Асобныя палажэнні закона ад 1 чэрвеня 2026 года нумар 149-З «Аб змяненні законаў па пытаннях рэгулявання зямельных адносін» уступілі ў сілу з 7 чэрвеня 2026 года, астатнія палажэнні закона ўступяць у сілу з 7 жніўня і 7 снежня 2026 года. Аб гэтым паведамілі БелТА ў прэс-службе Палаты прадстаўнікоў.
Сярод асноўных навацый закона — пашырэнне падстаў для прымянення зямельнай амністыі за кошт распаўсюджвання яе таксама на выпадкі меўшых месца да 1 верасня 2022 года фактаў самавольнага займання зямельных участкаў для размяшчэння нестацыянарных аб’ектаў і для вырошчвання сельгаскультур або вядзення асабістай падсобнай гаспадаркі.
Што датычыцца першай падставы — размяшчэнне нестацыянарных аб’ектаў, легалізацыя магчыма пры выкананні вызначаных законам умоў. Размова ідзе ў тым ліку аб унясенні платы за права легалізацыі ў памеры кадастравага кошту зямельнага ўчастка, разлічанага зыходзячы з плошчы зямельнага ўчастка, неабходнай для размяшчэння і абслугоўвання нестацыянарнага аб’екта.
У выпадку самавольнага займання зямельнага ўчастка для вырошчвання сельгаскультур або вядзення асабістай падсобнай гаспадаркі прымяненне зямельнай амністыі будзе магчыма таксама пры выкананні вызначаных законам умоў легалізацыі, але без унясення платы за права легалізацыі.
Законам замацавана права выканкамаў у рамках зямельнай амністыі прадастаўляць зямельныя ўчасткі ў памерах, якія перавышаюць устаноўленыя заканадаўствам гранічныя памеры.
Так, у выпадках самавольнага займання зямельных участкаў, якія не з’яўляюцца сумежнымі, з дапамогай узвядзення на іх гаспадарчых пабудоў і (або) гаражоў такія ўчасткі могуць быць прадастаўлены для будаўніцтва і абслугоўвання капітальных пабудоў плошчай, неабходнай для іх абслугоўвання. Пры самавольным займанні частак сумежных зямельных участкаў дадатковыя зямельныя ўчасткі могуць быць прадастаўлены для будаўніцтва і абслугоўвання капітальных пабудоў плошчай, неабходнай для іх абслугоўвання.
Выканкамы ў рамках зямельнай амністыі маюць права прадастаўляць зямельныя ўчасткі, самавольна занятыя з адступленнем ад зацверджаных горадабудаўнічых праектаў дэталёвага планавання, пры наяўнасці заключэння структурнага падраздзялення выканкама, якое ажыццяўляе паўнамоцтвы ў галіне архітэктурнай, горадабудаўнічай і будаўнічай дзейнасці, аб магчымасці размяшчэння аб’екта з адступленнем ад такіх праектаў.
Выканкамы надзяляюцца правам па заяве зацікаўленай асобы прадастаўляць растэрміноўку ўнясення платы за права легалізацыі самавольна занятых зямельных участкаў на тэрмін да 5 гадоў.
Устаноўленая раней магчымасць ільготнага набыцця зямельных участкаў (з паніжаючымі каэфіцыентамі) у прыватную ўласнасць або арэнду прадоўжана да 1 студзеня 2028 года (у мэтах уніфікацыі з заканчэннем тэрміну дзеяння зямельнай амністыі).
У выпадку незвяртання зацікаўленай асобы з заявай аб прыняцці рашэння аб легалізацыі самавольна занятага зямельнага ўчастка да 1 студзеня 2028 года, а таксама пры ўстанаўленні фактаў самавольнага будаўніцтва, якія мелі месца пасля 1 верасня 2022 года, мясцовым выканкамам у адпаведнасці з грамадзянскім заканадаўствам прымаецца рашэнне ў дачыненні да самавольнага будаўніцтва, у тым ліку можа прымацца рашэнне аб легалізацыі самавольнага будаўніцтва з унясеннем у пэўных выпадках у мясцовы бюджэт платы за права легалізацыі такога будаўніцтва.