«Той, хто забудзе сваё мінулае, застанецца без будучыні»

Першым пунктам на маршруце стаў аграгарадок Дукора, дзе прадстаўнікі савета старэйшын, у склад якога ўваходзяць 25 заслужаных жыхароў цэнтральнага рэгіёна, якія ўнеслі асаблівы ўклад у развіццё Мінскай вобласці і краіны ў цэлым, усклалі кветкі да помніка загінулым у гады Вялікай Айчыннай вайны. Прысутныя ўшанавалі хвілінай маўчання памяць 263 чалавек, чые імёны назаўсёды засталіся ў гісторыі роднага краю. Яны загінулі на франтах і ў партызанскай барацьбе — 16 партызан, а таксама воінаў-інтэрнацыяналістаў, якія аддалі свае жыцці ў вайне ў Афганістане. Такія акцыі дапамагаюць умацаваць пачуццё павагі да мінулага і перадаць разуменне цяжкіх выпрабаванняў, праз якія прайшоў беларускі народ.

Мемарыяльны комплекс у Дукоры — не проста манумент: ён з’яўляецца важным пунктам гістарычнай памяці Пухавіцкага раёна. У гады вайны населены пункт і навакольныя землі перажылі акупацыю, гвалт і знішчэнне мірных жыхароў. Гэтыя трагічныя падзеі застаюцца часткай калектыўнай памяці жыхароў рэгіёна і адзначаны на мемарыяльных дошках.

— Большасць прадстаўнікоў сённяшняй дэлегацыі — гэта людзі, якія прайшлі розныя этапы жыцця. У нас свае недахопы і памылкі, але вось гэтую зямлю партызанскую, мы яе памятаем і шануем. Той, хто забудзе сваё мінулае, застанецца без будучыні. У Дукоры нарадзіўся першы Прэм’ер-міністр нашай краіны Аляксандр Чарвякоў, тут была партызанская зона, і сёння тут жывуць многія таленавітыя і выдатныя людзі. Дукора заўсёды славілася высокай культурай, парадкам і арганізаванасцю. І гаспадарка тут выдатная з добрымі паказчыкамі, — лічыць экс-губернатар Мінскай вобласці, палкоўнік танкавых войскаў, кандыдат тэхнічных навук, акадэмік чатырох акадэмій, вынаходнік Пётр Петух.

«Выдатна, што ў нас у раёнах, у пасёлках ёсць бальніцы такога ўзроўню»

Затым члены савета старэйшын пры Мінскім аблвыканкаме наведалі пасёлак Дружны Пухавіцкага раёна. Тут у рамках рэалізацыі інвестпраграмы Мінскай вобласці сёлета ўведзены ў эксплуатацыю сацыяльна значны аб’ект — новы паліклінічны корпус, дзякуючы якому не толькі пашырыўся ложкавы фонд аддзяленняў, але і з’явіліся дадатковыя тэхнічныя магчымасці для правядзення медыцынскіх даследаванняў.

Галоўны ўрач Мар’інагорскай ЦРБ Вячаслаў Урбан коратка азнаёміў дэлегацыю з сістэмай аховы здароўя Пухавіцкага раёна. Паводле яго слоў, у Дружным пражываюць амаль 10 тысяч чалавек, з іх 2,5 тысячы — дзеці. 

— У цэлым зона абслугоўвання паліклінікі налічвае амаль 30 тысяч чалавек з самага пасёлка і навакольных населеных пунктаў. Таму і было прынята рашэнне менавіта тут развіваць медыцынскую інфраструктуру, — адзначыў галоўны ўрач. 

Да будаўніцтва ўстановы прыступілі ў 2023 годзе, адкрыццё адбылося ў кастрычніку 2025-га. Абышоўся аб’ект у 33,5 мільёна рублёў, з якіх 4,5 мільёна было выдзелена на набыццё новага абсталявання для кабінетаў рэнтгендыягностыкі, эндаскапічнага, УГД і іншых, а таксама лабараторыі. Сучасны чатырохпавярховы будынак стаў часткай інвестыцыйнай праграмы Мінскай вобласці і важным крокам па ўмацаванні матэрыяльна-тэхнічнай базы сістэмы аховы здароўя рэгіёна. 

