Вы тут

Нам не «да лямпачкі»


Рас­ход элект­ра­энер­гіі бы­та­вых пры­бо­раў кла­саў А і В мо­жа ад­роз­ні­вац­ца больш чым у 2,5 ра­за.

Жыць ба­га­та — гэ­та не аба­вяз­ко­ва атрым­лі­ваць са­мы вы­со­кі за­ро­бак. Ра­цы­я­наль­ная ап­ты­мі­за­цыя сва­іх рас­хо­даў так­са­ма ро­біць ча­ла­ве­ка за­мож­ным. Гэ­та ты­чыц­ца і ўсёй на­шай кра­і­ны. Не ма­ю­чы вя­лі­кіх пры­род­ных рэ­сур­саў і кры­ніц энер­гіі, Бе­ла­русь імк­нец­ца пра­віль­на раз­мяр­коў­ваць і эфек­тыў­на спа­жы­ваць усё — і ва­ду, і газ, і элект­ра­энер­гію. За гэ­тым со­чыць ад­па­вед­ны дзяр­жаў­ны ор­ган — Дэ­парт­амент па энер­га­эфек­тыў­нас­ці. Сён­ня ён доб­ра вя­до­мы ў кра­і­не як са­ма­стой­нае струк­тур­нае пад­раз­дзя­лен­не Дзярж­стан­дар­та. Дэ­парт­амент рэа­лі­зуе дзяр­жаў­ную па­лі­ты­ку ў га­лі­не энер­га­збе­ра­жэн­ня і ад­наў­ляль­ных кры­ніц энер­гіі. Акра­мя гэ­та­га, ажыц­цяў­ляе на­гляд за ра­цы­я­наль­ным вы­ка­ры­стан­нем па­ліў­на-энер­ге­тыч­ных рэ­сур­саў.

IMG_1315

Дэ­парт­амент па энер­га­эфек­тыў­нас­ці вя­дзе ста­тыс­ты­ку з 1997 го­да. Ва­ла­вы ўнут­ра­ны пра­дукт кра­і­ны за гэ­ты час вы­рас больш, чым у 2,5 ра­за, а спа­жы­ван­не па­ліў­на-энер­ге­тыч­ных рэ­сур­саў прак­тыч­на за­ста­ло­ся на ўзроў­ні 1997-га — рост 6-7%. Ад­нак эка­но­мяць не толь­кі прад­пры­ем­ствы і ар­га­ні­за­цыі. Агуль­ны вы­нік за­ле­жыць і ад кож­на­га жы­ха­ра кра­і­ны. Як не вы­кі­даць гро­шы на ве­цер пры ацяп­лен­ні ква­тэ­ры? Па якіх ха­рак­та­рыс­ты­ках вы­бі­раць энер­га­збе­ра­галь­ныя лям­пач­кі? Як га­та­ваць ежу эка­ном­на? На гэ­тыя і ін­шыя пы­тан­ні пад­час «пра­мой лі­ніі» ў на­шай га­зе­це ад­ка­заў на­мес­нік стар­шы­ні Дзярж­стан­дар­та — ды­рэк­тар Дэ­парт­амен­та па энер­га­эфек­тыў­нас­ці Сяр­гей Ся­маш­ка.

1-2

Прэч з ра­зет­кі!

Ган­на Асі­по­віч, г. Мінск:

— Мая ма­ту­ля ў вёс­цы заў­сё­ды на ноч ад­клю­чае ўсе элект­ра­пры­бо­ры з ра­зет­кі, бо ба­іц­ца па­жа­ру. А я чу­ла, што тэ­ле­ві­за­ры, кам­п’ю­та­ры і ін­шая тэх­ні­ка на­ват у рэ­жы­ме ча­кан­ня спа­жы­ва­юць элект­ра­энер­гію. Ці са­праў­ды гэ­та так? Ня­ўжо на гэ­тым мож­на яшчэ і сэ­ка­но­міць?

