Top.Mail.Ru

Устойлівы рынак і вытворчыя ланцужкі: якіх вынікаў дасягнулі ў еўразійскай інтэграцыі за 15 гадоў

Прэзідэнты Беларусі, Расіі і Казахстана 15 гадоў таму падпісалі Дэкларацыю аб Еўразійскай эканамічнай інтэграцыі. Гэты дакумент стаў найважнейшым этапам на шляху да стварэння Еўразійскага эканамічнага саюза. Пройдзены вялікі шлях, і ўжо можна падводзіць пэўныя вынікі. Пра дасягненні і перспектывы інтэграцыі расказала БелТА эканамічны аналітык Юлія Абуховіч.


«Падпісаная ў Маскве лідарамі Беларусі, Расіі і Казахстана Дэкларацыя аб Еўразійскай эканамічнай інтэграцыі стала паваротнай кропкай пераходу постсавецкага эканамічнага супрацоўніцтва ў фармат паўнавартаснага рэгіянальнага інтэграцыйнага аб’яднання. Дакумент замацаваў запуск з 1 студзеня 2012 года Адзінай эканамічнай прасторы. Калі Мытны саюз за два гады да гэтага зняў бар’еры толькі для руху тавараў, то Дэкларацыя паставіла задачу забяспечыць свабоду руху паслуг, капіталу і працоўнай сілы, а таксама выпрацаваць узгодненую палітыку ў ключавых галінах», — адзначыла Юлія Абуховіч.

Дэкларацыя ўпершыню ўстанавіла канкрэтны тэрмін ратыфікацыі ўсіх пагадненняў Мытнага саюза і Адзінай эканамічнай прасторы і выхаду на стварэнне Еўразійскага эканамічнага саюза да 1 студзеня 2015 года.

Прынятыя тады рашэнні на практыцы дазволілі суб’ектам гаспадарання і грамадзянам працаваць у роўных умовах на агульным рынку, нарошчваць кааперацыю, рэалізоўваць свой патэнцыял, ствараючы трывалую аснову для ўстойлівага развіцця і росту дабрабыту краін-удзельніц саюза.

«За паўтара дзесяцігоддзя еўразійскі праект прайшоў шлях ад рэгіянальнай „тройкі“ да саюза пяці дзяржаў і стаў цэнтрам прыцягнення для новых замежных партнёраў. Сёння рэжымы свабоднага гандлю і эканамічнага партнёрства звязваюць наша аб’яднанне з краінамі ад Еўропы да Паўднёва-Усходняй Азіі і Блізкага Усходу, уключаючы В’етнам, Іран, Сербію, Кітай, а таксама Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Манголію і Інданезію, якія далучыліся ў апошнія гады. Насуперак санкцыйнаму ціску апошніх гадоў унутраны рынак саюза прадэманстраваў устойлівасць і здольнасць да росту», — звярнула ўвагу эканамічны аналітык.


Па выніках мінулага года аб’ём узаемнага гандлю ў ЕАЭС перавысіў $95 млрд, а сёлета мае ўсе шанцы пераадолець планку ў $100 млрд. Беларускім прадпрыемствам машынабудавання, нафтахіміі і харчовай прамысловасці рынак ЕАЭС дазволіў пераарыентаваць экспартныя патокі і цалкам загрузіць вытворчыя магутнасці.

За апошнія гады інтэграцыя ў ЕАЭС ссунулася ад простага гандлю да сумесных вытворчых ланцужкоў. Запрацаваў механізм фінансавай падтрымкі кааперацыйных праектаў з бюджэту саюза, што адкрыла для беларускіх прадпрыемстваў новыя магчымасці ў імпартазамяшчэнні. 

«Для беларускай эканомікі, якая гістарычна залежыць ад замежных рынкаў, удзел у ЕАЭС за апошнія гады ператварыўся з інструмента бяспошліннага гандлю ў сістэму глыбокай вытворчай і інстытуцыйнай абароны», — падкрэсліла Юлія Абуховіч.


Адным з найбольш адчувальных вынікаў для грамадзян стала фарміраванне агульнага рынку працы: узаемнае прызнанне дыпломаў, адсутнасць неабходнасці атрымліваць патэнты на працу і ўніфікацыя пенсійнага забеспячэння.