Дарэчы, новы корпус пабудаваны на месцы раней незавершанага аб’екта і разлічаны на 80 ложкаў. Яго агульная плошча складае 6,7 тысячы квадратных метраў. Установа ўвайшла ў структуру Мар’інагорскай ЦРБ на правах філіяла і ўжо сёння значна пашырае магчымасці аказання медыцынскай дапамогі жыхарам пасёлка і бліжэйшых населеных пунктаў.

Бальніца абсталявана дыягнастычнымі і лячэбнымі кабінетамі, стацыянарам, сучаснай медтэхнікай: лічбавымі рэнтген- і эндаскапічнымі комплексамі, апаратамі ШВЛ, УГД, ЭКГ і іншай. Новы корпус злучаны з паліклінікай надземным пераходам, што забяспечвае зручнасць і бяспеку перамяшчэння пацыентаў і персаналу. На першым паверсе размешчаны прыёмна-дыягнастычнае аддзяленне і кабінеты абследаванняў, на верхніх паверхах — тэрапеўтычнае аддзяленне, палаты інтэнсіўнай тэрапіі, памяшканні для адпачынку пацыентаў і працы медыцынскіх работнікаў.

Адкрыццё і ўвод у эксплуатацыю новага лячэбнага корпуса дазваляе знізіць нагрузку на раённыя медыцынскія ўстановы, павысіць даступнасць і якасць медыцынскай дапамогі, асабліва для жыхароў аддаленых населеных пунктаў Пухавіцкага раёна. Такім чынам члены савета старэйшын пераканаліся, што развіццю аховы здароўя ў рэгіёне надаецца прыярытэтная ўвага, а рэалізацыя падобных праектаў напрамую ўплывае на якасць жыцця насельніцтва Пухавіцкага раёна.

— Вельмі камфортна, выдатная бальніца, дзе ўсё вельмі прыгожа, але лепш не хварэць, каб не хадзіць сюды і не выкарыстоўваць усю гэтую прыгажосць. Але выдатна, што ў нас у раёнах, у пасёлках ёсць бальніцы такога ўзроўню, — кажа прадстаўніца дэлегацыі, вядомая беларуская актрыса, народная і заслужаная артыстка БССР Марыя Захарэвіч. 

Усё пачынаецца са збожжа

Сур’ёзны імпульс развіццю эканомікі вобласці і краіны ў цэлым надало адкрыццё ў 2022 годзе на тэрыторыі Пухавіцкага раёна ўнікальнага прадпрыемства, з якога пачалося развіццё новай для Беларусі біятэхналагічнай галіны, — ЗАТ «БНБК», дзе наладжана глыбокая перапрацоўка збожжа, з якога вырабляюцца не толькі розныя віды камбікармоў для розных груп жывёл і рыбы, прэміксаў, але і тры віды амінакіслот. Гэта дазволіла стварыць экспартна арыентаваную прадукцыю, на якую існуе попыт ва ўсім свеце, а таксама сысці ад імпарту. З работай гэтага перадавога прадпрыемства таксама азнаёмілася дэлегацыя савета старэйшын. 

Генеральны дырэктар прадпрыемства Сяргей Ложачнік адзначыў, што ў ЗАТ «БНБК» працуюць больш за 1,8 тысячы чалавек, каля паловы з іх — жыхары Пухавіцкага раёна. Для дастаўкі работнікаў маюцца ў наяўнасці 14 аўтобусаў.

