Па подыуме — не прафесійныя мадэлі, а звычайныя жыхаркі навакольных паветаў. Сярод іх — вышывальшчыцы і маці, якія вядуць хатнюю гаспадарку: у будні яны займаюцца рукадзеллем, гандлююць на кірмашах, клапоцяцца пра старэйшых і дзяцей. У святочных уборах, вышытых яркімі ўзорамі і ўпрыгожаных сярэбранымі вырабамі, вяскоўцы пад святлом сафітаў паказваюць культуру свайго народа, якой больш за ўсё ганарацца.
Цяньдунань-Мяа-Дунская аўтаномная акруга ў мінулым уваходзіла ў лік ключавых тэрыторый правінцыі Гуйчжоу, дзе актыўна вялася барацьба з беднасцю. З-за суцэльных горных масіваў транспартная даступнасць была вельмі нізкай — гэта надоўга ізалявала тутэйшыя вёскі і не давала традыцыйным рамёствам выйсці за межы лакальных супольнасцяў.
Вышыўка народа мяо, батык і вырабы са серабра — гэта не проста традыцыйныя рамёствы, а жывая культурная традыцыя. Нацыянальны касцюм у гэтым кантэксце выступае як маўклівы апавядальнік: у яго ўзорах і дэталях захавана жыццё продкаў і патаемныя спадзяванні людзей аб светлай будучыні.
У ліпені 2024 года Гу Асінь — малады актывіст з народа мяо — задумаў зладзіць у сваёй роднай мясцовасці незвычайнае мерапрыемства: сельскі паказ святочных касцюмаў. Ён хацеў даць жыхарам вёсак шанц прадэманстраваць традыцыйнае ўбранне. Цікавасць да шоу аказалася нечакана высокай: колькасць жадаючых удзельнічаць станавілася ўсё большай, так што паказаць усіх не ўдалося б нават за адзін-два дні.
Так з’явіўся праект «Сельскі подыум», які з часам ператварыўся ў вядомы культурны сімвал рэгіёну. У далейшым ініцыятыва перарасла лакальныя рамкі: «Сельскі подыум» прадставілі на буйных міжнародных пляцоўках — у тым ліку на Кітайскім міжнародным тыдні моды, Лонданскім тыдні моды, Тыдні моды Новай Зеландыі, а таксама на Канферэнцыі ААН па змяненні клімату.
Рынак нематэрыяльнай культурнай спадчыны «Сюлітаа», які разгарнуўся побач з пляцоўкай подыума, адкрыў новае жыццё для вырабаў мясцовых майстроў — яшчэ нядаўна яны амаль не знаходзілі попыту, а зараз атрымалі доступ да шырокай аўдыторыі. На тэрыторыі рынку працуе звыш тысячы гандлёвых кропак: менавіта дзякуючы гэтаму традыцыйны гафт і іншыя прадметы ручной працы змаглі выйсці на маштабны рынак.
«Сельскі подыум» арыентаваны перш за ўсё на дэманстрацыю і прасоўванне культуры, тады як рынак «Сюлітаа» стварае платформу для прадпрымальніцтва і продажаў. Подыум і рынак дапаўняюць адзін аднаго, цесна звязваючы традыцыйныя рамёствы з сучасным жыццём.
Да 2026 года ў правінцыі Гуйчжоу адбылося больш за тысячу паказаў у рамках праекта «Сельскі подыум». У іх прынялі ўдзел больш за 80 тысяч жыхароў з сотняў найбліжэйшых вёсак, а гледачам прадставілі дзясяткі тысяч камплектаў нацыянальных касцюмаў і аб’ектаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны.
За гэты час праект наведалі больш за 900 тысяч турыстаў, а яго геаграфія ахапіла больш за 200 навакольных вёсак. Праект даў імпульс развіццю мясцовай эканомікі: выраслі продажы ў гасцявых дамах і ўстановах грамадскага харчавання, больш актыўна стала рэалізоўвацца культурна-крэатыўная прадукцыя і традыцыйныя тавары. У выніку было адкрыта больш за 3000 новых рабочых месцаў.
Інтэграцыя фарматаў «Сельскі подыум» і рынку «Сюлітаа» аказалася асабліва эфектыўнай: дзякуючы гэтай мадэлі сярэднедушавы гадавы даход насельніцтва павялічыўся больш чым на 12 тысяч юаняў, гэта значыць звыш чым на 40%. Сёння на палотнах па-ранейшаму ажываюць вобразы птушак і маляўнічых матылькоў. Пры гэтым рамяство не застыла ў мінулым — яно аб’ядноўвае спадчыну продкаў і сучасныя рэаліі, фармуючы абноўлены ўклад жыцця.
У сакавіку 2025 года падчас інспекцыйнай паездкі ў правінцыю Гуйчжоу старшыня КНР Сі Цзіньпін адзначыў, што культура малых нацыянальных меншасцяў з’яўляецца неад’емнай часткай кітайскай культуры і павінна быць захавана, а таксама творча пераўтворана і развіта.
Шлях ад горнай глыбінкі да сусветнай арэны: гісторыя «Сельскага подыўма» — гэта адзін з прыкладаў кітайскага шляху барацьбы з беднасцю. Ператвараючы векавыя культурныя традыцыі ў перспектыўную галіну эканомікі і робячы мясцовых жыхароў ключавымі ўдзельнікамі пераўтварэнняў, ініцыятыва дазваляе нават самым цяжкадаступным вёскам выходзіць на міжнародны ўзровень.
Мікалай ЛІТВІНАЎ
