Таленавіты педагог, заснавальнік і нязменны кіраўнік узорнай вакальнай студыі «ФарСі» гімназіі горада Веткі Сільва Фарашан больш за 30 гадоў вядзе сваіх выхаванцаў да перамог, а яе ўласныя дзеці сталі лаўрэатамі Прэзідэнцкай прэміі.
Маленькі ціхі горад на Гомельшчыне стаў для армянскай сям’і Фарашан сапраўднай радзімай. Сюды, у Ветку, яны трапілі выпадкова, але засталіся назаўсёды. Сёння гісторыя Сільвы Егіазараўны Фарашан — гэта яркі прыклад таго, як Беларусь адкрывае сэрцы для тых, хто шчыра хоча жыць і тварыць на гэтай зямлі.
Як усё пачыналася...
У 1994 годзе, калі ў Арменіі не было ні газу, ні святла, а людзям не было дзе працаваць, муж Сільвы Егіазараўны вырашыў паехаць у Беларусь разам з сябрамі. У Гомелі яны адкрылі абутковы цэх. Спачатку сям’я жыла ў абласным цэнтры, але потым, у пошуках больш даступнай арэнды, яны пераехалі ў Ветку.
«Мне адразу спадабалася Ветка — ціха, спакойна, — успамінае Сільва Егіазараўна. — Мы думалі, пажывём зіму, а там будзе бачна». Тая «зіма» расцягнулася на ўсё жыццё.
Сільва Фарашан скончыла музычную школу ў родным армянскім горадзе Арарат, дзе іграла на старажытным нацыянальным інструменце — каноне (гэта струнны шчыпковы інструмент, падобны на цымбалы). Затым паступіла ў музычны тэхнікум у Эчміядзіне на аддзяленне гульні на каноне. На другім курсе куратар прапанавала памяняць інструмент або спецыялізацыю, і яна выбрала дырыжыраванне. Гэта дало магчымасць авалодаць гульнёй на некалькіх музычных інструментах: так яна асвоіла дудук, кеманчу, уд, а таксама валодае фартэпіяна. Тэхнікум Сільва скончыла з чырвоным дыпломам. Вышэйшую адукацыю не атрымала — выйшла замуж, і адзін за адным нарадзіліся трое дзяцей.
Галоўнай праблемай у Беларусі было тое, што дзеці не ведалі рускай мовы. Сільва Егіазараўна таксама амаль не размаўляла па-руску. Але ў веткаўскай гімназіі іх сустрэлі па-сапраўднаму цёпла. Былы дырэктар не задаваў лішніх пытанняў. Калі жанчына расказала пра сваю мару — весці вакальны гурток, — дырэктар адказаў проста: «Музыка інтэрнацыянальная. Працуйце».
«Наколькі ён мне паверыў... Гэта дарагога варта, век не забуду, — гаворыць Сільва Егіазараўна. — З армянскім дыпломам мяне ніхто не хацеў браць на працу, а ён сказаў: „Працуй і ўсё“. Да гэтага часу мы сябруем».
Сакрэтны інгрэдыент — сістэма Камітаса
«Мой „сакрэтны інгрэдыент“ — сістэма Камітаса, — расказвае Сільва. — Яе аўтар — армянскі кампазітар XІX стагоддзя — лічыў, што лепшыя спевы — акапэльныя. Спяваць пад мінусоўку лёгка, музыка цябе вядзе. А як пець у цішыні? Трэба мець абсалютны слых, чуць сябе і іншых».
Дзіцячая вакальная студыя «ФарСі» была створана ў 1996 годзе, а ў 2008-м ёй прысвоена званне «Узорная». Сёння канцэртны склад студыі — гэта больш за 30 дзяцей, з якіх фарміруюцца дуэты, трыа, квартэты. Кожны навучальны год вакалісты студыі дадаюць у сваю капілку перамогі з розных рэспубліканскіх і міжнародных конкурсаў.
Самі ж дзеці Сільвы Фарашан дасягнулі вялікіх поспехаў: усе трое — прэзідэнцкія стыпендыяты, атрымалі бясплатнае навучанне. Сын Егіазар стаў салістам Прэзідэнцкага аркестра і адкрыў уласную студыю, з’яўляецца стыпендыятам спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў, уладальнікам прэміі «Песня года», пераможцам конкурсу «Новыя галасы Беларусі» і інш.