У 2026 годзе прадпрыемства плануе пашырыць лінейку прадукцыі за кошт выпуску трох новых амінакіслот — валіну, лейцыну і ізалейцыну. Гаворка ідзе аб прадукцыі харчовага прызначэння, арыентаванай у тым ліку на спажыванне чалавекам, паведаміў намеснік генеральнага дырэктара па вытворчасці прадпрыемства Аляксандр Більдзюкевіч. Паводле яго слоў, сёння БНБК выпускае каля 70 тысяч тон амінакіслот у год, а з улікам усёй біятэхналагічнай прадукцыі — каля 90 тысяч тон. У вытворчай лінейцы ўжо прадстаўлены лізін (у тым ліку ў форме монагідрахларыду), трэанін, трыптафан і шэраг іншых прадуктаў.

— Каля 80% гэтай прадукцыі пастаўляецца на экспарт, і такая экспартная арыентацыя, як чакаецца, захаваецца і ў новых праектах, — падкрэсліў намеснік генеральнага дырэктара па вытворчасці БНБК.

Паралельна прадпрыемства актыўна развівае напрамак высокаачышчаных амінакіслот харчовага і фармацэўтычнага стандарту. У 2025 годзе Беларуская нацыянальная біятэхналагічная карпарацыя асвоіла даачыстку лізіну, трэаніну і трыптафану да ўзроўняў, якія адпавядаюць патрабаванням фармакапеі, што адкрывае магчымасці для іх выкарыстання ў вытворчасці спартыўнага харчавання і харчовых дабавак. Пры гэтым у кампаніі падкрэсліваюць, што ключавыя інавацыі сёння сканцэнтраваны не толькі ў «базавых» амінакіслотах, але і ў сферы кармоў, прэміксаў і рашэнняў для аквакультуры.

— БНБК робіць стаўку на развіццё кармоў для рыбаводства, у тым ліку з арыентацыяй на беларускія гаспадаркі. Мы бярэм ужо ў сваё кіраванне некалькі рыбгасаў і паспрабуем сваімі кармамі палепшыць эканамічную эфектыўнасць вытворчасці таварнай рыбы для насельніцтва, — падкрэсліў Аляксандр Більдзюкевіч.

Нагадаем, ЗАТ «БНБК» спецыялізуецца на глыбокай перапрацоўцы збожжа і выпуску высокатэхналагічнай прадукцыі для аграпрамысловага комплексу Беларусі. Сярод асноўных напрамкаў — вытворчасць амінакіслот і кармавых дабавак, прэміксаў і камбікармоў для жывёлагадоўлі, птушкагадоўлі і аквакультуры. Таксама прадпрыемства выпускае пабочную прадукцыю перапрацоўкі збожжа, якая выкарыстоўваецца як кармавая сыравіна і ўгнаенні, што дазваляе выбудоўваць практычна безадходную вытворчасць і адпавядаць сучасным экалагічным стандартам.

«Шмат у чым яны для нас з’яўляюцца прыкладам»

На базе прадпрыемства адбылася сустрэча старшыні Мінскага аблвыканкама Аляксея Кушнарэнкі з членамі савета старэйшын, многія з якіх з’яўляюцца ганаровымі грамадзянамі Мінскай вобласці. Удзельнікі сустрэчы не хавалі захапленняў ад убачанага: «Фантастыка! Прадпрыемства ўнікальнае! Гэта адзін з драйвераў нашай эканомікі», — такія ацэнкі далі старэйшыны пасля агляднай экскурсіі па БНБК.

Тут велізарнае поле работы для беларускіх мікрабіёлагаў, здольнае падштурхнуць навукоўцаў да новых адкрыццяў. Дарэчы, Беларуская нацыянальная біятэхналагічная карпарацыя сёння шчыльна супрацоўнічае з Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі.

