Наша мінулае неаддзельна ад нас — менавіта яно робіць нас тымі, кім мы з’яўляемся на дадзены момант. І калі чалавек, з якім вы вырашылі звязаць лёс, перажыў развод і мае дзяцей ад першай жонкі (а тое, што «былых дзяцей не бывае», агульнавядома) — важна разумець, што пасля вяселля ўсё гэта будзе часткай і вашага жыцця. Ці ўступаць у адносіны з мужчынам, які ўжо быў раней у шлюбе? Да чаго трэба быць гатовай? І што дапаможа стварыць гарманічную сям’ю, калі ваш муж — «з мінулым»? 

Калі вам ужо «крыху за трыццаць» (а асабліва калі «далёка за трыццаць») і вы сабраліся замуж, то, хутчэй за ўсё, для вас вышэйпералічаныя пытанні — надзённыя і канкрэтныя, а не абстрактныя і адцягненыя. І пачнём з добрых навін. Псіхолагі (у прыватнасці, вядомы і модны Міхаіл Лабкоўскі) сцвярджаюць, што мужчына, які перажыў развод, — больш пераважны варыянт для выбудоўвання сур’ёзных адносін, за чалавека, які, перасягнуўшы трыццаціпяці-саракагадовую мяжу, яшчэ ні разу не быў «галоўным героем» на цырымоніі, дзе гучыць марш Мендэльсона. У першым выпадку ў наяўнасці арыентаванасць на сям’ю і на сур’ёзныя адносіны, у другім — як кажуць, узнікаюць пытанні... 

Статыстыка, на жаль, сведчыць, што на сённяшні дзень каля паловы шлюбаў распадаецца. Але ваш выбраннік калісьці ўсё ж паступіў як прыстойны чалавек: ажаніўся з каханай жанчынай і ўзяў на сябе адказнасць за агульных дзяцей. І гэта гаворыць на яго карысць. Таму што мужчына «з чыстым пашпартам», цалкам верагодна, такой адказнасці на сябе ні разу не прыняў. То-бок, цалкам верагодна, што ён па нейкіх прычынах не здольны на партнёрскія адносіны — а прычын тут можа быць мноства, адна адной «лепш»: ад хранічнай інфантыльнасці да хранічнага ж эгаізму. Можа быць, вядома, і такое, што сваёй адзінай і непаўторнай за многія гады ён проста не сустрэў, бо ўсё жыццё шукаў менавіта вас. Але, пагадзіцеся, калі вам ужо «трохі за трыццаць» (а тым больш калі «далёка за трыццаць»), наўрад ці вы да гэтага часу не выйшлі з узросту, калі верыш у сюжэты бразільскіх серыялаў. Так што разведзены мужчына — варыянт са «знакам якасці». Іншая справа, што для наладжвання гарманічных адносін з такім мужчынам трэба ўлічыць шэраг важных нюансаў. І пачаць варта са збору інфармацыі.

«Са мной усё будзе па-іншаму»... 

Першае і галоўнае пытанне, на якое неабходна ведаць адказ, задумваючыся аб шлюбе з разведзеным мужчынам — у чым прычына папярэдняга разводу вашага выбранніка, гавораць псіхолагі. Калі аб’ектыўна прычына ў ім — п’янства-алкагалізм, здрады, канфліктнасць і гэтак далей, лепш адмовіцца ад прывабнай ідэі: «Са мной усё будзе па-іншаму». Не будзе! Людзі не мяняюцца, «выхаваць» дарослага чалавека нікому не пад сілу. Не трэба быць экстрасэнсам, каб зразумець: гісторыя яго папярэдняга няўдалага шлюбу ў гэтым выпадку — дакладны прагноз і вашага будучага сямейнага жыцця, а таксама важны сігнал: не паўтарай памылак яго «былой», не наступай на «чужыя граблі». 

