Супрацоўнікі Цэнтра калектыўнага карыстання «Інструментальны хімічны аналіз і комплекснае даследаванне рэчываў і матэрыялаў» універсітэта разам са студэнтамі правялі даследаванне ў рамках работы студэнцкага экспедыцыйнага корпуса «Каманда Арктыкі». Яны выявілі ў марской вадзе ў раёне дзевяці крымскіх пляжаў сляды сонцаахоўных крэмаў з SPF-фільтрамі — бензойную кіслату і іншыя араматычныя злучэнні, якія выступаюць асновай гэтых і іншых касметычных прадуктаў.

«Названыя рэчывы не раствараюцца бясследна, а надоўга застаюцца ў вадзе, дзе могуць паглынацца марскімі насельнікамі. Даследаванне, праведзенае ў нашых лабараторыях пры дапамозе метадаў газавай храматаграфіі і мас-спектраметрыі, таксама паказала наяўнасць у празрыстай на выгляд марской вадзе слядоў пластыку і бытавой хіміі», — паведамілі ва ўніверсітэце.

Навукоўцы вызначылі ў пробах звыш 60 нехарактэрных для марской вады арганічных злучэнняў. Практычна на кожным пляжы былі знойдзены фталаты — рэчывы, якія робяць пластык мяккім, а таксама сіліконы, якія выкарыстоўваюцца ў касметыцы. Паўсюдна сустракаліся і рэшткі тлустых кіслот — сведчанне работы сцёкаў і прыродных працэсаў.

«Большасць выяўленых рэчываў небяспечныя не разавым кантактам, а доўгатэрміновым уздзеяннем. Яны могуць назапашвацца ў марскіх арганізмах, парушаючы іх рэпрадуктыўныя функцыі, а па харчовым ланцужку — патэнцыяльна ўплываць і на здароўе чалавека», — растлумачылі даследчыкі.

Карціна забруджвання

Навукоўцы адзначаюць унікальнасць спалучэння забруджвальных кампанентаў для кожнай тэрыторыі. На пляжы ў Марскім зафіксавалі высокія ўзроўні фталатаў з пластыку, а ў Партэніце і Сімеізе — араматычных злучэнняў з парфумерыі і фармацэўтыкі. Салдацкі пляж Севастопаля і Паркавае вызначыліся высокай канцэнтрацыяй сіліконаў з касметыкі, а ў Маларэчанскім выявілі шмат тлустых кіслот, што сведчыць аб блізкасці бытавых сцёкаў.

«На „Залатым пляжы“ ў Курпатах была зафіксавана найбольшая агульная канцэнтрацыя ўсіх тыпаў забруджвальнікаў, што робіць гэту папулярную курортную зону пунктам асаблівай увагі», — адзначылі даследчыкі.

Па словах дырэктара Цэнтра калектыўнага карыстання «Інструментальны хімічны аналіз і комплекснае даследаванне рэчываў і матэрыялаў» Арцемія Нічугоўскага, атрыманыя даныя могуць стаць асновай рашэнняў, накіраваных на абарону прыбярэжнай экасістэмы.

«Разумеючы, якія менавіта злучэнні і адкуль паступаюць, мы можам адрасна паляпшаць сістэмы ачысткі сцёкаў, рэгуляваць выкарыстанне пэўнай прадукцыі ў курортных зонах і такім чынам мінімізаваць антрапагенны ціск на экасістэму», — растлумачыў навуковец.