Алеся Можджэр, намеснік галоўнага тэхнолага ААТ «Гродзенскі шклозавод», працуе ў гэтай сферы вось ужо 21 год. Нягледзячы на тое, што яе бацькі працавалі на шклозаводзе «Нёман» у Бярозаўцы, жадання звязаць сваё жыццё з працай са шклом у яе першапачаткова не было. Але лёс распарадзіўся інакш. Сёння яна каштоўны спецыяліст, магістр тэхнічных навук кафедры тэхналогіі шкла, керамікі і звязальных матэрыялаў БДТУ. Пра такіх, як яна, кажуць — «на сваім месцы». Алеся Можджэр расказала, чым яе прыцягнула і захапляе праца са шклом, паведаміла БелТА.
Павінна была стаць перакладчыкам, але выбрала шкло
«Першапачаткова нават думкі не было, што я звяжу сваё жыццё са шклом. Я хацела паступаць у інстытут замежных моў, бачыла сябе ў гэтай сферы ў 10–11-м класе. Але потым неяк рэзка перадумала, — пачынае аповед Алеся Можджэр. — Перадумала і вырашыла паступаць у тэхналагічны ўніверсітэт. Пайшла па слядах бацькоў».
Выбар упаў менавіта на шкляную вытворчасць. Тым больш прыклад быў — бацькі Алесі Можджэр працавалі на шклозаводзе «Нёман» у Бярозаўцы. «Мама працавала майстрам змены, а тата — шліфоўшчыкам шкла і шклавырабаў. Мама мяне часам брала на працу, калі была магчымасць, на экскурсіі, каб паказаць нешта цікавае, асабліва хрусталь. Бо бутэлька вырабляецца трошачкі прасцей, а хрусталь... Там і каляровае шкло, і куфлі, і вазы. Гэта ўсё настолькі прыгожа. У дзіцячым узросце гэта прыводзіла ў захапленне, хацелася неяк паўдзельнічаць у працэсе», — успамінае Алеся Можджэр.
«Першы час пасля паступлення мне не вельмі падабалася вучоба. Але ў той момант, калі мы перайшлі да вывучэння менавіта шкла, стала нашмат цікавей, мяне захапіла», — адзначыла Алеся Можджэр.
Якім быў прафесійны шлях?
Гродзенскі шклозавод — першае месца працы жанчыны. Сюды яна трапіла адразу пасля размеркавання. «Спачатку працавала інжынерам-хімікам у выпрабавальным цэнтры. Калі толькі прыйшла на працу, вядома, вельмі моцна дапамагалі вопытныя настаўнікі. Мне было ў каго вучыцца. Дзякуючы ім я навучылася асновам лабараторнага аналізу, выпрабаванням сыравіны, шкла, самой бутэлькі», — кажа Алеся Можджэр.
Праз час яна ўзначаліла лабараторыю, яшчэ пяць гадоў прадуктыўнай, якаснай працы — і Алесю Можджэр прызначылі намеснікам галоўнага тэхнолага.
«Праца захапляе»
«З часам, вядома, праца захапляе. Ужо не ўяўляю сваё жыццё без працы, не ўмею і не хачу нічога іншага рабіць, акрамя як вывучаць і варыць шкло, вывучаць сыравінныя матэрыялы, падбіраць склад. Гэта маё», — кажа Алеся Можджэр, дадаючы, што з задавальненнем дзеліцца сваім вопытам са студэнтамі, якія прыходзяць на практыку на прадпрыемства, прыадкрывае сакрэты працы і прысвячае ў прафесію.
Тэмпература 1500 градусаў і ўсё пад кантролем
Працоўны дзень Алесі, як і яе калег, пачынаецца на вытворчасці. «Мы правяраем, як адпрацавала начная змена. Ці былі нейкія пытанні, якія трэба падрэгуляваць. Адсочваем увесь працэс, сыравіну, калі неабходна, то карэктуем хімічны склад. Узаемадзейнічаем і з кантролерамі якасці, таксама пры неабходнасці ўносім змены», — дзеліцца намеснік галоўнага тэхнолага.
Ключавы момант — абслугоўванне печы, наладка рэжыму варэння шкла. Рамонт печы, якая, дарэчы, разаграваецца да больш як 1500 градусаў, таксама адказнасць аддзела, у якім працуе Алеся Можджэр.
«Было страшна»
Спецыяліст дзеліцца, што памятае свой першы працоўны дзень у якасці намесніка галоўнага тэхнолага. «Пасада сур’ёзная, адказнасць вялікая. Мне было страшна. У адрозненне, напрыклад, ад працы ў лабараторыі — там я з лёгкасцю ўлілася ў працэс, вопытныя супрацоўнікі дапамагалі. Тут жа першы час было вельмі цяжка. Веды з універсітэта за час працы трохі звузіліся, бо ў лабараторыі набор пытанняў пэўны. На цяперашняй пасадзе больш шырокае кола пытанняў, — адзначае Алеся Можджэр. — Але дзякуючы новаму ўжо калектыву з часам стала лягчэй. Ды і вопыт, вядома, прыходзіць таксама з часам, дзякуючы дапамозе калег».