Калі ж аб’ектыўна «вінаватыя абое» і, наогул, усё, што адбылося — «справа жыццёвая», важна ўлічыць наступны аспект. А менавіта: што думае і гаворыць аб сваім папярэднім шлюбе сам мужчына. Якія высновы ён вынес з гэтых адносін і з якімі перакананнямі прыйшоў да шлюбу з вамі? Калі мужчына называе вінаватай у скасаванні шлюбу выключна сваю былую жонку, а сам ён «белы і пухнаты» — гэта нагода сур’ёзна задумацца. «Трывожнымі званочкамі» павінны стаць негатыўныя выказванні пра «былую», падрабязныя апавяданні пра іх адносіны ў негатыўным ключы, доўгая, нудная і дробязная дзяльба маёмасці. І асабліва кепскі «сімптом» — імкненне ўхіліцца ад аліментаў, схаваць свае прыбыткі ад «былой», каб плаціць паменш, нежаданне ўдзельнічаць у выхаванні і прымаць удзел у лёсе сваіх дзяцей ад першага шлюбу. Калі вы маладая і нявопытная (размова пра шлюб, дзе мужчына значна старэйшы), то, магчыма, вам здасца, што гэты апошні пункт — якраз станоўчы момант, і так вам будзе прасцей. Але, паверце, падобнае стаўленне мужчына прадэманструе ў будучыні і да вашых агульных дзяцей — ці такога бацькі вы хочаце для іх? Аргумент «Са мной усё будзе па-іншаму, бо паміж намі — сапраўднае каханне» пакіньце ўбаку, як несур’ёзны. Менавіта так усё і будзе, бо гарачае каханне, якім бы моцным яно ні было, жыве не надта доўга, а потым уступае ў сілу альбо цеплыня, павага, адказнасць, альбо адхіленасць, халоднасць і эгаізм. 

Што ж гаворыць на карысць вашага выбранніка? 

• Перш за ўсё, стаўленне да разводу як да сітуацыі, у якой вінаватыя абодва. Бо як выбудоўванне адносін, так і рашэнне аб іх заканчэнні — працэс узаемны. 

— Калі мужчына вінаваціць у разводзе толькі жанчыну, на жаль, верагодна, ён заўсёды будзе перакладаць адказнасць за любую негатыўную сітуацыю на таго, хто побач — то-бок, у дадзеным выпадку ўжо на вас, — падкрэслівае сямейны псіхолаг Кацярына Алёхіна. — Нармальная самаацэнка, усвядомленасць, дарослае стаўленне да жыцця — усё гэта ў тым ліку і пра ўменне прызнаваць сваю віну. 

• Паважлівыя выказванні аб былой жонцы. І, у ідэале, захаванне добрых, роўных, сяброўскіх адносін з маці сваіх дзяцей. Менавіта так — як бы непрыемна вам гэта ні было. У яго жыцці была іншая жанчына, і, калі ў сям’і нарадзіліся дзеці, яна застанецца назаўжды. А значыць, будзе яна і ў вашым жыцці. 

— Калі ваш мужчына здолеў захаваць з былой жонкай нармальныя цывілізаваныя адносіны, значыць: а) ён будзе паважаць і вас і б) яго «былая» — жанчына разумная і ва ўсіх адносінах адэкватная. А значыць, існуе высокая верагоднасць, што неўзабаве яна таксама знойдзе сабе мужчыну і сітуацыя ўраўнаважыцца, — адзначае псіхолаг. 

• Імкненне ўдзяляць увагу сваім дзецям. І гаворка не толькі аб матэрыяльнай падтрымцы — гэта наогул не абмяркоўваецца. Але тое, што ваш мужчына імкнецца дарыць сваім дзецям час, увагу і сілы — безумоўна, варта інтэрпрэтаваць толькі ў плюс. Горшае, што можа зрабіць «новая жонка» ў дадзенай сітуацыі — перашкаджаць зносінам мужчыны з яго дзецьмі ад першага шлюбу. 

