Важны стымул інавацыйнага развіцця

«Крэатыўная індустрыя — гэта паўнавартасны сектар эканомікі, здольны генерыраваць высокую дабаўленую вартасць, ствараць новыя працоўныя месцы і ўзмацняць міжнародную канкурэнтаздольнасць у дзяржаўным маштабе, — падкрэсліў Аляксандр Турчын у сваім выступленні. — У гэтай эканамічнай сістэме галоўным таварам выступае не сыравіна, а прадукт чалавечага капіталу і інтэлект, ідэя, якую змаглі манетызаваць і маштабаваць, творчы кантэнт. І тут мы вяртаемся да самых простых ісцін. Як заўсёды падкрэслівае Прэзідэнт нашай краіны, у нас няма велізарных прыродных рэсурсаў, галоўнае багацце Беларусі — людзі».

Для Беларусі развіццё крэатыўных індустрый — важны стымул інавацыйнага развіцця, магчымасць дыверсіфікацыі эканомікі і павышэння яе канкурэнтаздольнасці. «Менавіта таму мы цяпер робім стаўку на развіццё турызму і пашырэнне творчых відаў дзейнасці, стымуляванне эканамічнага складніка ў культурнай сферы, стварэнне адпаведных лічбавых платформаў, — канкрэтызаваў Прэм’ер-міністр. — У гэтым кантэксце асаблівую ролю адыгрываюць маштабныя міжнародныя праекты з сусветным прызнаннем». У якасці прыкладу кіраўнік урада прывёў Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» — адну з галоўных музычных пляцовак Садружнасці, якая штогод збірае выканаўцаў, мастакоў і тэатральныя калектывы з розных куткоў планеты, выступаючы сімвалам культурнага дыялогу. 

На карысць ведаў і нематэрыяльных каштоўнасцяў

«Паводле ацэнак Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, крэатыўныя тавары і паслугі ўжо фарміруюць больш за 3 % сусветнага ВУП, а іх штогадовы аб’ём перавышае 2 трыльёны долараў. Пры гэтым тэмпы росту крэатыўнай эканомікі ўстойліва апярэджваюць сярэднесусветныя паказчыкі па іншых сектарах, — пералічыў Аляксандр Турчын. — Уклад крэатыўных індустрый у ВУП Беларусі па выніках 2025 года дасягнуў 5 %. Гэта вышэй за сярэднесусветны ўзровень і сведчыць аб змяненнях у структуры беларускай эканомікі на карысць эканомікі ведаў, інавацый і нематэрыяльных каштоўнасцяў».

Па даных за 2024 год, экспарт крэатыўных паслуг Беларусі ацэньваецца ў 1 мільярд долараў. У адносных велічынях Беларусь уваходзіць у топ-3 краін СНД з доляй крэатыўных паслуг больш за 10 % у агульным аб’ёме экспарту паслуг. «Менавіта экспарт паслуг фарміруе пераважную долю — больш за 65 % — усяго крэатыўнага экспарту краіны. Асабліва важна, што ў гэтым сектары, у параўнанні з іншымі галінамі, занятая максімальная доля моладзі ва ўзросце ад 15 да 29 гадоў», — падкрэсліў кіраўнік урада.

Ідэя як асноўны рэсурс

У кожнай краіны ёсць свая рухаючая сіла крэатыўнай эканомікі. У Беларусі яе лакаматывам з’яўляецца ІТ-сектар. «Беларусы на працягу дзесяцігоддзяў даказвалі: у адсутнасці шырокай рэсурснай базы і масіўных залежаў выкапняў дастаткова ідэі, каб стварыць нешта з нуля, — падкрэсліў Аляксандр Турчын. — Творчы рэсурс невычэрпны. І сёння мы бачым, як 20 гадоў таму асацыяцыя з Беларуссю — з яе традыцыйнымі трактарамі, грузавікамі і прадуктамі харчавання — дапоўнілася вобразам краіны-лідара ў IT-сектары, дзяржавы з развітой лагістыкай, высокім узроўнем медыцыны і пунктам прыцягнення мільёнаў турыстаў». 

