Беларусь застаецца адной з нямногіх краін, дзе аплатны водпуск па догляду дзіцяці прадастаўляецца да дасягнення ім трох гадоў. Гэта норма, замацаваная ў заканадаўстве, дазваляе бацькам не спяшацца з выхадам на працу і надаць максімум увагі малышу ў першыя гады яго жыцця. Пры гэтым дзяржава забяспечвае фінансавую падтрымку на працягу ўсяго гэтага перыяду, расказалі ў Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны.
Пры нараджэнні дзіцяці сям’я атрымлівае аднаразовую выплату. З мая 2026 года за першае дзіця выплачваецца 5096,20 рубля, а за другога і наступных — 7134,68 рубля. Дадатковым стымулам для будучых мам служыць дапамога за раннюю пастаноўку на ўлік па цяжарнасці: калі жанчына звяртаецца ў медыцынскую ўстанову да 12 тыдняў, ёй выплачваецца аднаразовая дапамога ў памеры 100 % бюджэту пражытачнага мінімуму, што на сёння складае 509,62 рубля.
Да таго ж, бацькі атрымліваюць штомесячную дапамогу па доглядзе за дзіцем нават у выпадку выхаду на працу. На першае дзіця памер дапамогі складае 1000,86 рубля, на другое і наступных — 1143,84 рубля. Пры гэтым калі адзін з бацькоў працуе на няпоўную стаўку (0,5 стаўкі) або працуе дома, дапамога захоўваецца ў поўным аб’ёме да трох гадоў малыша. Пры поўнай занятасці выплачваецца 50 % ад устаноўленага памеру. Акрамя таго, адначасова з дапамогай па догляду дзіцяці да трох гадоў сям’я атрымлівае дадатковую выплату на старэйшых дзяцей — 50 % БПМ на сям’ю, што складае 254,81 рубля. Сума выплачваецца ўсе тры гады.
З нараджэннем трэцяга дзіцяці сям’я афіцыйна набывае статус шматдзетнай, а разам з ім — шырокі спектр жыллёвых, падатковых і сацыяльных ільгот. Адна з ключавых — сямейны капітал у памеры 35 505 рублёў, які залічваецца на спецыяльны рахунак пры нараджэнні ці ўсынаўленні трэцяга ці наступнага дзіцяці. Распарадзіцца гэтымі сродкамі можна, накіраваўшы іх на паляпшэнне жыллёвых умоў, атрыманне адукацыі, медыцынскія паслугі ці набыццё сродкаў рэабілітацыі. Для шматдзетных сем’яў таксама прадугледжана дзяржаўная падтрымка пры будаўніцтве або куплі жылля — субсідыі, ільготныя крэдыты і дапамога ў пагашэнні часткі доўгу робяць вырашэнне кватэрнага пытання больш даступным.
Асаблівую ўвагу дзяржава ўдзяляе сем’ям, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў, а таксама тым, хто аказаўся ў складаных жыццёвых абставінах. Для дзіцяці-інваліда да трох гадоў устаноўлена павышаная штомесячная дапамога па доглядзе ў памеры 1286,82 рубля. На дзяцей, старэйшых за тры гады, выплачваецца 356,73 рубля на дзіця з інваліднасцю і 254,81 рубля на дзяцей без інваліднасці.
Акрамя таго, прадугледжана дадатковая дапамога па доглядзе дзіцяці-інваліда да 18 гадоў — ад 509,62 да 611,54 рубля, а таксама сацыяльная пенсія, памер якой вар’іруецца ад 407,70 да 560,58 рубля ў залежнасці ад ступені страты здароўя. Для дзяцей з чацвёртай ступенню страты здароўя дадаткова выдзяляецца сацыяльная дапамога на набыццё прадметаў гігіены. Як падкрэслілі ў Мінпрацы, усе гэтыя выплаты рэгулярна пераглядаюцца і павялічваюцца, паколькі прывязаны да бюджэту пражытачнага мінімуму. У 2026 годзе яны павысіліся ў лютым і маі, наступныя чакаюцца ў жніўні і лістападзе.
Дарэчы, заканадаўства рэгулярна абнаўляецца з улікам сацыяльна-эканамічных умоў. У 2025 годзе, напрыклад, былі прыняты новыя змяненні: павялічыліся мінімальныя памеры дапамог па цяжарнасці і родах, а таксама па часовай непрацаздольнасці ў сувязі з доглядам дзяцей. Таксама была ўзмоцнена падтрымка сем’яў, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў.
Аміна НАЗАРАВА
Фота з адкрытых крыніц