Акрамя таго, прайшоў паказ фільма аб выніках сацыяльна-эканамічнага развіцця Мінскай вобласці за мінулы год, у якім адлюстраваны галоўныя дасягненні і поспехі рэгіёна, рэалізаваныя праекты і прыярытэтныя напрамкі далейшай работы. Прадстаўнікі старэйшага пакалення далі свае экспертныя ацэнкі і вылучылі цікавыя прапановы, як зрабіць праграму развіцця Міншчыны яшчэ больш эфектыўнай. Адзін з прадстаўнікоў савета старэйшын расказаў, што гатовы падзяліцца сваёй канцэпцыяй па вытворчасці арганічных зялёных прадуктаў і гэта выклікала цікавасць у кіраўніка Мінскай вобласці.

Размаўляючы з прадстаўнікамі савета старэйшын, старшыня Мінскага аблвыканкама Аляксей Кушнарэнка падкрэсліў, што гэтая сустрэча сімвалічна прымеркавана да пачатку рэспубліканскай акцыі «Ад усёй душы», а таксама нагадаў, з якімі вынікамі Мінская вобласць завяршае адыходзячы год. Гэта і рэкордная ўраджайнасць збожжавых у 50 ц/га, і ўпершыню ў гісторыі 35 цэнтнераў кармавых адзінак на ўмоўную галаву, закладзеных да зімоўкі, і небывалы ўраджай у 2 мільёны тон цукровых буракоў, а таксама атрыманы надой малака ад адной каровы ў 7 тысяч тон. 

— Да канца года ўвядзём у строй каля 1,3 мільёна квадратных метраў жылля, стаўшы абсалютным лідарам у краіне. Таксама мы рэалізавалі сёлета 29 праектаў у рамках ініцыятывы «Адзін раён — адзін праект». Іх удалося рэалізаваць у кожным раёне цэнтральнага рэгіёна, дзе з’явіліся такія пункты росту. Гэта работа будзе прадоўжана ў наступнай пяцігодцы ў рамках праграмы «Рэгіянальная ініцыятыва», — расказаў губернатар Міншчыны.

Адным з галоўных пытанняў стала абмеркаванне праекта новага палажэння Аб савеце старэйшын пры Мінскім аблвыканкаме. Удзельнікі сустрэчы ўнеслі свае прапановы па ўдасканаленні дзейнасці савета і павышэнні яго ролі ў грамадскім жыцці рэгіёна.

Акрамя таго, на пасяджэнні быў выбраны старшыня савета старэйшын Мінскай вобласці, якім стаў Уладзімір Дражын.

— Нам вельмі прыемна, што цэнтральны рэгіён сёлета зрабіў асаблівы ўклад у развіццё эканомікі Беларусі. Прыемна, што ўсе галіны выканалі сваю работу на высокім узроўні, і савету старэйшын хацелася б павіншаваць усіх удзельнікаў працэсу з гэтым вынікам. Для нас вельмі важна, каб і далейшыя крокі ў развіцці эканомікі, сацыяльна-палітычнага жыцця Мінскай вобласці былі выніковымі. Савет старэйшын у 2025 годзе таксама выканаў сваю работу, а звязана яна была перш за ўсё з працоўнымі калектывамі, якія вырашалі найважнейшыя эканамічныя задачы. У нашым складзе — прадстаўнікі ўсіх сфер дзяржкіравання, сацыяльнага развіцця, якія маюць вялікі вопыт. І важна, што ў нашай рабоце была магчымасць перадаць свой вопыт і навыкі, якія былі набыты падчас службы роднай дзяржаве, — паведаміў Уладзімір Дражын. 

— Хацелася б ад усёй душы падзякаваць вам за працу на карысць нашага рэгіёна і краіны. Размаўляючы з вамі, зараджаешся энергетыкай любові да Радзімы, людзей, працы. Жадаю вам моцнага здароўя, няхай спраўджваюцца ўсе вашы планы, надзеі. Я бачу, як вы суперажываеце ўсім працэсам, якія адбываюцца ў Мінскай вобласці, і ўсе, хто працуе на яе карысць, адчуваюць вашу падтрымку, — адзначыў Аляксей Кушнарэнка, віншуючы старэйшын з надыходзячымі святамі і ўручаючы падарункі. 

