The Wall Street Journal спасылаецца на высокапастаўленых чыноўнікаў у ЗША, Еўропе і Украіне. Нельга выключаць: згаданых службовых асоб не існуе. Альбо яны рэальныя людзі, але неасцярожна выказалі асабістае меркаванне ў кулуарах, а прэса падае іх пазіцыю як афіцыйную палітыку Белага дома. Аднак занадта ўжо тэзісы падобныя на праўду. І цалкам упісваюцца ў папярэднія дзеянні Вашынгтона.

Пры адміністрацыі Дональда Трампа Еўрапейскі саюз з атлантычнага партнёра ператварыўся ў атлантычнага канкурэнта, што цалкам адпавядае лозунгу дзеючай адміністрацыі Белага дома «Амерыка вышэй за ўсё!» Пры такой ідэалагічнай канструкцыі поспехі і праблемы астатніх шэрыфа цікавяць выключна з пункту гледжання ўласных інтарэсаў. А яны дастаткова выразна абазначаны — рэіндустрыялізацыя Штатаў. Выраўноўванне знешнегандлёвага сальда таварамі — спадарожная мэта. Важная, але не да канца дасягальная ў сілу асаблівасцяў амерыканскай эканомікі, якія абумоўлены статусам долара ў якасці ключавой рэзервовай валюты. Галоўная заклапочанасць развіцця прамысловасці — зніжэнне залежнасці ад паставак з Кітая. Пекін цалкам дакладна вызначаны як ключавы стратэгічны сапернік: тэзіс прапісаны ў стратэгічных амерыканскіх дакументах, а Вашынгтон вызначаецца паслядоўнасцю ў рэалізацыі доўгатэрміновых установак. Аднак гэта не выключае перыядаў пацяплення, перагавораў, узаемных візітаў, дыпламатычнай актыўнасці. І ўсё ж Штаты будуць прынцыпова імкнуцца ўмацавацца зыходзячы са сваіх прынятых дактрын.

ЗША цалкам самадастатковая краіна. Аднак нават яны не могуць забяспечыць усе свае патрэбы. Дакладней — могуць, але не ў рамках існуючай сацыяльнай мадэлі, якая вельмі дарагая амерыканцам і ад якой яны не спяшаюцца адмаўляцца. Наступаць на камфорт выбаршчыкаў занадта рызыкоўна. У нейкай ступені гэта паспрабаваў ужо зрабіць Дональд Трамп у пачатку сваёй другой кадэнцыі і, прама скажам, шырокага разумення не знайшоў. Амерыканскі абывацель з задавальненнем галасуе за лозунгі, але не вельмі хоча аплачваць іх выкананне. У гэтым разрэзе Еўропа ўяўляе значную каштоўнасць для амерыканскага светапогляду. Але ў якасці малодшага нават не партнёра, а памагатага.

Як ні парадаксальна, а Стары Свет з’яўляецца досыць прынадным аб’ектам для эканамічнай экспансіі і каланізацыі. Пры ўсіх шматлікіх праблемах Еўропа валодае даволі магутным прамысловым комплексам. І ён цалкам можа працаваць у інтарэсах Вашынгтона. Перанос еўрапейскіх кампаній на амерыканскую тэрыторыю не з’яўляецца ідэальным. Карпарацыі могуць перамясціцца праз Атлантыку, але для разгортвання магутнасцяў на новым месцы неабходныя працоўныя рэсурсы, а іх у Штатаў няма. Прынамсі, сярод карэннага насельніцтва. Дэфіцыт традыцыйна закрываўся з дапамогай міграцыі, прычым як законнай, так і нелегальнай. Але наплыў прыезджых пагаршае сацыяльны ландшафт, выклікае вялікую занепакоенасць у амерыканцаў. Акрамя таго, паступова трансфармуецца ўжо ў палітычны фактар. Другое пакаленне нават нелегальных мігрантаў атрымлівае палітычныя правы (народжаныя ў ЗША). І ў некаторых штатах фактычна мігранты ўжо вызначаюць у значнай ступені вынікі выбараў.

Амерыканцы сістэмна абганяюць Еўропу і бяруць яе ў абцугі: з аднаго боку, тэхналагічныя гіганты глыбока пранікаюць у еўрапейскую інфраструктуру. 
Брусель супраціўляецца, але пакуль не можа выбудаваць бар’ераў, у тым ліку з прычыны адсутнасці мясцовай альтэрнатывы: лічбавізацыю еўрапейцы празявалі.

З другога боку, амерыканскія сыравінныя кампаніі дакладна пачынаюць дамінаваць на еўрапейскім рынку. Перш за ўсё — газавым. Доля ЗША ўжо перавышае 50 %. Іншая справа, што цяпер у свеце з розных прычын на сусветным рынку дэфіцыт вуглевадародаў. І ЕС вельмі ад гэтага пакутуе: цэны дасягаюць максімумаў, а запасу трываласці ўжо не хапае, каб субсідзіраваць набыццё энерганосьбітаў для насельніцтва і бізнесу. Нарасціць пастаўкі Штаты не могуць чыста фізічна. Таму напрошваецца аднаўленне ўзаемаадносін з Расіяй у энергетычнай сферы. І Белы дом да гэтага гатовы, што прадэманстраваў дызельнай здзелкай. Яна мае не столькі эканамічнае, колькі палітычнае значэнне. Вашынгтон паслаў дакладны сігнал: ён гатовы размаўляць з Масквой у рамках дасягнення бізнес-інтарэсаў.

Пасрэдніцтва амерыканскіх кампаній у газавым гандлі ў такой сістэме каардынат выглядае і лагічна, і рэалістычна. Па-першае, Еўропе патрэбны прымальны па цане газ, а ўзяць яго можна толькі з трубаправода. Прынамсі, у бліжэйшай перспектыве: у «Газпрама» ёсць свабодныя магутнасці і дадатковыя аб’ёмы. Гэта цудоўна разумеюць у Бруселі і іншых сталіцах. Па-другое, у росце экспарту вуглевадародаў зацікаўленая і Расія. Як і Украіна — у транзіце: ён прыносіць значныя сродкі. Па-трэцяе, пасрэдніцтва ЗША дазваляе ўсім бакам захаваць твар — хоць і дэ-юрэ, але газ будзе амерыканскім. Бо цалкам відавочна: зняцце санкцый з расійскіх вуглевадародаў выльецца ў Еўропе ў доўгую бюракратычную працэдуру з мноствам вуглоў і тупікоў. Амерыканцы атрымліваюць пэўны дадатковы кантроль над еўрапейскім энергетычным рынкам. Акрамя таго, ЗША не зацікаўленыя ў моцнай еўрапейскай прамысловасці, але і зусім не зацікаўленыя ў яе поўным банкруцтве. Вядома, зарабіць на пасрэдніцтве таксама заўсёды прыемна. Словам, газавую карту амерыканцы разыгрываюць цалкам граматна.

Уладзімір ВАЛЧКОЎ