Летась тэхнічнай інспекцыяй працы галіновага прафсаюза Брэстчыны, грамадскімі інспектарамі прадпрыемстваў праведзена каля 700 маніторынгаў, па выніках якіх наймальнікі ліквідавалі сотні выяўленых парушэнняў заканадаўства аб ахове працы. Аднак статыстыка галіны — 8 няшчасных выпадкаў за год. За гэтай лічбай стаяць канкрэтныя чалавечыя памылкі, ігнараванне правіл і небяспечная саманадзейнасць.

Аналіз здарэнняў паказвае, што трагедыі часцей за ўсё адбываюцца там, дзе дысцыпліна саступае месца грэбаванню патрабаваннямі бяспекі.

Паказальны прыклад — выпадак з грузчыкам, які па асабістай ініцыятыве вырашыў пакасіць траву. Работнік знаходзіўся ў стане алкагольнага ап’янення і пры гэтым выкарыстаў для касьбы трымер з саматужным металічным дыскам. У працэсе работы самаробны элемент адарваўся і літаральна раздрабіў мужчыну нагу. Тут сышліся ўсе фактары рызыкі: адсутнасць кантролю з боку кіраўніцтва, небяспечная «самадзейнасць» і нецвярозы стан.

Алкаголь стаў спадарожным фактарам і ў іншай гісторыі, калі грузчык пры выгрузцы тавару спатыкнуўся на лесвіцы рампы і атрымаў складаны пералом са зрушэннем ступні. У яго крыві таксама быў выяўлены алкаголь. Такія выпадкі пацвярджаюць: на вытворчасці не бывае «бяспечнай» дозы або «нязначнага» парушэння. Любое адхіленне ад правіл ператварае звычайнае працоўнае дзеянне ў пагрозу жыццю.

Нават вопытныя спецыялісты не застрахаваны ад бяды, калі пачынаюць працаваць «на аўтамаце». Фармоўшчык каўбасных вырабаў пятага разраду пазбавілася фалангі пальца, калі неасцярожна апусціла руку ў люк фаршамяшалкі, якая працавала. Станочнік дрэваапрацоўчага цэха, маючы за плячыма гады стажу, праявіў залішнюю спешку пры распілоўванні складанага бруса з сучком. Замест таго каб знізіць падачу, ён з намаганнем штурхнуў дрэва пад нож — вынік аказаўся жаласным: разрыў сухажылляў і цяжкая траўма кісці.

Яшчэ адзін інцыдэнт здарыўся ў каўбасным цэху, дзе грузчык, транспартуючы тушу, рухаўся спіной наперад. Не заўважыўшы небяспекі, атрымаў удар металічным крукам у галаву.

Безумоўна, нельга спісваць усё толькі на неасцярожнасць работнікаў. Выяўлены выпадкі, калі да траўмаў прыводзіла няспраўнасць абсталявання. Так, грузчык на складзе другаснай сыравіны пашкодзіў кісць у гідраўлічным прэсе, у якога не працаваў выключальнік бяспекі. Да таго ж высветлілася, што супрацоўнік не прайшоў належнае навучанне. А на адной з баз таваразнаўца трапіла пад колы пагрузчыка, кіроўца якога парушыў правілы манеўравання ў цеснай прасторы паміж палетамі.

Падводзячы вынікі года і аналізуючы прычыны кожнага інцыдэнту, тэхнічны інспектар працы Брэсцкай абласной арганізацыі Міхаіл Пузанкоў падкрэслівае:

— Ніякія сучасныя тэхналогіі і сістэмы абароны не заменяць асабістую адказнасць і дысцыпліну. Галоўная прычына большасці траўм у 2025 годзе — чалавечы фактар. Мы бачым, што нават кваліфікаваныя работнікі грэбуюць інструкцыямі, спадзеючыся на вопыт ці выпадак. Але ахова працы не даруе фармалізму. Наша задача — не проста выяўляць парушэнні падчас прафсаюзных праверак і маніторынгаў, а дастукацца да кожнага работніка. Бяспека пачынаецца не з загада дырэктара, а з усведамлення таго, што дома цябе чакаюць здаровым.

Сёння прафсаюз працягвае трымаць сітуацыю на кантролі. У 2025 годзе дзякуючы ўмяшанню інспектараў на многіх працоўных месцах былі адрамантаваны бытоўкі, заменена няспраўнае абсталяванне і закуплены якасны інвентар. Але гэтыя намаганні знаходзяць сэнс толькі ў звязцы: пакуль наймальнік стварае ўмовы, работнік абавязаны несці адказнасць за выкананне правіл аховы працы.

Алена КРАВЕЦ