Што падштурхнула стаць магістрам?
Дарэчы, пераход на новую пасаду падштурхнуў Алесю зноў пайсці вучыцца. «Вырашыла паступаць у магістратуру. Здавалася, што некаторыя моманты асноў шкловарэння прызабытыя, і захацелася іх аднавіць у памяці, атрымаць новыя веды, паглыбіцца ў тэму», — дзеліцца спецыяліст, дадаючы, што вяртацца да вучобы, ды і сумяшчаць яе з працай было нескладана.
«Каля 20 гадоў прайшло паміж атрыманнем вышэйшай адукацыі і паступленнем у магістратуру. Гэты перыяд — а скончыла магістратуру я ў мінулым годзе — не быў складаным для мяне. Я ўжо асвоілася на новай пасадзе, дзеці дастаткова дарослыя. Зноў паглыбіцца ў вучобу было вельмі цікава», — дапаўняе Алеся Можджэр.
Шклозавод дапамог знайсці каханне
«З мужам мы пазнаёміліся, як толькі я прыйшла на прадпрыемства. Жылі ў суседніх халасцяцкіх блоках у інтэрнаце. Тады мы і пазнаёміліся, пачалі завязвацца адносіны. Агульная праца звязвала, часта бачыліся і на прадпрыемстве, і ў інтэрнаце. Так і склалася», — кажа Алеся Можджэр.
Яна дадае, што раней на працы перасякацца даводзілася значна часцей, часам і сварыліся праз працоўныя моманты, але кахання і цяпла ў адносінах адно да аднаго не гублялі. «Муж працаваў аператарам шклофармавальных машын, потым — засыпшчыкам шклаварнай печы, і калі змены перасякаліся, то непасрэдна працавалі разам. Часам нават даводзілася і пасварыцца па працы. Зараз жа ён працуе на загрузцы гатовай прадукцыі, перасякаемся ў працоўным працэсе радзей. Але пра працу гаворым і дома. Агульныя тэмы, адна сфера на дваіх аб’ядноўваюць. Яшчэ і дзеці, бывае, падключаюцца», — кажа Алеся Можджэр.
«Цікава, што майго мужа паклікаў паспрабаваць сябе на прадпрыемстве яго дзядзька. У яго стаж вялікі, ён токар цэха. Ён першы прыйшоў на шклозавод, потым ужо мужа за сабой падцягнуў», — падзялілася спецыяліст.
Дарэчы, у Алесі і яе мужа дзве дачкі. Адна з іх заканчвае 9-ы, другая — 11-ы клас. Таму пытанне выбару прафесіі перад дзяўчынкамі стаіць востра. «Але яны не тэхнічныя прафесіі выбіраюць. Старэйшая дачка, можна сказаць, увасабляе тое, што было мной не ажыццёўлена, яна хоча вывучаць замежныя мовы. Малодшая таксама не «тэхнар», хоча працаваць з дзеткамі, быць выхавальнікам. Гэта іх выбар, і я, вядома, іх падтрымліваю, лічу, што трэба ісці ў тую сферу, якая па душы, падабаецца, каб потым з задавальненнем працаваць», — адзначае яна.
Адпачывае сям’я шкляроў актыўна. Больш за ўсё ім па душы кемпінг: «Летам з палаткамі абавязкова выязджаем на Нарач на некалькі дзён. Дзеці з намі, хоць яны ўжо дарослыя і не заўсёды хочуць ехаць, сябры. Гуляем у валейбол, бадмінтон на свежым паветры».
У вольны час сама Алеся любіць чытаць. У яе бібліятэцы не толькі мастацкая, але і тэхнічная літаратура: «Усё рухаецца наперад, тэхналогіі мяняюцца. Таму хочацца не выпусціць важнае, быць у тэме».
«Шкло — дзіўны матэрыял»
Кажучы пра любоў да прафесіі, Алеся Можджэр дзеліцца: «Шкло — гэта дзіўны матэрыял, які атрымліваецца са звычайнай сыравіны, а аснова — гэта ж пясок. Шкло ж не толькі просты бясколерны слоік, гэта і вазы хрустальныя, і каляровыя вырабы. Я дагэтуль не перастаю захапляцца працэсам стварэння шкла».
«З улікам столькіх гадоў у прафесіі, калектыў для мяне — другая сям’я. Мы ўсе адзін аднаго ведаем, з моладдзю, якая прыходзіць, знаёмімся. Дзелімся адно з адным і праблемамі, і радасцямі. Шклозавод для мяне — другі дом. Як гэтаму не радавацца», — адзначае спецыяліст, дадаючы, што, вядома, як і ўсюды, бываюць свае складанасці і нюансы. «Калі нейкія пытанні ўзнікаюць, ты павінен прыехаць на працу і ў выхадны. Варэнне шкла — працэс кругласутачны. І калі ўзніклі нейкія нюансы, ты павінен быць на сувязі, бо мы адказваем за гэты працэс», — падкрэслівае спецыяліст.
