рэжыме. Асноўная мэта рэалізацыі дадзенага механізму — барацьба з шэрым імпартам. Цяпер фарміруецца пералік тавараў, якія будуць падлягаць кантролю. Інтэграваная інфармацыйная сістэма ЕАЭС забяспечыць паміж краінамі абмен данымі і электроннымі дакументамі. Цяпер яна напаўняецца новым агульным працэсам. Гэту работу камісія вядзе сумесна з дзяржавамі еўразійскай «пяцёркі». Мы працягваем курс на тэхналагічную трансфармацыю пры захаванні лічбавага суверэнітэту ў рамках развіцця канцэпцыі Digital Union.

Другі момант, на які звярнуў увагу Бакытжан Сагінтаеў, — падтрымка АПК: «Кааперацыйныя праекты краін ЕАЭС у аграпрамысловым комплексе змогуць атрымліваць фінансавую падтрымку з бюджэту саюза. Прэм’ер-міністры ўхвалілі адпаведныя падыходы. ЕЭК сумесна з краінамі саюза трэба будзе распрацаваць неабходную нарматыўную базу для развіцця ўласных тэхналогій, выбудоўвання эфектыўных ланцужкоў паставак, рэсурснага забеспячэння. Мы разлічваем, што гэты механізм будзе арганічна дапаўняць нацыянальныя меры падтрымкі».

Трэці момант — пашырэнне транспартна-лагістычных магчымасцяў. «Кіраўнікі ўрадаў разгледзелі пытанні развіцця транспартнай інфраструктуры ў напрамках „Усход — Захад“ і „Поўнач — Поўдзень“, у тым ліку ў рамках спалучэння з кітайскай ініцыятывай „Пояс і шлях“. Еўразійскія транспартныя калідоры, уключаючы чыгуначную, аўтадарожную і партовую інфраструктуру, займаюць значную долю транзітных перавозак. Толькі летась на іх долю прыпала 70 % аб’ёму грузапатоку. У прыватнасці, чыгуначным транспартным калідорам з поўначы і поўдня перавезена 12 мільёнаў тон», — удакладніў ён.

Старшыня Калегіі Еўразійскай эканамічнай камісіі дадаў, што, паводле экспертнай ацэнкі, мадэрнізацыя інфраструктуры павялічыць прапускную здольнасць усходняга маршруту гэтага калідора да 15 млн тон да 2027-га і да 20 млн да 2030-га: «Гэты кірунак мае вялікія перспектывы з улікам нашага ўзаемадзеяння з Кітаем, Іранам, Аб’яднанымі Арабскімі Эміратамі, Манголіяй».

Данііл ХМЯЛЬНІЦКІ
Фота БелТА