Аптымізм чаканняў
Несумненна, статыстыка важная і для аналізу, для ацэнкі працы эканомікі. Але яна адлюстроўвае вынікі ўжо падзей, якія адбыліся. Яны з’яўляюцца базіснымі для далейшага руху, але ў поўнай меры не з’яўляюцца безумоўнымі прадвеснікамі будучых падзей. Як ні парадаксальна, але ў эканоміцы не менш значныя чаканні. У тым ліку кіраўнікоў прадпрыемстваў. Яны выбудоўваюць працу даручаных ім суб’ектаў гаспадарання не толькі са звестак мінулых перыядаў, але і зыходзячы з прагнозаў на будучыню. Заснаваных і на лічбах, і на ўласных адчуванняў. Інтуіцыя — катэгорыя не матэматычная, у нейкай ступені нават ірацыянальная. Аднак гэта сур’ёзны эканамічны фактар. Ён у нас складваецца спрыяльна. Большасць кіраўнікоў прадпрыемстваў аптымістычна глядзяць у будучыню, пра што сведчаць вынікі кан’юнктурнага апытання, якое ў маі правёў навукова-даследчы эканамічны інстытут (НДЭІ) Міністэрства эканомікі.
Каля 70 % кіраўнікоў адзначаюць пазітыўную або стабільную дынаміку попыту, а 68 % заявілі аб захаванні або павышэнні аб’ёмаў вытворчасці. Каэфіцыент загрузкі вытворчых магутнасцяў у маі ў параўнанні з красавіком вырас на 1 працэнтны пункт і дасягнуў 67 %. Што лічыцца цалкам разумным і збалансаваным узроўнем.
На паляпшэнні пазіцый нашай прадукцыі паўплывалі некалькі фактараў. Па некаторых пазіцыях (угнаенні, прадукты харчавання і некаторыя іншыя) спрыяе кан’юнктура рынку. У Расіі завяршыўся перыяд зніжэння ВУП, у красавіку наш асноўны стратэгічны партнёр выйшаў у плюс па агрэгіраваным макраэканамічным паказчыку. Аднаўляюцца і інвестыцыі ў Расійскай Федэрацыі. Адпаведна, ажывае рынак інвестыцыйных тавараў, што паляпшае перспектывы нашых пастаўшчыкоў тэхнікі і абсталявання.
Сярэдні перыяд забяспечанасці прадпрыемстваў замовамі павялічыўся да трох месяцаў. Паказчык не рэкордны, але важна, што ён выйшаў на станоўчую дынаміку. Трохмесячны гарызонт дазваляе выбудоўваць цалкам устойлівую і стабільную вытворчую лагістыку, павялічваючы эфектыўнасць. Таму 45 % дырэктараў прадпрыемстваў прагназуюць рост аб’ёмаў вытворчасці ў бліжэйшыя тры месяцы, 44 % — рост попыту, а 40 % кіраўнікоў чакаюць павелічэння прыбытку.
Выхад на стабільную ўпэўненую працу актывізуе інвестыцыйную актыўнасць. Пра яе станоўча выказаліся 93 % кіраўнікоў: у бліжэйшыя тры месяцы яны плануюць захаванне інвестыцый на ранейшым узроўні або іх рост. Сярод напрамкаў выкарыстання інвестыцый традыцыйна лідзіруюць абнаўленне — 75 % адказаў рэспандэнтаў і пашырэнне вытворчых магутнасцяў — 36 %. У рэсурсазберажэнне і зніжэнне працоўных выдаткаў інвеставалі 24 і 17 % кампаній адпаведна. Гэтыя напрамкі, несумненна, неабходна падцягваць. Неабходна замяняць і зношанае абсталяванне, усталёўваць новае, калі ёсць попыт на прадукцыю. Але ключавая крыніца росту беларускай эканомікі ў стратэгічным разрэзе — павышэнне эфектыўнасці па шырокім фронце. І з пункту гледжання зніжэння матэрыяльных выдаткаў, і павышэння прадукцыйнасці працы. У гэтыя напрамкі пакуль ідуць інвестыцыі не настолькі актыўна, як гэта неабходна. Хоць дынаміка станоўчая.
Уладзімір ВАЛЧКОЎ