Патрыятызм у пачатковай школе — гэта не гучныя словы і не лозунгі. Гэта ціхая, карпатлівая і далёка не лёгкая праца, калі цаглінка да цаглінкі закладваецца падмурак сапраўднага грамадзяніна і патрыёта сваёй Радзімы.
Вядома, велізарная роля ў гэтым працэсе адводзілася і працягвае адводзіцца кнізе. У нашым выпадку — навучальным дапаможнікам для школьнікаў. Як яны фарміруюць свядомага грамадзяніна, патрыёта і спрыяюць развіццю цікавасці да вывучэння роднай краіны, расказвае начальнік аддзела метадычнага забеспячэння пачатковай адукацыі Акадэміі адукацыі Ірына РУСАК.
— Калі казаць сёння аб выхаваўчай функцыі, то больш за ўсё магчымасцяў у асноўнага навучальнага тэксту, асноўнага матэрыялу, ёсць такія функцыі і ў дадатковага тэксту, і ў тых практыкаваннях і заданнях, якія прапаноўваюцца навучэнцам, а таксама ў ілюстрацыйным матэрыяле, — тлумачыць спецыяліст. — Найбольшы выхаваўчы патэнцыял, вядома ж, маюць гуманітарныя прадметы. Калі мы звернемся да падручнікаў па рускай або беларускай мовах, то ўбачым, што ў тэкстах практыкаванняў чырвонай лініяй праходзяць тэмы аб нашай роднай краіне, аб дзяржаўных сімвалах, аб прадпрыемствах Беларусі і іншыя. Нямала тэкстаў прысвечана сталіцы краіны Мінску і яе вядомым аб’ектам, нацыянальным і агульнанародным святам, помнікам гісторыі, знакавым аб’ектам культуры і прыроды.
У трэцім класе дзеці прыступаюць да сістэмнага вывучэння прадмета «Чалавек і свет». Ён, па словах прадстаўніка Акадэміі адукацыі, узбагаціўся тэкстамі аб прыродных багаццях нашай краіны, аб нашых касманаўтах, аб радовішчах, карысных выкапнях. З гэтага прадмета дзеці таксама чэрпаюць веды аб рэспубліканскіх здраўніцах, аздараўленні і медыцыне.
Яна спынілася і на падручніках па літаратурным чытанні, адзначыўшы, што кожны тэкст вырашае пэўныя выхаваўчыя задачы. І калі гэта, напрыклад, прадмет «Беларускае чытанне», то, вядома ж, там — творы вядомых і паважаных беларускіх аўтараў.
Багатым выхаваўчым патэнцыялам адрозніваюцца і падручнікі па асновах бяспекі жыццядзейнасці.
— Інфармацыя там досыць спецыфічная, але аўтары дапаўняюць яе тэкстамі карыснымі, — кажа спецыяліст. — Напрыклад, расказваюць аб метэаслужбе краіны, аб святочных салютах у Беларусі, акцыях па добраўпарадкаванні і азеляненні і інш.
На думку Ірыны Пятроўны, падаць дзецям матэрыял — гэта палова справы. Важна забяспечыць суб’ектыўную яго значнасць. Тут дапамагае сістэма пытанняў і заданняў, якая стымулюе дзяцей да разважання, адказу.
— Напрыклад, у «Літаратурным чытанні» для 4 класа прадстаўлены наступныя пытанні: «Што для вас азначае паняцце „мая Радзіма“?», «Якую добрую справу можна зрабіць для бацькоў, сястры, брата?» і іншыя, — прыводзіць прыклады прадстаўнік Акадэміі адукацыі.
Ну і, вядома, уся гэтая інфармацыя падмацоўваецца ілюстрацыйным матэрыялам, які яшчэ больш узмацняе выхаваўчы патэнцыял, дэманструе дзяржаўныя сімвалы і дасягненні нашай краіны, яе прыродныя і культурныя славутасці.
Алена Вінаградава
