Прэзідэнт Беларусі Аляксандр ЛУКАШЭНКА:

— Прыватны бізнес займае немалую долю ў беларускай эканоміцы. Недзяржаўны сектар фарміруе палову ВУП, забяспечвае 37 % прамысловай вытворчасці. Менавіта на яго прыпадае трэць інвестыцый, таму развіццё камфортнага бізнес-асяроддзя — адзін з прыярытэтаў дзяржаўнай эканамічнай палітыкі.

Падчас сустрэчы з прадстаўнікамі прыватных прадпрыемстваў, 17 лютага 2025 г.

Купіць гатовы брэнд і правераныя тэхналогіі або гадамі набіваць уласныя гузакі? Франчайзінг у Беларусі за апошнія гады вырас з экзотыкі ў рэальны інструмент маштабавання бізнесу. У нашай краіне зарэгістравана больш за тысячу дагавораў франчайзінгу, і гэта толькі вяршыня айсберга. Наколькі празрыстыя правілы гульні на гэтым рынку? Як абараніць таварны знак ад капіравання? Ці патрэбныя змены ў заканадаўстве? І чаму франшыза — гэта не гарантыя прыбытку, а жорсткая дысцыпліна? Аб перспектывах развіцця рынку гатовых рашэнняў у эфіры на «Першым інфармацыйным» расказалі эксперты.

Тэма развіцця дзелавой ініцыятывы і стварэння камфортнага асяроддзя для бізнесу нязменна застаецца ў полі зроку Прэзідэнта, бо менавіта прадпрымальнікі шмат у чым фарміруюць гнуткасць беларускай эканомікі. Апошнім часам усё папулярней становіцца арганізацыя бізнесу на чужой ідэі. Як гэта працуе?

— Франчайзінг — гэта спосаб арганізацыі бізнесу. 

Калі на рынку ёсць паспяховая кампанія са сваім імем, прадуктам, тэхналогіямі, і яна перадае права прадпрымальніку або іншай кампаніі працаваць пад сваім імем, выкарыстоўваючы свае веды, вопыт, а таксама аказваючы падтрымку і навучанне, — растлумачыла старшыня Асацыяцыі «Белфранчайзінг» Вольга Лявонцьева.

На думку члена Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы Палаты прадстаўнікоў Юліі Волкавай, гэта вельмі добры спосаб для маштабавання бізнесу і распаўсюджвання гэтага бізнесу, у тым ліку і ў рэгіёнах нашай краіны:

— Гэта важны інструмент для распаўсюджвання высокіх стандартаў бізнесу, уключаючы рэгіёны, сельскую мясцовасць.

Відаў франчайзінгу шмат. Чым адрозніваюцца розныя віды франшызы, якія існуюць, у якіх сферах яны карыстаюцца найбольшым попытам? Вольга Лявонцьева растлумачыла, што ва ўсім свеце больш за ўсё з дапамогай франшызы маштабуюцца бізнесы ў сферы гандлю і грамадскага харчавання.

— Проста таму што стварыць адно і тое ж кафэ з аднолькавым узроўнем якасці прасцей, чым пабудаваць два аднолькавых завода. Таму на першым месцы ў нашай краіне франшызы ў сферы грамадскага харчавання, затым у сферы рознічнага гандлю, паслуг для насельніцтва, потым каля 4 % — паслугі для бізнесу і зусім няшмат франшызы ў сферы вытворчасці, — пералічыла яна.

У Беларусі за 20 гадоў найбольшая колькасць дагавораў (крыху больш за палову), вядома ж, — рознічны гандаль, дадаў генеральны дырэктар Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці Аляксей Курман.

— Практычна трэць складае грамадскае харчаванне і крыху менш за 20 % — гэта паслугі. Яны розныя, пачынаючы ад цырульняў, касметычных, заканчваючы паслугамі ў сферы здароўя, спа-цэнтры, фітнес-цэнтры і гэтак далей, — канстатаваў ён.

Франшызы дзеляць па відах дзейнасці і па суме інвестыцый.

— Гэта якраз і ёсць тыя два крытэрыі, па якіх прадпрымальнікі шукаюць для сябе франшызу ў каталогах, на выстаўках. Гэта значыць, колькі інвестыцый патрабуецца, каб стварыць гэты бізнес, у якой сферы. Увогуле рэкамендацыі па выбары прадпрымальнікам мы даём, грунтуючыся на аналізе актываў, якія ў іх ёсць, і той галіны, той вобласці, у якой яны хацелі б рэалізавацца, — растлумачыла старшыня Асацыяцыі «Белфранчайзінг».

На яе думку, у Беларусі на сённяшні дзень можна знайсці франшызы практычна ў любым кірунку бізнесу і на любы кашалёк:

— Але больш за 80 % — гэта франшызы з невялікімі інвестыцыямі да 15-20 тысяч рублёў. Гэта значыць, большая частка здзелак, якія заключаюцца, адбываецца менавіта ў гэтым сегменце, хоць ёсць і вялікія, мільённыя кантракты.

Простымі словамі — гэта мадэль ажыццяўлення прадпрымальніцкай дзейнасці, калі чалавеку не даводзіцца набіваць уласныя гузакі, прыходзіць да нейкіх рэцэптаў, тэхналогій самастойна. Па сутнасці, франшыза — гэта гатовы рэцэпт бізнесу, прадпрымальнік яго набывае, магчыма, атрымлівае таварны знак, атрымлівае тэхналагічныя рашэнні, шыльды, рэкламу, пазнавальнасць брэнда і пачынае ажыццяўляць сваю прадпрымальніцкую дзейнасць.

На якія варыянты падтрымкі могуць разлічваць прадпрымальнікі, купляючы франшызу, расказаў генеральны дырэктар Беларускага Фонду падтрымкі прадпрымальнікаў Пётр Арушаньянц.

— Прадпрымальнікі, якія купляюць франшызу, могуць звярнуцца ў Беларускі фонд падтрымкі прадпрымальнікаў за фінансаваннем. Мы даём магчымасць атрымаць грошы па 12 розных фінансавых прадуктах ад 6 да 10 % гадавых у беларускіх рублях. Канкрэтная стаўка будзе залежаць ад нюансаў рэалізацыі праекта, ці звязаны ён з экалогіяй, інавацыямі, выкарыстаннем мясцовых рынкаў, мясцовай сыравіны, стварэннем працоўных месцаў і іншыя. Але не больш за 10 % гадавых, — растлумачыў ён.

Пётр Арушаньянц адзначыў, што выкарыстанне франшызы досыць папулярна.

— Асабліва мы бачым, што гэта папулярна ў стартапаў, тых, якія толькі пачынаюць свой бізнес, бо менавіта такія прадпрыемствы, прадпрымальнікі становяцца больш устойлівымі, асабліва ў самым пачатку свайго шляху. Найбольш актыўна — гэта розныя сферы паслуг. Гэта могуць быць і нейкія медыцынскія паслугі, турыстычныя, спартыўныя комплексы. У прынцыпе досыць шырокі дыяпазон, мы стараемся дапамагчы ўсім без выключэння, — адзначыў дырэктар Беларускага Фонду падтрымкі прадпрымальнікаў.

Па матэрыялах news. by