У размове з журналістамі кіраўнік цэнтральнага рэгіёна падкрэсліў, што савет старэйшын пры Мінскім аблвыканкаме — гэта не фармальнасць і не традыцыя «для галачкі». Гэта людзі, якія ўжо праходзілі складаныя павароты, бачылі наступствы рашэнняў і ведаюць, як не наступаць на тыя ж граблі.

— Сімвалічна, што ў дзень старту рэспубліканскай акцыі «Ад усёй душы» мы правялі чарговую сустрэчу з саветам старэйшын пры Мінскім аблвыканкаме. У апошні раз мы дамовіліся аб тым, што будзем рэгулярна сустракацца, прычым будзем рабіць гэта на знакавых аб’ектах Мінскай вобласці. Напрыклад, мы наведалі ўнікальнае прадпрыемства БНБК у Пухавіцкім раёне, — адзначыў старшыня Мінскага аблвыканкама Аляксей Кушнарэнка. — Акрамя таго, мы зацвердзілі Палажэнне аб савеце старэйшын і выбралі старшыню. Ім стаў Уладзімір Несцеравіч Дражын — паважаны чалавек, які працаваў на высокіх дзяржаўных пасадах як цэнтральнага рэгіёна, так і Рэспублікі Беларусь.

Калі побач ёсць такі вопыт — прасцей прымаць узважаныя рашэнні, знаходзіць баланс і рухацца наперад без лішніх памылак. Старэйшыны дапамагаюць не толькі парадай, але і аўтарытэтам: іх словам давяраюць, да іх меркавання прыслухоўваюцца. Сувязь пакаленняў — гэта не пафасная фраза. Гэта рэальны рэсурс, які дапамагае грамадству развівацца хутчэй і ўстойлівей. Таму што будучыня заўсёды мацней, калі абапіраецца на вопыт.

— Мы будзем актыўна ўзаемадзейнічаць, разам рэалізоўваць ініцыятывы, накіраваныя на развіццё Мінскай вобласці. А наогул, павінен сказаць, што гэтыя людзі мяне захапляюць, іх вочы і вялікія сэрцы, і жаданне быць карыснымі краіне — шмат у чым яны для нас з’яўляюцца прыкладам, — рэзюмаваў губернатар.

— Сёння старшыня Мінскага аблвыканкама Аляксей Кушнарэнка расказаў аб выніках работы Мінскай вобласці за 2025 год. Мы рады, што сталічны рэгіён і сёлета ўнёс важкі ўклад у развіццё эканомікі Беларусі. Прыемна адзначыць, што ўсе галіны: прамысловасць, аграпрамысловы комплекс, будаўніцтва, а таксама сацыяльная сфера — спрацавалі на вельмі высокім узроўні, — адзначыў старшыня савета старэйшын пры Мінскім аблвыканкаме, экс-дыпламат Уладзімір Дражын.

Паводле яго слоў, вельмі важна, каб і далейшыя крокі ў развіцці эканомікі, сацыяльнай палітыкі Мінскай вобласці былі выніковымі. Савет старэйшын актыўна працаваў на тэрыторыі Мінскай вобласці, удзельнічаючы ва ўсіх ключавых мерапрыемствах.

— У цэнтры ўвагі былі працоўныя калектывы, якія вырашалі найважнейшыя задачы сацыяльна-эканамічнага развіцця сталічнага рэгіёна. У склад савета ўваходзяць прадстаўнікі розных сфер — дзяржаўнага кіравання, сацыяльнай палітыкі, эканомікі. Усе яны валодаюць сур’ёзным жыццёвым і прафесійным досведам. Галоўнае ў нашай рабоце — магчымасць перадаць гэты досвед і навыкі, набытыя за гады служэння роднай дзяржаве, маладому пакаленню і працоўным калектывам, — падагульніў старшыня савета старэйшын.

Данііл ХМЯЛЬНІЦКІ.
Фота аўтара. 
Пухавіцкі раён.