— Пытанне адносін разведзенага мужчыны да сваіх дзяцей — мабыць, найважнейшае, калі вы плануеце ў далейшым мець з ім уласных дзяцей, — дадае суразмоўніца. — Калі ён здольны адвярнуцца ад ужо наяўных сына ці дачкі, выкрасліць іх з жыцця, не трэба цешыць сябе ілюзіямі, што ён стане добрым бацькам для вашага агульнага дзіцяці.

Мужчына «з прычэпам» 

Ну, а завяршыўшы збор інфармацыі і яе аналіз, варта спытаць сябе, наколькі камфортна вам мірыцца з тым, што: 

• Ваш каханы (асабліва пры наяўнасці дзяцей ад першага шлюбу) будзе рэгулярна мець зносіны з былой жонкай, аказваць ёй дапамогу па гаспадарцы. Ці здолееце вы здушыць у сэрцы страх, што ён можа да яе вярнуцца? 

• Ён будзе рэгулярна выконваць бацькоўскія абавязкі ў адносінах да сваіх дзяцей — і вам, так ці інакш, давядзецца ў гэтым удзельнічаць. Цалкам абстрагавацца не атрымаецца. 

• І, нарэшце, частка яго фінансаў будзе сыходзіць у «тую сям’ю». 

Калі ўсё гэта здаецца вам непрымальным, шлюб з разведзеным мужчынам — не ваша гісторыя, не варта ў яе нават увязвацца. 

А зараз падрабязней пагаворым аб «былой». Вядомы стэрэатып «жонка не сцяна, можна і пасунуць» у дадзеным выпадку не працуе. Гэтая жанчына будзе прысутнічаць у вашым жыцці, ёй будзе патрабавацца дапамога па доме і гаспадарцы ва ўсіх «мужчынскіх» справах — прынамсі, пакуль у яе жыцці не з’явяцца новыя адносіны. І звяртацца яна будзе да свайго былога мужа — проста таму, што за гады сумеснага жыцця прывыкла па ўсіх гэтых пытаннях да яго звяртацца. Паправіць, закруціць, прывезці... І самае неразумнае з вашага боку — істэрыкі і заявы накшталт «Або я, або яна!». Менавіта падобныя выказванні падштурхнуць мужчыну да разважанняў на непатрэбныя тэмы: у прыватнасці, аб тым, што «старое каханне не ржавее». 

— Ідэальны варыянт — выбудоўванне роўных прыяцельскіх адносін з яго былой жонкай, — кажа Кацярына. — Гэта прадэманструе мужчыну, што вы — дарослая, мудрая жанчына, і ён гэта, безумоўна, ацэніць. 

Дарэчы, адзін з распаўсюджаных жаночых страхаў у адносінах з разведзеным мужчынам — тое, што «ён будзе параўноўваць мяне са сваёй былой». Будзе. І яго сябры, і блізкія сваякі (мама і бацька, браты і сёстры) таксама будуць параўноўваць — гэтага не пазбегнуць. Але ў вашых сілах зрабіць так, каб параўнанне было на вашу карысць. 

Акрамя таго, вам давядзецца выбудоўваць адносіны з яго дзецьмі ад першага шлюбу — гэтага таксама не пазбегнуць. Псіхолагі, дарэчы, кажуць, што калі вам здаюцца ну проста невыноснымі і агіднымі дзеці вашага выбранніка — наўрад ці вы на самай справе яго любіце. Хутчэй за ўсё, гэта проста закаханасць, якая хутка пройдзе. Калі гаворка пра каханне, вы не можаце не адчуваць прыхільнасці да «працягу» каханага чалавека. 

— Выбудоўванне адносін з дзецьмі ад першага шлюбу вашага мужчыны — вельмі важны складнік сямейнай гармоніі, — падкрэслівае псіхолаг. — Вам не трэба імкнуцца замяніць ім маму, канкурыраваць з ёй, але давядзецца стаць ім старэйшым таварышам, не чужым чалавекам. У гэтым выпадку дзеці не атрымаюць траўмы ад разводу вашага мужчыны з іх мамай, бо клапатлівых, значных дарослых у іх жыцці з вашым з’яўленнем не паменшыцца, а дадасца. І вашы адносіны не дадуць расколіну. 

