Пра каляндарны надыход восені па традыцыі гучна нагадае першы званок — на ўрок. Пачынаецца новы навучальны год у школах, гімназіях, ліцэях, каледжах, ВНУ. Аднак напярэдадні прагучала добрая навіна і для нашых пенсіянераў — іх кашалькі ў чарговы раз крыху патаўсцеюць. І гэта яшчэ не ўсе восеньскія змяненні. Аднак пра ўсё па парадку.
Пенсіі вырастуць на 5 %
Згодна з Указам Прэзідэнта ад 24 жніўня 2026 года № 288, з 1 верасня вырастуць працоўныя пенсіі па ўзросце, па інваліднасці, з нагоды страты карміцеля, за выслугу гадоў. У выніку пераразліку памер працоўных пенсій у сярэднім павялічыцца на 5 % у залежнасці ад стажу і заробку, а таксама ад устаноўленых пенсіянеру даплат. Пенсіі стануць больш ва ўсіх пенсіянераў, у тым ліку ў працуючых.
Нагадаем, першае павышэнне працоўных пенсій сёлета было з 1 лютага — на 10 %. Сярэдні памер пенсіі па ўзросце ў верасні 2026 года, паводле папярэдняй ацэнкі, складзе 1125 беларускіх рублёў. Гадавое павелічэнне (верасень бягучага года да аналагічнага месяца мінулага года) складзе 145 беларускіх рублёў — 14,8 %.
Павялічацца заробкі бюджэтнікаў
У адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў ад 17 жніўня 2026 года № 418 з 1 верасня павялічваюцца базавая стаўка і заробкі бюджэтнікаў (гэта ўжо другое павышэнне за год).
Базавая стаўка для аплаты працы работнікаў бюджэтных і іншых арганізацый, якія атрымліваюць субсідыі і работнікі якіх прыраўноўваюцца па аплаце працы да работнікаў бюджэтных арганізацый, павышаецца з 297 да 300 рублёў. Гэта павелічэнне закране вялізную колькасць бюджэтнікаў.
Нагадаем, базавая стаўка выкарыстоўваецца пры разліку акладаў з улікам тарыфных каэфіцыентаў. Гэта значыць, рост стаўкі павялічвае разліковую аснову заробку. Акрамя таго, ад базавай стаўкі залежаць некаторыя стымулюючыя і кампенсуючыя выплаты. Суразмерна павялічацца аклады і залежныя ад базавай стаўкі стымулюючыя выплаты ва ўрачоў, настаўнікаў, работнікаў культуры і сацабслугоўвання.
Іншымі словамі, тры рублі на паперы могуць ператварыцца ў крыху большую суму ў разліковым лістку.
Змяняюцца нормы і правілы школьнага харчавання
Згодна з пастановай Савета Міністраў ад 5 жніўня 2026 года № 400, з 1 верасня памер грашовых норм выдаткаў на харчаванне павялічваецца на 5 %. І далей штогод ён будзе расці аўтаматычна з улікам змены рознічных цэн на прадукты харчавання. Навучэнцаў падзеляць на тры ўзроставыя групы замест дзвюх.
Значна пашыраецца пералік прадукцыі для выкарыстання ў харчаванні навучэнцаў. У школьных буфетах прадугледжваецца магчымасць устаноўкі вендынгавых аўтаматаў. Пры аднаразовым харчаванні ўводзіцца адзіны від прыёму ежы з трох страў.
«Вітрына» для рэпетытараў
З 1 верасня ў Беларусі запускаецца праект «Вітрына фізічных асоб, якія ажыццяўляюць самастойную прафесійную дзейнасць па навучанні дзяцей». Новы сэрвіс створаны для таго, каб у таленавітых педагогаў з’явілася больш магчымасцяў заявіць пра сябе. А для бацькоў — гэта надзейны і просты спосаб знайсці патрэбнага спецыяліста, падкрэсліваюць у Мінадукацыі.
Новыя падыходы да выезду дзяцей групамі за мяжу
Савет Міністраў прыняў 20 жніўня 2026 года пастанову № 423, якая ўстанаўлівае парадак падачы дакументаў арганізатарам для ўзгаднення выезду на міжнародныя мерапрыемствы непаўналетніх у складзе арганізаваных груп. Уводзіцца персанальная адказнасць арганізатараў і суправаджаючых асоб за жыццё і здароўе дзяцей.
Пастанова ўступае ў сілу 22 верасня.
Павялічыцца дапамога на пахаванне
У Беларусі з 1 верасня павялічыцца памер дзяржаўнай выплаты на пахаванне — яна складзе 3172 руб. Гэта на 67 рублёў 90 капеек больш, чым у жніўні.
Памер такой выплаты прывязаны да сярэдняга заробку па краіне за пазамінулы месяц адносна даты смерці. Паводле інфармацыі Белстата, у ліпені намінальная налічаная сярэдняя заработная плата склала 3172 рублі. Гэты паказчык і лёг у аснову вераснёўскай выплаты.
Пачынаецца восеньскі прызыў у армію
З 1 верасня стартуе восеньская прызыўная кампанія. Яна працягнецца да 1 снежня. Такія тэрміны ўстаноўлены Указам Прэзідэнта ад 22 ліпеня 2026 года № 247 «Аб звальненні ў запас і прызыве на тэрміновую ваенную службу, службу ў рэзерве».
Спрошчаны парадак рэгістрацыі СПМ заканчваецца
З 1 верасня перастане дзейнічаць спрошчаны парадак рэгістрацыі сродкаў персанальнай мабільнасці.
Новыя тарыфы за праезд па платных дарогах
З 1 верасня Міністэрства транспарту і камунікацый абнаўляе тарыфы ў нацыянальнай сістэме электроннага збору платы за праезд па платных дарогах Рэспублікі Беларусь.
Цэны на цыгарэты падніме толькі адзін вытворца
У Беларусі працуюць шэсць кампаній, якія займаюцца вытворчасцю цыгарэт. І толькі адзін вытворца павысіць кошты на сваю прадукцыю ў пачатку восені. Так, з 1 верасня ў Гродзенскай тытунёвай фабрыкі «Нёман» на 20 капеек падаражэюць 2 найменні цыгарэт Dove. Астатнія пяць вытворцаў цэны паднімаць не будуць.
Віктар ЛЮБІМАЎ