Сёння мы нагадваем старшакласнікам правілы правядзення цэнтралізаванага экзамена, агучваем новаўвядзенні, а дапамагае ў гэтым намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення — начальнік упраўлення агульнай сярэдняй адукацыі Міністэрства адукацыі Беларусі Ірына Каржова.

Плюс адзін

— Акрамя традыцыйных спецыфікацый па 15 вучэбных прадметах, дададзеная новая — па гісторыі Беларусі ў кантэксце сусветнай гісторыі, — расказвае яна. — Змест экзаменацыйнай (тэставай) работы па гэтым прадмеце арыентаваны на адзінаццацікласнікаў, якія асвойваюць эксперыментальную вучэбную праграму.

Тэрміны

— Сёлета, як і летась, цэнтралізаваныя экзамены і тэсціраванне будуць праходзіць у адзіныя тэрміны, — паведаміла Ірына Каржова. — Цэнтралізаваны экзамен выпускнікі нашых школ здаюць 26 і 29 мая, сертыфікаты па выніках здачы ЦЭ абітурыенты выкарыстоўваюць для паступлення ва ўстанову вышэйшай адукацыі. 2 і 5 чэрвеня можна прайсці цэнтралізаванае тэсціраванне па профільным прадмеце. Далейшы шлях — у прыёмную камісію.

Не здаў, але не здаўся

— Навучэнцы, якія на ЦЭ атрымалі «0» балаў, у гэтым годзе атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыі атрымаць не змогуць, — кажа начальнік упраўлення. — Яны атрымаюць даведку аб навучанні. Ім неабходна будзе зарэгістравацца на ЦЭ ў наступным годзе. Аднак унесены змены ў нарматыўныя дакументы, якія дазволяць такім дзецям прайсці ЦЭ ў іншыя тэрміны — у жніўні. Асабліва падкрэслю, што гэта новаўвядзенне будзе дзейнічаць толькі з 2026 года.

Без гаджэтаў і настаўнікаў-прадметнікаў

— Сёлета забарона на выкарыстанне смартфонаў і сродкаў аўдыя-, відэа-, фотафіксацыі распаўсюджваецца на ўсёй тэрыторыі пункта правядзення ЦЭ, — папярэджвае прадстаўнік Мінадукацыі.

Паводле яе слоў, на такую меру прымусіў пайсці вопыт мінулых гадоў, калі некаторыя ўдзельнікі ЦЭ спрабавалі скарыстацца гаджэтамі, выходзячы з аўдыторыі, — у калідоры, прыбіральні... Таму мабільныя тэлефоны ці іншыя сродкі сувязі будуць здавацца тымі, хто экзаменуецца, яшчэ на этапе прапускнога кантролю. Пры гэтым выкарыстанне тэлефонаў у дварах пунктаў тэсціравання дазволена. Калі экзамен скончыўся, вы выйшлі з аўдыторыі ў двор пункта — калі ласка, карыстайцеся!

— Што датычыцца педагогаў-прадметнікаў, то гэта другое новаўвядзенне ў ЦЭ: на цэнтралізаваным экзамене яны больш прысутнічаць не будуць, — дзеліцца навіной Ірына Каржова. — У мінулыя гады прадметнікі разам з іншымі настаўнікамі ў аўдыторыі дапамагалі запаўняць бланкі, адказвалі на агульныя пытанні. Аднак пачалі з’яўляцца здагадкі, што яны падказваюць «сваім». Каб падобныя чуткі больш не ўзнікалі, было прынята рашэнне аб выключэнні прадметнікаў з ліку прысутных у аўдыторыі.

У школе, але не ў сваёй

— Для правядзення ЦЭ падрыхтавана 144 пункты, у ліку якіх 57 школ і гімназій, — расказвае далей намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення. — Калі цэнтралізаваны экзамен праходзіць на базе школы, то педагогі, якія на ім прысутнічаюць, не павінны быць яе супрацоўнікамі.