Стратэгію зносін з дзецьмі мужа лепш за ўсё выпрацаваць сумесна з іх бацькамі. І тут мы вяртаемся да пытання выбудоўвання цывілізаваных адносін з яго былой жонкай. 

І, нарэшце, спынімся на фінансавым складніку сітуацыі. Не варта думаць, што гэты фактар знікне з вашага сумеснага жыцця, калі яго дзеці ад першага шлюбу дасягнуць паўналецця. Зусім не! Дарослыя дзеці — гэта і аплата вучобы, і будаўніцтва кватэры, і вяселле, і шмат іншых выдаткаў. І, уступаючы ў шлюб з разведзеным мужчынам, гэта важна ўсведамляць.

Ці лёгка быць «другой жонкай» 

Дык ці магчымы шчаслівы шлюб з разведзеным мужчынам? Калі ўзаемныя пачуцці моцныя і вы абое — дарослыя, разумныя людзі з усвядомленым падыходам да адносін, тады, вядома, ваш шлюб будзе гарманічным і моцным. Але, вырашыўшыся адказаць згодай на прапанову рукі і сэрца ад разведзенага мужчыны, неабходна бачыць"падводныя камяні" і правесці паміж імі вашу «любоўную лодку». Як гэта зрабіць? 

• Перш за ўсё, раз і назаўжды абазначце межы. 

— «Першая жонка» можа занадта актыўна прысутнічаць у вашым жыцці, патрабаваць увагі былога мужа. І важна адразу ж, яшчэ ў пачатку вашага сямейнага жыцця, дакладна расставіць межы, пагаварыўшы з мужчынам, — падкрэслівае Кацярына. — Менавіта ён павінен знайсці той баланс, які задаволіць абодва бакі: удзяляць дастаткова часу і вам, і «той сям’і». 

• Выбудоўваючы адносіны з дзецьмі вашага мужчыны, не варта хвалявацца, панікаваць ці злавацца, калі спачатку яны ўспрынялі вас варожа, адзначае псіхолаг. Нават калі іх маці і тата развяліся гады таму, усё роўна існуе верагоднасць, што яны ўспрымуць вас як разлучніцу. Ад вас запатрабуецца ўвесь ваш такт, каб давесці, што вы дзіцяці не вораг, а сябар. Але добрыя адносіны з яго дзецьмі — абавязковы складнік вашага сямейнага шчасця, так што давядзецца прыкласці да гэтага і мудрасць, і цярпенне. 

• І, нарэшце, ёсць некаторая верагоднасць, што мужчына, маючы дзяцей ад першага шлюбу, не будзе спяшацца стаць бацькам у шлюбе з вамі. Бо ў яго ўжо ёсць спадчыннікі, і вам, магчыма, давядзецца пераадолець яго супраціўленне, калі вы цвёрда настроены на ролю мамы. 

— Гэта не такая ўжо рэдкая сітуацыя ў практыцы сямейных псіхолагаў, і гэты «падводны камень» — дакладней, яго магчымасць, хоць гэта зусім не абавязкова, — таксама важна ўлічваць, уступаючы ў шлюб з разведзеным мужчынам, — адзначае спецыяліст. — Вяртаючыся да пытання аб тым, ці магчымы шчаслівы шлюб з разведзеным мужчынам, адкажу так: вядома, магчымы. Хоць такі шлюб запатрабуе ад вас псіхалагічнай гнуткасці, а часам — нават рашэння «нестандартных» псіхалагічных «рэбусаў». Але, калі вы гатовыя працаваць над адносінамі, валодаеце дастатковым жыццёвым досведам і ўзброіцеся цярпеннем і мудрасцю, узнагародай вам стануць сямейнае шчасце, давер і каханне. 

Дзіяна Роніна