Top.Mail.Ru

Як змяненне клімату паўплывала на структуру пасяўных плошчаў у Беларусі, расказаў навуковец

Генеральны дырэктар Навукова-практычнага цэнтра НАН Беларусі па земляробстве Сяргей Краўцоў расказаў як змяненне клімату паўплывала на структуру пасяўных плошчаў у Беларусі.



Сяргей Краўцоў адзначыў, што ў змене структуры пасеваў не апошнюю ролю адыгрывае змяненне клімату. «Калі параўнаць агракліматычныя ўмовы сучаснай Беларусі з паказчыкамі 30-гадовай даўніны, то сума актыўных тэмператур тады складала 750-780 градусаў. На сённяшні дзень гэты паказчык дасягнуў парадку 1200 градусаў», — адзначыў гендырэктар. 

Добра гэта ці дрэнна? «З аднаго боку, вядома, добра. Дзякуючы гэтаму прыйшлі новыя культуры. Напрыклад, кукуруза. Чаму яна пачала паўсюдна распаўсюджвацца? У першую чаргу з-за змены агракліматычных умоў. Для яе развіцця і росту неабходная сума актыўных тэмператур мінімум 780 градусаў. Раней такі паказчык быў характэрны для Гомеля, а цяпер — ужо для Віцебска. Гэта значыць па гэтым крытычным фактары ўжо можам размяшчаць кукурузу на зерне практычна ва ўсіх рэгіёнах Беларусі. Гэта пацвярджаюць і спрыяльныя гады, напрыклад 2024-ы, калі ва ўсіх рэгіёнах атрымлівалі максімальныя ўраджаі кукурузы на зерне», — растлумачыў навуковец.

Акрамя кліматычных умоў, важную ролю адыгрывае селекцыя. «Калі ўзяць тую ж кукурузу, то яна прыходзіла ў нашу рэспубліку некалькі разоў. Першы раз, напэўна, у 60-х гадах пры Хрушчове. Культура пачала займаць вялікія аб’ёмы ў кормавытворчасці, але не пайшла далей. Таму што клімат і селекцыя не супалі. Пры нашым Прэзідэнце першым крокам да развіцця кукурузы стала стварэнне інстытута раслінаводства. Яго асноўная задача — вывядзенне, вырошчванне і насенняводства новых гібрыдаў кукурузы. У выніку за 30-гадовую гісторыю інстытута партфель гібрыдаў кукурузы досыць высокі. Ужо раянавана 15 гібрыдаў рознай групы спеласці. А ў гэтым годзе раяніраваны яшчэ два новых гібрыда, якія не саступаюць замежным аналагам», — расказаў Сяргей Краўцоў.

Акрамя таго, кліматычныя змены апошніх пяці гадоў прывялі да таго, што ў Беларусі з’явілася культура, якой раней наогул не было, — азімы ячмень. «Гэта адна з самых ранніх культур, якую можна апрацоўваць і прыбіраць. Забіваем адразу некалькіх зайцоў. Першае — забяспечваем раннімі кармамі. Другое, і гэта, напэўна, самае галоўнае ў апошні час, — азімы ячмень з’яўляецца папярэднікам для рапсу. Калі б мы яго не апрацоўвалі, а скептыкаў было шмат, мы б не атрымалі столькі рапсу», — падкрэсліў гендырэктар.

Селекцыянеры працавалі, паказвалі гэтую культуру, але шырокага распаўсюджвання ў вытворчасці яна пакуль не атрымлівала, дадаў Сяргей Краўцоў. «На полі Прэзідэнта ў Александрыі ён паглядзеў культуру і даў ёй ацэнку. Так, можа, гэтая культура не такая ўраджайная, як пшаніца або іншыя азімыя збожжавыя, але яна патрэбна як папярэднік для рапсу. А рапсу нам трэба 1 млн т», — заўважыў ён.

arrow
Нашы выданні

Толькі самае цікавае — па-беларуску!

Напішыце ў рэдакцыю