Безумоўнае прыняцце: Любоў без «калі». Самая частая памылка — любіць дзіця за яго дасягненні: «Атрымаў пяцёрку — ты добры, разбіў кубак — дрэнны». Дзеці валодаюць чулай інтуіцыяй і імгненна счытваюць такія сігналы. У выніку ў іх фарміруецца трывожнасць і страх быць адрынутымі.

• У чым сутнасць: Дзіця павінна быць упэўнена на 100%, што дома яго любяць і прымаюць любым. Брудным, які плача, здзейсніў памылку або атрымаў двойку. 
• Як прымяняць: Часцей кажыце: «Я рада, што ты ў мяне ёсць», «Я люблю цябе ў любой сітуацыі». Любоў — тыл, а не ўзнагарода.

Прынцып актыўнага слухання. Часта зносіны бацькоў з дзецьмі зводзяцца да бытавога кантролю: «Ты паеў? Пачысціў зубы? Зрабіў урокі?». Пры гэтым эмацыянальнае жыццё дзіцяці застаецца за бортам. Калі яно спрабуе падзяліцца нечым важным, дарослыя адмахваюцца: «Ой, мне няма калі» ці абясцэньваюць: «З-за нейкай машынкі плачаш? Глупства!».

• У чым сутнасць: Даць дзіцяці зразумець, што яго пачуцці важныя і легальныя.
• Як прымяняць: Сядзьце так, каб вашы вочы былі на адным узроўні. Не перабівайце, не кідайцеся адразу даваць парады. Вяртайце яму яго ж эмоцыі, называючы іх услых: «Ты зараз вельмі засмучаны, таму што Міша не падзяліўся цацкай? Я цябе разумею, гэта сапраўды крыўдна». Калі дзіця бачыць, што яго разумеюць, градус капрызаў рэзка падае.

Падзел асобы і ўчынку. У парыве гневу бацькі часта пераходзяць на асобы, вешаючы ярлыкі: «Ты неахайнік», «Ты лянівы», «Ты дурны». Дзіця верыць аўтарытэту дарослага і з часам пачынае адпавядаць гэтым ярлыкам.

У чым сутнасць: Крытыкаваць можна толькі канкрэтнае дзеянне, але ніколі — дзіця.

Як прымяняць: Няправільна: «Ты неахайнік, ізноў зладзіў бардак у пакоі!».

Правільна: «Я цябе вельмі люблю, але мне не падабаецца, што рэчы раскіданыя. Давай прыбяром іх разам».

Аўтаномія і права на памылкі. Гіперапека — вораг самастойнасці. Спрабуючы засцерагчы ад любых цяжкасцяў, бацькі гадуюць бездапаможнасць.

У чым сутнасць: Дазваляйце дзіцяці рабіць тое, з чым яно ўжо можа справіцца само, нават калі атрымаецца неідэальна.

Як прымяняць: Давайце права выбару ў бяспечных межах: якую футболку надзець, якую кашу з’есці на сняданак. Дазвольце яму сутыкнуцца з натуральнымі наступствамі сваіх дзеянняў: забыўся форму — атрымаў заўвагу, не надзеў рукавіцы — змерзлі рукі. Гэта найлепшы настаўнік адказнасці.

Паслядоўнасць і зразумелыя межы. Дзеці маюць патрэбу ў правілах і межах, бо яны ствараюць адчуванне бяспекі ў вялізным свеце. Але гэтыя правілы павінны быць пастаяннымі.

У чым сутнасць: Калі «нельга» сёння, то павінна быць «нельга» і заўтра. Межы не павінны залежаць ад добрага ці дрэннага настрою мамы ці таты.

• Як прымяняць: Выпрацуйце адзіную стратэгію выхавання паміж усімі членамі сям’і. Недапушчальна, калі маці забараняе глядзець мультыкі, а бабуля — дазваляе. Гэта расхіствае дзіцячую псіхіку і вучыць дзіця маніпуляваць дарослымі.

Якасць часу важней за колькасць. Правесці з дзіцем увесь дзень, гартаючы стужку сацсетак або прыбіраючыся па доме, пакуль яно гуляе — не сумесны час.

• У чым сутнасць: Дзіцяці трэба ваша татальнае ўключэнне.
• Як прымяняць: Вылучыце хаця б 20-30 хвілін у дзень, калі тэлефон прыбраны, камп'ютар выключаны, і вы належыце толькі яму. Пагуляйце ў настольную гульню, збярыце канструктар. Гэтыя паўгадзіны якаснага кантакту даюць дзіцяці магутнае эмацыянальнае падсілкоўванне на ўвесь дзень.

Спачатку надзеньце маску на сябе. Выматаны, стомлены, раздражнёны бацька фізічна не здольны трансліраваць любоў і спакой. Псіхалагічны стан маці і таты напрамую перадаецца дзецям. 

У чым сутнасць: Клопат пра сябе — не эгаізм, а абавязак.

Як прымяняць: Знаходзьце час на адпачынак, хобі, прагулкі ў адзіноце або зносіны з сябрамі. Шчаслівая і спакойная маці — лепшы падарунак, які можна зрабіць свайму дзіцяці.

Ідэальных бацькоў не існуе, і псіхолагі заклікаюць пазбавіцца пачуцця віны за здзейсненыя памылкі. Калі ў вашай сям’і пануюць узаемапавага, падтрымка, уменне прасіць прабачэння, то ваша дзіця абавязкова вырасце гарманічнай і шчаслівай асобай.

Алена ШАЎЧЭНКА

Фота: pexels. com