«Яны нарадзіліся ў год Перамогі...» — так называецца анлайн-праект БДУ, прысвечаны ўнікальным і кранальным гісторыям аднагодкаў доўгачаканай перамогі над нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Гэта біяграфічныя хронікі 15 супрацоўнікаў БДУ, якія па гэты дзень працуюць у ВНУ і сёлета святкуюць свой 80-гадовы юбілей. У іх ліку — вядомыя беларускія навукоўцы, акадэмікі — прафесіяналы, адданыя сваёй справе людзі.
— Штодня нашы сучаснікі сутыкаліся з цяжкасцямі і пасляваеннымі выпрабаваннямі, спадзяваліся на вяртанне да паўнавартаснага і мірнага жыцця. Яны імкнуліся атрымаць адукацыю, унесці ўклад у аднаўленне і ўслаўленне сваёй малой і вялікай Радзімы, — распавёў аб канцэпцыі праекта рэктар БДУ Андрэй Кароль. — Сама ідэя яго рэалізацыі абумоўленая некалькімі прычынамі. Сёння сусветныя інфармацыйныя тэхналогіі накіраваны на свядомае скажэнне мінулага і яго значных падзей. Таму ў цяперашні час вельмі важна выкарыстоўваць любую магчымасць захаваць рэальную карціну ваеннай гісторыі і цяжкага перыяду аднаўлення Беларусі.
Галоўнымі відавочцамі гэтых няпростых дзесяцігоддзяў, прытрымліваючыся думкі рэктара, з’яўляюцца нашы 80-гадовыя юбіляры, жыццё якіх шмат у чым адлюстравала лёс краіны і яе народа, беларускага характару і маральнага аблічча савецкіх грамадзян.
А цяпер пра сам праект. Жанрава ініцыятыва будзе прадстаўлена ў фармаце інтэрв’ю, успамінаў вучняў і калег юбіляраў, дакументальных нарысаў і бібліяграфічных даведак. Апавяданні дапоўняць фатаграфіі ваенных гадоў, сучасныя, у коле сям’і і навуковых паплечнікаў. Героі рубрыкі раскажуць пра сябе, сям’ю, яе ваенныя і пасляваенныя будні, асаблівасці выхавання таго часу і многіх малавядомых фактах жыцця звычайнага беларуса.
Адкрыла серыю інтэрв’ю гісторыя выдатнага матэматыка Беларусі, вучонага з сусветным імем, акадэміка НАН, прафесара механіка-матэматычнага факультэта БДУ Віктара Іванавіча Карзюка. У розны час ён узначальваў ФПМІ (1979-1996), быў прарэктарам па вучэбнай рабоце БДУ (1996-2001), стаяў ля вытокаў стварэння і стаў першым рэктарам інстытута падрыхтоўкі навуковых кадраў НАН Беларусі (2002-2005). У свой юбілейны год навуковец падзяліўся ўспамінамі аб сваім дзяцінстве, горкіх стратах сям’і, школьных гадах ва ўмовах пасляваеннага перыяду і многіх малавядомых фактах свайго насычанага на імёны і падзеі жыцця.
- Па словах акадэміка, рэальная гісторыя — гэта далікатная канструкцыя, якая складзена не толькі ў рэчыўных матэрыяльных крыніцах, кнігах і фільмах. У першую чаргу, гісторыя жыве ў грамадстве і перадаецца іншым пакаленням праз зносіны, сапраўдныя эмоцыі, трапяткасць і хваляванне ў вачах суразмоўцаў.
— Такія сустрэчы важныя падрастаючым беларусам. Яны з’яўляюцца сімвалам далейшай незалежнасці і нязломнасці нашай краіны, — падкрэсліў Віктар Іванавіч. — Але рэальныя зносіны значныя і для людзей, якія яшчэ жывуць свежай памяццю пра вайну і нягодах страты. Праз свае ўспаміны яны малююць партрэт і вобраз героя, салдата, звычайнага чалавека, які насуперак усяму жыў, працаваў і праслаўляў сваю Айчыну.