Рашэнне аб арганізацыі гэтага прэс-тура было прынята пасля таго, як на прэс-канферэнцыі 26 студзеня Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што Беларусь — адкрытая краіна і праілюстраваў свае словы прыкладам. Як далажылі Прэзідэнту, прадстаўнікі нямецкага СМІ захацелі пабываць на беларуска-ўкраінскай граніцы для здымак, але беларускія пагранічнікі забаранілі ім гэта.

«Я кажу: «Вы што? Вы паклікалі журналістаў і ім забараняеце нешта рабіць у Беларусі? Яны ж тэракты не здзяйсняюць?» — «Не». — «Дык чаго вы ім забараняеце? Неадкладна патэлефануйце. Калі яны хочуць — няхай едуць, здымаюць. 

Але папярэдзьце, што да граніцы пажадана не набліжацца», — расказаў Аляксандр Лукашэнка.

«Вельмі цікава. Я хацела тут пабываць. Яшчэ калі мы ехалі сюды на выбары, нам сказалі, што можа быць магчымасць з’ездзіць да граніцы. Не чакалі, што ўбачым саму граніцу. Да таго ж усё арганізавалі вельмі хутка», — падзялілася ўражаннямі карэспандэнт газеты «Известия» Лізавета Барысенка.

Афіцыйны прадстаўнік Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Беларусі Антон Бычкоўскі правёў кароткі інструктаж для журналістаў і расказаў праграму мерапрыемства. Ён падкрэсліў, што работнікі СМІ могуць свабодна працаваць на прадстаўленых лакацыях, задаваць любыя ўдакладняльныя пытанні.

Спачатку журналістам з Вялікабрытаніі, Даніі, Кітая, Польшчы, Расіі, ЗША, Турцыі, Фінляндыі і Францыі паказалі кантрольны пункт побач з уездам у пагранічную зону. Тут карэспандэнты ўбачылі, як праходзіць надгляд машын і праверка дакументаў грамадзян. Пасля пачатковага брыфінгу прэса адправілася на сам пагранпераход.

Па рашэнні кіраўніцтва Украіны з 28 лютага 2022 года ўсе міжнародныя пункты пропуску, пункты спрошчанага пропуску на граніцы Украіны з Беларуссю былі закрыты. На гэты момант міжнародныя зносіны не ажыццяўляюцца. Пры гэтым, падкрэсліў Антон Бычкоўскі, з беларускага боку пункты пропуску на граніцы з Украінай функцыянуюць, а пагранічнікі гатовы ў самыя кароткія тэрміны цалкам аднавіць міжнародныя зносіны з сумежным бокам. Калі пункт пропуску працаваў, сярэднясутачны пасажырапаток у ім зімой даходзіў да пяці тысяч чалавек і дзвюх тысяч машын, а летам — да 17 тысяч асоб і да васьмі тысяч машын. 

У абодва бакі ішлі фуры з таварамі, а летам беларусы ездзілі на адпачынак да Чорнага мора.

Прыбыўшы ў пункт пропуску «Новая Гута», які не функцыянуе цяпер, журналісты адразу пачалі пытацца ў пагранічнікаў, якія знаходзяцца на службе, аб іх рабоце, існым узбраенні і рыштунку. «Нашы ваеннаслужачыя ўзброены аўтаматамі Калашнікава, у кожнага ёсць шлем, бронекамізэлька і аптэчка. Працуюць тут і службовыя сабакі, якія шукаюць выбуховыя рэчывы. Акрамя таго, пагранічныя нарады экіпіруюцца відэарэгістратарамі», — расказаў начальнік аддзялення пагранічнага кантролю.

Пасля гэтага Антон Бычкоўскі адказаў на ўсе пытанні, якія цікавілі журналістаў. Работнікі СМІ задавалі шмат удакладняльных пытанняў. У асноўным размова ішла пра абстаноўку на граніцы. «Цяпер абстаноўка (на граніцы з Украінай. — Заўв. БелТА) кантралюецца. Органы пагранічнай службы выконваюць задачы ва ўзмоцненым варыянце нясення службы, не страчваючы пільнасці, нягледзячы на тое што апошнім часам мы можам канстатаваць: сітуацыя мае тэндэнцыю да нармалізацыі», — сказаў Антон Бычкоўскі.

Паводле слоў афіцыйнага прадстаўніка пагранведамства, у прыгранічных раёнах Украіны (паблізу граніцы Беларусі) фіксуецца каля 15 тысяч ваеннаслужачых. Гэта ўкраінскія ўзброеныя сілы, нацгвардыя, паліцыя і тэрытарыяльная абарона. «Што датычыцца аховы дзяржаўнай граніцы, апошнім часам мы фіксуем, што пагранічныя нарады Украіны ў большай ступені паводзяць сябе спакойна, прафесійна», — падкрэсліў Антон Бычкоўскі.

Ён таксама расказаў, што за 2024 год на граніцы з Украінай зафіксавана каля 350 палётаў беспілотнай лятальнай авіяцыі. «Прыблізна ў 20 выпадках фіксаваліся парушэнні паветранай прасторы Рэспублікі Беларусь, парушэнні граніцы гэтымі беспілотнымі лятальнымі апаратамі», — дадаў Антон Бычкоўскі.

Афіцыйны прадстаўнік ДПК адзначыў, што пагранічная служба і пагранічныя нарады Беларусі прымаюць адпаведныя меры. «Пагранічныя нарады ўзброены радыёэлектроннымі стрэльбамі, помпавай зброяй, каб не дапускаць парушэння дзяржаўнай граніцы беспілотнікамі», — расказаў прадстаўнік ДПК.

Калі журналісты атрымалі адказы на ўсе пытанні, пагранічнікі правялі іх да наступнага пункта маршруту — непасрэдна да граніцы, якая знаходзіцца прыкладна за 1,5 км ад пункта пропуску. З украінскага боку дарога застаўлена фартыфікацыйнымі збудаваннямі.

Карэспандэнт фінскага тэлеканала Ylе Хейкі Хейсканен адзначыў, што не скарыстацца такой унікальнай магчымасцю не мог. Ён таксама падкрэсліў, што сітуацыя, якая склалася на граніцы з-за канфлікту ва Украіне, сумная.

Наступным пунктам маршруту журналістаў стала кантрольна-следавая паласа. Тут выбудавана сістэма з агароджы, «разумных» камер і розных датчыкаў. Карэспандэнты не ўпусцілі магчымасці і тут задаць удакладняльныя пытанні. У прыватнасці, Антон Бычкоўскі расказаў, што бываюць выпадкі, калі мужчыны, якія ратуюцца ад мабілізацыі ва Украіне, спрабуюць бегчы ў Беларусь. Некаторых ловяць як парушальнікаў граніцы, а некаторыя падрываюцца на мінах на ўкраінскім баку граніцы.

У канцы праграмы пагранічнікі падрыхтавалі для гасцей прыемны сюрпрыз: гарачую салдацкую кашу, чай і іншую ежу ў якасці абеду. Таксама кожнаму журналісту ўручылі падарунак на памяць пра наведванне беларускай граніцы.

Беларускім журналістам было вельмі цікава даведацца аб уражаннях іншых замежных журналістаў ад арганізаванага для іх мерапрыемства. Аднак работнікі Wаshіngtоn Роst, Frаnсе Рrеss, тэлеканалаў Роlsаt, АFР і радыё RFІ адмовіліся ад каментарыяў, спасылаючыся на палітыку рэдакцыі.