У чым логіка тэхналагічных інвестыцыйных бумаў цяперашняга часу і верагодныя наступныя хвалі на гарызонце 20 гадоў? У даследаванні аналітыкаў ЕАБР падкрэсліваецца, што інвестыцыйныя хвалі нярэдка паскараюць фарміраванне новых галін. Так, інвестыцыйныя хвалі фармуюцца паслядоўна: лічбавізацыя была на піку ў 2021 годзе, ESG — у 2023-м, штучны інтэлект — у 2025 годзе. Пры гэтым кожная новая хваля не адмяняе папярэднюю, а вырастае на яе аснове. Чаго чакаць у будучыні?
На думку аналітыкаў, наступнымі верагоднымі кірункамі могуць стаць біятэхналогіі і даўгалецце, робаты і аўтаномныя сістэмы, касмічная эканоміка, віртуальная рэальнасць, назапашвальнікі энергіі, а таксама кліматычная адаптацыя. Аўтары таксама адзначаюць, што інвестыцыі ў «доўгае і здаровае жыццё» могуць стаць для дзяржаў адным з адказаў на структурныя выклікі рынку працы.
Даклад пазначае найбольш верагодныя напрамкі наступнага этапу глабальнай цікавасці да новых тэхналогій. Пасля dіgіtal, ESG і AІ аналітыкі ЕАБР называюць сярод самых перспектыўных прэтэндэнтаў на новы інвестыцыйны бум у бліжэйшыя гады біятэхналогіі, робатаў і аўтаномныя сістэмы, касмічную эканоміку, віртуальную рэальнасць.
У апошнія гады сусветная эканоміка ўжо перажыла некалькі магутных інвестыцыйных хваль. Пік dіgіtal-буму прыйшоўся на 2021 год, максімальны інтарэс да ESG — на 2023 год, а да AІ — на 2025 год. Пры гэтым кожная новая хваля не выцясняе папярэднюю, а фарміруецца на створанай ёю аснове: адны тэхналогіі забяспечваюць інфраструктуру, даныя і попыт для наступных.
- На гарызонце бліжэйшых дваццаці гадоў аналітыкі ЕАБР вылучаюць сем найбольш верагодных інвестыцыйных хваль: біятэхналогіі і даўгалецце, робаты і аўтаномныя сістэмы, касмічную эканоміку, віртуальную рэальнасць, захоўванне энергіі і сеткі, кліматычныя тэхналогіі і квантавыя вылічэнні. У больш кароткатэрміновай перспектыве, па ацэнцы аўтараў, найбольш верагоднымі кандыдатамі на новую хвалю з’яўляюцца наступныя мегатрэнды: біятэхналогіі, робататэхніка, віртуальная рэальнасць і касмічная эканоміка.
Асаблівы акцэнт у дакладзе зроблены на біятэхналогіях. Гэта звязана не толькі з маштабам патэнцыйнага рынку, але і з тым, што біятэх можа стаць адным з адказаў на ключавы выклік бліжэйшых дзесяцігоддзяў — дэфіцыт працоўных рэсурсаў. Па меры старэння насельніцтва здольнасць падаўжаць перыяд здаровага і прадуктыўнага жыцця набывае ўсё большую эканамічную каштоўнасць.
Паводле ацэнак, сусветны рынак біятэхналогій у 2024-2025 гадах складаў каля 1,9–2,2 трыльёна долараў, а да 2034-га можа павялічыцца амаль да 5,9 трыльёна долараў. Робататэхніка таксама валодае значным патэнцыялам росту: рынак можа вырасці з 64,8 мільярда долараў у 2025-м да 376 мільярдаў долараў да 2035 года. Для віртуальнай рэальнасці ацэнкі складаюць каля 75 мільярдаў долараў у 2025-м і да 693 мільярдаў долараў да 2035 года.
Аўтары даклада таксама ацэньваюць магчымы макраэканамічны эфект даўгалецця для найбуйнейшых эканомік свету. Згодна з іх разлікамі, адзін дадатковы год здаровага і прадуктыўнага жыцця можа забяспечыць істотны назапашаны эфект для ВУП: каля 18,2 трыльёна долараў для Кітая, 15,1 трыльёна долараў для ЗША і 3,4 трыльёна долараў для Расіі на гарызонце 20 гадоў. Гэта азначае, што інвестыцыі ў ахову здароўя, прафілактыку старэння і біятэхналогіі могуць стаць не толькі сацыяльнай задачай, але і значным кірункам эканамічнай палітыкі.
Разам з тым любая новая тэхналагічная хваля нясе ў сабе не толькі магчымасці, але і рызыку завышаных чаканняў. У дакладзе для гэтага выкарыстоўваецца паняцце «крэатыўны самападман» — сітуацыя, пры якой заяўлены стан тэхналогіі прыкметна апярэджвае ўзровень яе рэальнай сталасці. Іншымі словамі, галоўнае пытанне для інвестара і дзяржавы — не толькі вызначыць перспектыўны кірунак, але і правільна ацаніць стадыю яго развіцця.
У новым тэхналагічным асяроддзі ключавым рэсурсам становіцца здольнасць хутка асвойваць і маштабіраваць перспектыўныя рашэнні. Для эканомік, якія развіваюцца, гэта азначае, што канкурэнцыя будзе разгортвацца не толькі за капітал, але і за хуткасць ўбудоўвання ў новыя рынкі, за кампетэнцыі і за інстытуцыйную гатоўнасць да наступнага цыклу росту.
Галоўная выснова дакладу: у новым тэхналагічным асяроддзі выйграе той, хто зможа не толькі распазнаць перспектыўны кірунак, але і своечасова ўбудавацца ў новую хвалю.