«Інтэграцыя працягваецца. Адзіныя рынкі нафты, нафтапрадуктаў і газу, тэрміны запуску якіх неаднаразова пераносіліся, па-ранейшаму знаходзяцца ў стадыі фарміравання і ўзгаднення правіл. Захоўваюцца і схаваныя бар’еры: нетарыфныя абмежаванні, складанасці з трансгранічнымі разлікамі. Для Беларусі, якая паслядоўна выступае за роўныя ўмовы гаспадарання, ліквідацыя гэтых выключэнняў застаецца галоўным парадкам дня на наступныя 15 гадоў, — зрабіла акцэнт эканамічны аналітык. — Наступныя гады пакажуць, ці зможа ЕАЭС перайсці ад мадэлі гандлёвага блока, які абараняе сваіх членаў, да паўнавартаснага тэхналагічнага і інфраструктурнага кантынентальнага цэнтра». 


Арыенціры гэтага этапу замацаваны ў дэкларацыі «Еўразійскі эканамічны шлях», разлічанай да 2030 года і на перспектыву да 2045 года, план рэалізацыі якой краіны пачалі актыўна ўвасабляць у 2026 годзе.

«Для Беларусі гэты новы пятнаццацігадовы цыкл адкрывае стратэгічныя магчымасці: пераход да адзінай прамысловай і тэхналагічнай палітыкі, фарміраванне агульных энергетычных і фінансавых рынкаў, паварот еўразійскай лагістыкі на ўсход і поўдзень і яшчэ большае пашырэнне знешняга контуру супрацоўніцтва. Калі першае пятнаццацігоддзе пайшло на зняцце гандлёвых бар’ераў і ўніфікацыю тэхнічных рэгламентаў, то да 2040–2045 гадоў галоўным прыярытэтам становіцца тэхналагічны суверэнітэт. Гаворка ідзе пра пераход ад разрозненага імпартазамяшчэння да стварэння агульных тэхналагічных платформаў у мікраэлектроніцы, станкабудаванні, біятэхналогіях і фармацэўтыцы. Галоўны тэст на сталасць нашай інтэграцыі ў бліжэйшыя гады — рэальны, а не дэкларатыўны запуск агульных рынкаў газу, нафты і нафтапрадуктаў. Паралельна саюзу трэба будзе выбудаваць незалежную ад знешняга санкцыйнага ціску разлікова-аплатную інфраструктуру і агульны фінансавы рынак, уключаючы гарманізацыю біржавога гандлю», — ацаніла перспектывы Юлія Абуховіч.


Геаэканамічная перабудова ператварае ЕАЭС у ключавы транзітны мост вялікай Еўразіі. У перспектыве наступных 15 гадоў асаблівае значэнне набудзе спалучэнне транспартных калідораў Поўнач — Поўдзень і маршрутаў у межах кітайскай ініцыятывы «Пояс і шлях». Для Беларусі ўбудаванне ў мультымадальныя еўразійскія маршруты з выхадам да партоў Балтыкі, Каспійскага мора, Персідскага заліва, Індыйскага і Ціхага акіянаў становіцца важнай умовай экспартнага транзіту.

Адначасова працягнецца інстытуцыянальнае пашырэнне знешняга контуру саюза: услед за пагадненнямі з Іранам, В’етнамам, ААЭ, Інданезіяй і Манголіяй ЕАЭС працягне фарміраванне сеткі зон свабоднага гандлю і стварэнне сумесных вытворча-кааперацыйных пляцовак і лагістычных цэнтраў з дзяржавамі-членамі АСЕАН, краінамі Блізкага Усходу і Афрыкі, адкрываючы для беларускага экспарту рынкі з насельніцтвам у сотні мільёнаў чалавек.

«Поспех чарговага пятнаццацігоддзя будзе залежаць ад палітычнай волі бакоў: наколькі хутка еўразійская „пяцёрка“ зможа адмовіцца ад рэшткаў пратэкцыянізму на ўнутраным рынку на карысць рэальнай роўнасці ўмоў гаспадарання, на якой паслядоўна настойвае Беларусь», — падсумавала Юлія Абуховіч.


arrow
Нашы выданні

Толькі самае цікавае — па-беларуску!

Напішыце ў рэдакцыю