Высновы навукоўцаў могуць стаць асновай для новых падыходаў у псіхатэрапіі расстройстваў харчовых паводзінаў, паведамілі ТАСС у прэс-службе часопіса Consortium Psychiatricum, які апублікаваў вынікі работы.

Аўтары вывучылі ў 130 пацыентаў з анарэксіяй сувязь паміж вагой, успрыманнем свайго цела і здольнасцю разважаць аб сваіх думках і кантраляваць іх (метапазнаннем). Яны выявілі, што высокая ўсвядомленасць звязана з больш адаптыўным перфекцыянізмам, што спрыяе больш здароваму індэксу масы цела.

«Мы даўно задаваліся пытаннем, ці ёсць спосаб „перапраграмаваць“ жорсткія ўстаноўкі пацыентаў з нервовай анарэксіяй у дачыненні да ідэалаў свайго цела. Бо менавіта гэтыя ўстаноўкі ляжаць у аснове дысфункцыянальных паводзінаў, накіраваных на фанатычнае пахудзенне. <…> Ключавымі тут аказаліся два кампаненты метапазнання: самарэфлексія (разуменне сваіх думак і станаў) і майстэрства (здольнасць прымяняць гэта разуменне для гнуткага вырашэння праблем з улікам кантэксту)», — адзначыла кіраўнік работы Вольга Карпенка.

Аўтары комплексна вывучылі асаблівасці цячэння хваробы ў людзей, якія праходзілі стацыянарнае лячэнне: разлічылі фактычны індэкс масы цела пацыентаў і з дапамогай апытальнікаў вызначылі ўзровень перфекцыянізму і ўспрыманне вобразу цела. Узровень метапазнання і яго кампанентаў (самарэфлексія і майстэрства) ацэньваўся з дапамогай спецыяльнага інтэрв’ю і шкалы. Статыстычны аналіз сабраных даных дазволіў выявіць складаныя ўзаемасувязі паміж гэтымі паказчыкамі і атрымаць новыя высновы аб прыродзе парушэння.

«Атрыманыя вынікі зрушваюць фокус лячэння пацыентаў. Замест беспаспяховай барацьбы з перфекцыянізмам як з рысай асобы больш эфектыўна развіваць унутраныя метакагнітыўныя навыкі пацыента. Развітыя навыкі адаптацыі да сітуацыі і гнуткасць могуць зніжаць рызыку празмернага кантролю масы цела і робяць перфекцыянісцкія ўстаноўкі менш разбуральнымі», — растлумачыў сааўтар даследавання Мікіта Чарноў, загадчык аддзялення псіхатэрапеўтычнай дапамогі і сацыяльнай рэабілітацыі навуковага цэнтра.

Аб захворванні

Пры нервовай анарэксіі чалавек скажона ўспрымае вобраз свайго цела і адчувае дакучлівы страх набору вагі. Імкненне да недасяжных стандартаў часта становіцца прычынай небяспечнага дэфіцыту масы цела. Перфекцыянізм лічыцца адным з ключавых псіхалагічных фактараў гэтага парушэння, аднак механізмы яго ўплыву на сімптомы анарэксіі да канца не ясныя.