Парк высокіх тэхналогій, створаны па рашэнні кіраўніка дзяржавы ў 2005 годзе, праз два дзесяцігоддзі прызнаны вядучым IT-кластарам Цэнтральнай і Усходняй Еўропы. «Сёння ПВТ фарміруе амаль 3 % беларускага ВУП, прапаноўваючы лепшыя ўмовы для адкрыцця, вядзення і развіцця высокатэхналагічнага бізнесу», — канкрэтызаваў Прэм’ер-міністр.

Другі значны драйвер для беларускай эканомікі — індустрыя турызму і гасціннасці. На дзяржаўным узроўні пастаўлена задача давесці да 2030 года ўклад турызму ў ВУП краіны да 4,5 %. Для гэтага прынята дзяржпраграма, якая робіць акцэнт на стварэнні сучасных турыстычных прадуктаў і сэрвісаў. 

Асобнай увагі заслугоўвае сінхранізацыя намаганняў Беларусі і Расіі па развіцці трансгранічнага турызму, уключаючы рэалізацыю камерцыйных інвестпраектаў у сродках размяшчэння і мадэрнізацыю матэрыяльна-тэхнічнай базы санаторна-курортных аб’ектаў. «Мы распрацоўваем сістэмныя інструменты падтрымкі мікра-, малых і сярэдніх прадпрыемстваў, якія ў сярэднім фарміруюць 80 % усяго крэатыўнага бізнесу, — паведаміў Прэм’ер-міністр. — Важным элементам дзяржаўнай падтрымкі ў гэтай сувязі з’яўляюцца падатковыя і фінансавыя стымулы, у тым ліку льготы для арганізацый культуры, падтрымка рамеснай дзейнасці, субсідаванне кінематографа».

Мы ўсе ў пачатку шляху

Праектам асноўных кірункаў рэалізацыі Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы на 2027—2029 гады прадугледжаны тры ключавыя блокі. «Першы — гэта збліжэнне падыходаў да класіфікацыі крэатыўных індустрый і ацэнкі іх укладу ў эканоміку, — звярнуў увагу Аляксандр Турчын. — Другі — абмен вопытам у галіне рэгулявання крэатыўнай эканомікі. Трэці — рэалізацыя сумесных культурных і турыстычных праектаў».

«Мы ўсе ў пачатку шляху па развіцці крэатыўнай эканомікі. Таму сумеснае абмеркаванне прасоўвання крэатыўных індустрый усімі краінамі СНД, пошук новых падыходаў маюць стратэгічнае значэнне для мадэрнізацыі эканомік і ўмацавання гуманітарных сувязяў у рэгіёне, — падкрэсліў кіраўнік урада. — Краінам СНД для выгаднага супрацоўніцтва ў крэатыўнай індустрыі неабходна сфакусавацца на стварэнні агульнага лічбавага рынку, сумеснай вытворчасці кантэнту і абароне інтэлектуальнай уласнасці».

Крэатыўная эканоміка — не проста новы сектар гаспадаркі. «Гэта змена мадэлі канкурэнтаздольнасці ў глабальным маштабе. Беларусь, Расія і ўсе краіны Садружнасці валодаюць унікальным патэнцыялам: агульная гісторыя, культурныя традыцыі, высокі ўзровень адукацыі, тэхналагічныя кампетэнцыі і, што асабліва важна, палітычная воля да супрацоўніцтва», — падкрэсліў Прэм’ер-міністр.

Ён дадаў, што апошнія рашэнні аб прыгранічным руху, якія былі прынятыя на ўзроўні кіраўніцтва нашых краін, даюць свой пазітыўны эфект. «Чым больш мы будзем прымаць такіх рашэнняў, тым больш узаемны турпаток паміж нашымі краінамі будзе павялічвацца. І ў Расіі з яе багатай гісторыяй, і ў Беларусі — нам ёсць што паказаць адзін аднаму. Сёння лічбы штогадовага павелічэння турыстычнага патоку сведчаць аб росце цікавасці ў грамадзян Беларусі і Расіі да гісторыі, культуры, традыцый нашых краін. Упэўнены, што гэтыя станоўчыя тэндэнцыі будуць толькі нарастаць», — рэзюмаваў кіраўнік беларускага ўрада.

Паводле прэс-службы Урада
Фота БелТА