Сёння Сільва Фарашан — вядомы педагог, да якога ідуць вучні з усёй Веткі. Яна на пенсіі, але працягвае працаваць — з ёй заключылі кантракт яшчэ на пяць гадоў.
Асаблівую падзяку Сільва Егіазараўна выказвае Прэзідэнту Беларусі: «Аляксандр Рыгоравіч даў нам грамадзянства. Без ніякіх пытанняў, — дзеліцца жанчына. — Калі я дзякавала яму за сына, ён засмяяўся: «Гэта я павінен сказаць вам дзякуй за такіх таленавітых дзяцей».
Яна ўспамінае сустрэчу з Прэзідэнтам у Ветцы: «Я стаяла ў першым радзе. Ён пазнаў мяне і сказаў: „Мама трох таленавітых дзяцей“. Ведаеце, наколькі гэта прыемна, калі цябе цэняць?»
Дом, газ і сардэчныя суседзі
Сям’я Фарашан жыве ў доме, які ім далі мясцовыя ўлады. Калі Сільва папрасіла дапамагчы з газавым ацяпленнем (у хаце была простая печка), праблема вырашылася за лічаныя тыдні.
Але галоўнае багацце Веткі для гэтай сям’і — людзі. «Я захапляюся беларускім народам, — прызнаецца гераіня. — Калі мы толькі прыехалі, у нас нічога не было пасаджана. Суседка баба Люся (царства ёй нябеснае) крычала: «Сільва, вазьмі вядро бульбы, памідоры!». І да гэтага часу яе дачка частуе. На Вялікдзень абавязкова пячэ куліч: «Сільвачка, падыдзі, вазьмі».
На думку Сільвы Егіазараўны, нашы народы вельмі падобныя: «Мы гасцінныя, мы добразычлівыя. Я жыву па прынцыпе: не шукай у людзях дрэннага, бо ў цябе самога яно таксама ёсць. Вакол мяне знаходзяцца цудоўныя людзі, таму што я не трачу час на плёткі і не шукаю праблем».
Сям’я Фарашан захавала свае нацыянальныя традыцыі, але з вялікай любоўю ўзяла і беларускія. Армянскую далму ў вінаградным лісці тут гатуюць па ўсіх правілах, але з беларускім акцэнтам: дадаюць больш бульбы.
«Я была ў гасцях у суседзяў, яны вельмі любяць бульбу, — расказвае Сільва. — І мы таксама цяпер кладзём больш бульбы ў стравы. Бульба з мясам — вельмі смачна! Нават дзеці кажуць: «Мама, бульба найсмачнейшая за мяса атрымалася».
А вось сярод беларускіх страў Сільва Егіазараўна асабліва любіць дранікі. Праўда, гатаваць іх сама так і не навучылася, але з задавальненнем есць у гасцях.
Што датычыцца візітнай карткі гаспадыні, то гэта армянская пахлава, якой частуе беларусаў. «Калі будзеце ў нашых краях, я запрашаю да мяне. Зраблю натуральную армянскую пахлаву. Такую ніхто не гатуе, — усміхаецца жанчына. — Ад яе ніводнага кавалачка не застаецца».
У сям’і Фарашан незаўважна выраслі трое дзяцей — дочкі — Тацевік і Вардуі і сын Егіазар. Муж Тыгран Аруцюнавіч пасля цяжкай аперацыі працуе вартаўніком у бальніцы. Любіць зямлю — у іх вялікі ўчастак, дзе растуць памідоры, перцы, баклажаны і, вядома ж, бульба. У бабулі Сільвы і дзядулі Тыграна падрастае любімая ўнучка Сюзанна.
Гэта гісторыя — пра тое, як маленькі горад Ветка стаў родным, пра тое, як дзяржаўная падтрымка і чалавечая цеплыня перамагаюць усе цяжкасці. Беларусь сапраўды стала для сям’і Фарашан той самай краінай, дзе можна жыць, працаваць, выхоўваць дзяцей і ўнукаў.
Надзея ЗУЕВА
Фота гераіні і з адкрытых крыніц
