Вечная мерзлата — пласт глебы, які захоўвае тэмпературу замярзання і ніжэй на працягу двух і больш гадоў. Пры яго раставанні могуць узнікаць каменяпады і апоўзні.

Эксперты лічаць, што гэты працэс паўплываў на разбурэнне вёскі Блатэн у маі 2025 года.

Вучоныя ацанілі стан мерзлаты на працягу аднаго гідралагічнага года, з 1 кастрычніка 2023 года па 30 верасня 2024 года. Даследаванне паказала, што за апошнія 10 гадоў (2014 — 2025 гады) тэмпература вечнай мерзлаты павысілася на 23 участках вымярэнняў. Рост перавысіў 0,8 °С на глыбіні 10 метраў, што прывяло да тэмпературнага рэкорду 2024 года.

Нагрэў вечнай мерзлаты ўзмацніўся з-за ранняга выпадзення снегу на вялікіх вышынях у 2023 годзе. Ранняе снежнае покрыва ўтрымлівала ў зямлі цяпло.

У Швейцарыі вечная мерзлата залягае прыкладна на 5% агульнай плошчы паверхні. Гідралагічныя 2022, 2023 і 2024 гады ўваходзяць у пяцёрку самых цёплых з 1864 года. Тэмпература на 1,4 — 1,9 °С перавысіла паказчыкі за 1991 — 2020 гады.

Швейцарыя — адна з краін, якія найбольш моцна пацярпелі ад глабальнага пацяплення. Бягучая сярэдняя тэмпература паветра ў паверхні зямлі на 2,9 °С вышэй, чым у даіндустрыяльны перыяд 1871 — 1900 гадоў. Агульнасусветнае перавышэнне складае 1,3 °С.

Па прагнозах, нагрэў вечнай мерзлаты будзе працягвацца і распаўсюдзіцца на вялікія глыбіні. Так, у Шылторне пласт глебы, які адтайваў у цёплы час года, павялічыўся з 5 да 13 метраў і не змог зноў змерзнуць у 2024 годзе. Раставанне вечнай мерзлаты можа прывесці да разбурэння жылых паселішчаў і інфраструктуры.

Фота з адкрытых крыніц