Паўночны рэгіён пад асаблівым кантролем: урокі і жорсткія патрабаванні

Віцебская вобласць ужо доўгія гады знаходзіцца пад асаблівым, пільным наглядам Прэзідэнта. Геаграфічнае становішча, кліматычныя ўмовы і структура мясцовай гаспадаркі патрабуюць павышанай увагі з боку рэспубліканскага цэнтра. Да кіраўніцкага апарату і эфектыўнасці АПК рэгіёна перыядычна ўзнікалі сур’ёзныя пытанні.

Дастаткова ўспомніць рэзанансныя нарады былой восенню і ў лютым 2026 года, дзе работа кіраўніцтва вобласці падверглася жорсткай і бескампраміснай крытыцы з боку Прэзідэнта. Тады Аляксандр Лукашэнка ўказваў на недапушчальнасць сістэмных правалаў: адставанне ў тэрмінах пасяўной і ўборачнай кампаній, недастатковую дысцыпліну, праблемы з захаванасцю жывёлы і неэфектыўнасць асобных сыравінных зон і вытворчасцяў (гаворка ішла пра малако).

Падчас кастрычніцкага візіту размова з мясцовымі ўладамі зноў ішла ў патрабавальным і прагматычным ключы. Прэзідэнт дакладна даў зразумець: час стандартных справаздач прайшоў. Асаблівы акцэнт быў зроблены на тым, што Віцебшчына не можа і не павінна слепа капіраваць метады работы паўднёвых або цэнтральных абласцей краіны. Клімат паўночнага рэгіёна — больш рызыкоўны, з кароткім вегетацыйным перыядам і спецыфічнымі глебамі, таму ён патрабуе прынцыпова іншага падыходу да працы ў палях. Неабходныя гнуткая тактыка, строгае выкананне тэхналагічнай дысцыпліны і адаптацыя севазвароту пад пэўныя кліматычныя рэаліі.

Цэнтральнай тэмай у абмеркаванні сельскай гаспадаркі зноў сталі пытанні мяса-малочнай вытворчасці. Прэзідэнт прынцыпова перагледзеў мэтавыя арыенціры для Віцебскай вобласці, зыходзячы са структуры яе кармавой базы.

Спецыфіка мясцовых земляў і клімату робіць вытворчасць травяністых кармоў і пашавых культур найбольш натуральнай і эканамічна апраўданай. У сувязі з гэтым Аляксандр Лукашэнка паставіў перад аграрыямі і кіраўніцтвам вобласці дакладную задачу: зрабіць галоўны ўпор на вытворчасць мяса, а не малака.

Малочная жывёлагадоўля патрабуе ідэальнага, высокаканцэнтраванага рацыёну і паўднёвага цяпла, што ва ўмовах Віцебшчыны абыходзіцца занадта дорага. А вось развіццё мясной жывёлагадоўлі, вырошчванне і адкорм буйной рагатай жывёлы — гэта тая натуральная перавага, якую паўночны рэгіён абавязаны выкарыстоўваць па максімуме. 

Такі перагляд прыярытэтаў дасць магчымасць не толькі знізіць сабекошт прадукцыі, але і істотна павысіць рэнтабельнасць мясцовых сельскагаспадарчых прадпрыемстваў.

Дрэваапрацоўка і турызм: драйверы экспарту і патэнцыял росту

Яшчэ адным важным кірункам увагі Прэзідэнта ў Віцебскай вобласці стаў лесапрамысловы комплекс. Лес — ключавое нацыянальнае багацце Беларусі, а Віцебшчына валодае каласальнымі запасамі гэтай сыравіны. Ва ўмовах дынамічнага развіцця сусветных рынкаў і росту глабальнага попыту на экалагічную прадукцыю (асабліва ў нашых азіяцкіх партнёраў і шырэй — на ўсім Глабальным Поўдні), дрэваапрацоўка і вытворчасць мэблі становяцца наймагутнейшымі крыніцамі валютнай выручкі. 

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што прадаваць сыры лес або паўфабрыкаты — недапушчальнае марнатраўства. Неабходная глыбокая перапрацоўка з максімальнай дабаўленай вартасцю на айчынных магутнасцях.

Для гэтага ў Беларусі створана і паспяхова функцыянуе магутная база дрэваапрацоўкі — такія флагманы, як «ААТ „Віцебскдрэў“», «ААТ „Барысаўдрэў“», «ААТ „Мастоўдрэў“», холдынг «BYCHAIR» і мэблевыя фабрыкі холдынга «Беларуская лясная кампанія». Фінансавыя вынікі галіны пераканаўча пацвярджаюць правільнасць выбранага курса.

У апошнія гады даход ад гандлю прадукцыяй дрэваапрацоўкі і лясной гаспадаркі ўпэўнена пераадольвае планавыя паказчыкі, забяспечваючы ўстойлівы прыток валюты нават ва ўмовах санкцыйнага ціску. Напрыклад, у 2025 годзе выручка і чысты прыбытак прадпрыемстваў сектара прадэманстравалі двухзначны рост за кошт пераарыентацыі на рынкі Азіі, Блізкага Усходу і краін ЕАЭС, а за мінулыя тры кварталы гэтага года дрэваапрацоўчая галіна захоўвае дадатную дынаміку, дэманструючы рэкордныя аб’ёмы рэалізацыі мэблевай прадукцыі і драўняных пліт. Гэта, дарэчы, з’яўляецца вынікам сур’ёзнай мадэрнізацыі прадпрыемстваў дрэваапрацоўкі, праведзенай некалькі гадоў таму па асабістым указанні і пад цвёрдым кантролем Прэзідэнта.