Закранула яна і пытанне дастаўкі дзяцей да месца правядзення ЦЭ — яны, як і ў ранейшыя гады, будуць прыбываць да пункта здачы цэнтралізавана, у суправаджэнні педагогаў.

— Месца збору — установа адукацыі, — дадала Ірына Каржова. — Выпускнікоў сельскіх школ будуць дастаўляць на ЦЭ на школьным аўтобусе. Час пачатку іспытаў — 11.00. Прыбыццё ў пункт ЦЭ не пазней, чым за 30 хвілін да пачатку экзамену.

Калі ўмяшалася хвароба

— Здараецца, што ў працэс здачы ЦЭ нечакана ўмешваюцца такія непрыемныя фактары, як, напрыклад, хвароба, — знаёміць з магчымай сітуацыяй прадстаўнік Мінадукацыі. — Што перш за ўсё трэба зрабіць выпускніку? Атрымаць адпаведны медыцынскі дакумент, каб можна было здаць экзамен у рэзервовы дзень. Рашэнне аб допуску на ЦЭ ў такіх выпадках прымаюць камісіі, створаныя галоўнымі ўпраўленнямі адукацыі аблвыканкамаў, камітэтам па адукацыі Мінгарвыканкама, на падставе дакументаў, якія пацвярджаюць значнасць прычыны адсутнасці на ЦЭ ў асноўны дзень. 

У выпадку хваробы — гэта даведка ад урача.

Яна расказала, што летась 9 хлопчыкаў і дзяўчынак не змаглі завяршыць экзаменацыйную работу па прычыне дрэннага самаадчування, і падкрэсліла:

— Калі такое здараецца, аб гэтым трэба паведаміць педагагічнаму работніку, які знаходзіцца ў аўдыторыі. У кожным пункце ЦЭ прадугледжана работа медыка, які акажа дапамогу. У журнале, які знаходзіцца ў медыцынскім пункце, і ў пратаколе правядзення ЦЭ ў аўдыторыі будзе зроблены адпаведны запіс, які стане пацвярджальным дакументам дрэннага самаадчування і падставай для допуску на экзамен у рэзервовы дзень.

Пераводзім балы ў адзнаку

— Тэставы матэрыял па ўзроўні складанасці не змяніўся і па-ранейшаму змяшчае заданні пятага ўзроўню складанасці, — працягвае знаёміць з нюансамі начальнік упраўлення. — На сайтах РІКВ і Міністэрства адукацыі апублікаваны табліцы адпаведнасці першасных і тэставых балаў па ўсіх прадметах. Тут жа прадстаўлены шкалы пераводу балаў, атрыманых удзельнікамі ЦЭ па стабальнай шкале, у адзнаку па дзесяцібальнай. Напрыклад, каб атрымаць «дзявятку» па рускай або беларускай мове, трэба набраць ад 68 да 81 тэставага бала. Кожны абітурыент, які будзе здаваць ЦЭ або ЦТ, убачыць у асабістым кабінеце копію сваёй работы. 

Катэгарычнае «Не»!

— Нагадаю, што забаронена ўдзельнікам ЦЭ і ЦТ: фальсіфікаваць даныя ў бланку рэгістрацыі і адказаў, мяняцца месцамі і экзаменацыйнымі матэрыяламі, прасіць падказку ў каго-небудзь, уносіць інфармацыю ў бланк адказаў пасля заканчэння часу тэсціравання, мець пры сабе сродкі сувязі і электронную тэхніку, выносіць з аўдыторыі экзаменацыйныя матэрыялы, лісты для рабочых запісаў, пісьмовыя нататкі, фатаграфаваць экзаменацыйны матэрыял, размаўляць паміж сабой, — пералічвае прадстаўнік Мінадукацыі. — Удзельнік, які парушыў патрабаванні праходжання ЦЭ, пакідае аўдыторыю. Яго бланк адказаў не правяраецца. 

Алена ВІНАГРАДАВА

Фота Лізаветы ГОЛАД