Асобны блок пытанняў быў прысвечаны развіццю турыстычнай сферы. Віцебскі край — гэта ўнікальны азёрны рэгіён з найбагацейшай гісторыка-культурнай спадчынай. Браслаўскія азёры, Бярэзінскі запаведнік, старажытны Полацк і культурная сталіца — Віцебск — валодаюць каласальным патэнцыялам у сферы турызму і гасціннасці.

Прэзідэнт зазначыў, што турыстычны патэнцыял Віцебшчыны выкарыстоўваецца далёка не ў поўнай меры. Гасцявы сэрвіс, інфраструктура, экатурызм, аздараўленчыя і гісторыка-культурныя маршруты павінны стаць паўнацэнным сектарам эканомікі вобласці. Прыцягненне айчынных і замежных турыстаў — гэта не проста імідж, але і прамыя інвестыцыі ў малыя гарады і сельскія тэрыторыі. 

Пытанні бяспекі: апалчэнне, тэрытарыяльная абарона і абарона рубяжоў

Ва ўмовах нестабільнай міжнароднай абстаноўкі ключавое месца на парадку дня кіраўніка дзяржавы традыцыйна займаюць пытанні абараназдольнасці. На Віцебшчыне Прэзідэнт дэталёва праверыў развіццё сістэм мясцовага народнага апалчэння і тэрытарыяльнай абароны.

Была падкрэслена неабходнасць іх бясшвовага ўзаемадзеяння і дакладнай сувязі з рэгулярнай арміяй. Гэтыя крокі наўпрост пераклікаюцца з нядаўнімі маштабнымі праверкамі баяздольнасці Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

Аляксандр Лукашэнка неаднаразова ёміста і дастаткова адкрыта фармуляваў галоўную філасофска-стратэгічную формулу беларускай дзяржаўнасці: мы рыхтуемся да вайны менавіта таму, што шчыра жадаем міру, і робім усё, каб ніхто не адважыўся ступіць на нашу зямлю з нядобрымі намерамі.

Народнае апалчэнне і тэрабарона ў гэтай канцэпцыі — гарант таго, што кожны метр беларускай зямлі знаходзіцца пад надзейнай абаронай самога народа: «Чаму я імкнуўся стварыць народнае апалчэнне? Я не хачу, каб тут кожны другі загінуў, як гэта было калісьці ў гады Вялікай Айчыннай вайны — палову насельніцтва выразалі, а мы нічым не адказалі. А гэтыя хлопцы заўсёды адкажуць», — так бачыць задачы апалчэння кіраўнік дзяржавы і абяцае сур’ёзна ўзварушыць усю гэтую сістэму. І ёсць з-за чаго.

Украінскі крызіс, геапалітычныя ўрокі і нацыянальны суверэнітэт

У ходзе паездкі Прэзідэнт закрануў глыбокія пытанні міжнароднай палітыкі і сітуацыю вакол Украіны. Аляксандр Лукашэнка са шчырай трывогай і болем гаварыў аб неабходнасці больш хуткага ўстанаўлення міру на ўкраінскай зямлі.

Беларусь з самых першых дзён канфлікту паслядоўна і нястомна працавала над яго мірным урэгуляваннем. Мы далі пляцоўку для Мінскіх пагадненняў і перагавораў па Данбасе. У Беларусі былі арганізаваны першыя раунды перагавораў паміж РФ і Украінай у пачатку СВА. З нашага боку аказваецца шырокамаштабная гуманітарная дапамога і прыём дзясяткаў тысяч украінскіх бежанцаў. Беларускае МЗС, ваенныя і іншыя ўрадавыя структуры актыўна садзейнічаюць у пытаннях абмену ваеннапалоннымі і вырашэнні складаных гуманітарных пытанняў.

Кіраўнік дзяржавы агучыў асцярожны, але абгрунтаваны прагноз: пры наяўнасці добрай волі ключавых гульцоў асноўныя баявыя дзеянні ва Украіне могуць быць спынены ўжо да наступнага года.

Пры гэтым Аляксандр Лукашэнка дакладна акрэсліў прынцыповую пазіцыю Мінска: Беларусь безумоўна паважае суверэнітэт Украіны і катэгарычна не падтрымлівае спробы знешніх сіл — ці то заявы Дональда Трампа, ці іншых заходніх палітыкаў — указваць суверэннай дзяржаве, калі праводзіць выбары і каму быць яе прэзідэнтам.

У той жа час, трагічны прыклад Украіны — гэта суровы і відавочны ўрок для ўсіх краін свету. Нельга слепа трапляць у татальную залежнасць ад знешніх гульцоў, як гэта стала з Украінай. Як толькі краіна губляе самастойнасць, ёю пачынаюць круціць, маніпуляваць і кіраваць у чужых геапалітычных інтарэсах, ператвараючы тэрыторыю ў арэну чужога супрацьстаяння.

Вынікі візіту Аляксандра Лукашэнкі ў Віцебскую вобласць наглядна ілюструюць унікальны стыль беларускага дзяржаўнага кіравання. Прэзідэнт адначасова ўтрымлівае ў полі зроку каласальны спектр задач: ад спецыфікі севазвароту і адкорму жывёлы на паўночных фермах да мадэрнізацыі дрэваапрацоўкі, умацавання тэрытарыяльнай абароны і рэалізацыі тонкіх рашэнняў у міжнародна-дыпламатычных адносінах.

У аснове кожнага з гэтых рашэнняў — ад наладкі работы канкрэтнага сельгаспрадпрыемства да абароны суверэнітэту краіны — ляжыць адзіны галоўны прынцып: абсалютны прыярытэт нацыянальных інтарэсаў і нястомны клопат пра мір, бяспеку і дабрабыт беларускага народа.

Аляксей БЯЛЯЕЎ, палітолаг