— У тым вы­пад­ку, ка­лі «віл­ку» вы­цяг­ва­юць з ра­зет­кі, то, зра­зу­ме­ла, спа­жы­ван­не элект­ра­энер­гіі бу­дзе ну­ля­вым. Ка­лі гэ­та­га не ра­біць, то на­ват вы­клю­ча­ная шмат­лі­кая тэх­ні­ка бу­дзе па­тро­ху з’я­даць элект­рыч­насць, якая вы­дат­коў­ва­ец­ца на «сіл­ка­ван­не» ўнут­ра­ных ін­ды­ка­та­раў і пра­цэ­саў. На пер­шы по­гляд, гэ­та не­вя­лі­кія ліч­бы, але ка­лі пад­лі­чыць, коль­кі спа­жы­вае ва­ша быц­цам ад­клю­ча­ная тэх­ні­ка за год, то мож­на рэ­аль­на сэ­ка­но­міць.

— Я чу­ла, што не­ка­то­рыя лю­дзі ўво­гу­ле ад­клю­ча­юць ква­тэ­ру агуль­ным «ру­біль­ні­кам», ка­лі, на­прык­лад, з’яз­джа­юць у ад­па­чы­нак. Ці ёсць у гэ­тым сэнс?

— Зра­зу­ме­ла, што ка­лі вы цал­кам абяс­точ­ва­е­це сваё жыл­лё, то гэ­та га­ран­туе вам і бяс­пе­ку, і эка­но­мію. Ці заў­сё­ды гэ­та не­аб­ход­на? Гэ­та вы ра­ша­е­це са­мі. Мо­жа быць, вы за­хо­ча­це па­кі­нуць поў­ны ха­ла­дзіль­нік. Без элект­рыч­нас­ці ён пра­ца­ваць не бу­дзе, і ўсе ва­шы за­па­сы са­псу­юц­ца.

Без пра­вер­кі — на­поў­ні­цу

Дзміт­рый, г. Мінск:

— Я зды­маю ква­тэ­ру. Ня­даў­на да мя­не пры­хо­дзіў спе­цы­я­ліст з во­да­ка­на­ла і ра­іў па­мя­няць лі­чыль­нік ва­ды. Гас­па­дар ква­тэ­ры ад­мах­ва­ец­ца. Чым мо­жа па­гра­жаць ад­мо­ва ад за­ме­ны лі­чыль­ні­ка?

— Ве­ра­год­на, прос­та прый­шоў час пра­вер­кі лі­чыль­ні­ка. За гэ­та пла­ціць не трэ­ба — пра­бор прос­та за­мя­ня­юць на но­вы. Не­зра­зу­ме­ла, ча­му гас­па­дар ква­тэ­ры не хо­ча гэ­та­га зра­біць. Вы­ка­ры­стан­не не­пра­ве­ра­на­га лі­чыль­ні­ка — усё роў­на што вы­ка­ры­стан­не ва­ды без лі­чыль­ні­ка. Зна­чыць, рас­ход ва­ды бу­дзе та­ры­фі­ка­вац­ца па са­бе­кош­це. Гэ­та прак­тыч­на ў пяць ра­зоў да­ра­жэй.

1-3

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— На­ўрад ці ка­мусь­ці хо­чац­ца пла­ціць так шмат гро­шай. Ча­му б не за­мя­ніць гэ­ты лі­чыль­нік?

— Звы­чай­на лю­дзі не да­юць мя­няць лі­чыль­ні­кі з пры­чы­ны та­го, што на ім ужо за­над­та шмат «на­бег­ла» не­апла­ча­ных ку­боў. Шка­да, але та­кія вы­пад­кі бы­ва­юць.

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— На­коль­кі мо­жа ад­роз­ні­вац­ца рас­ход рэ­сур­саў звы­чай­най сям’­ёй на­ват пры мі­ні­маль­най эка­но­міі (вы­клю­чэн­не свят­ла, ка­лі яно не па­трэб­на; не­пус­кан­не да­рэм­на ва­ды і гэ­так да­лей)?

— Спе­цы­я­ліс­та­мі бы­ло пад­лі­ча­на, што на прак­ты­цы за кошт звы­чай­ных ар­га­ні­за­цый­ных ме­ра­пры­ем­стваў па энер­га­збе­ра­жэн­ні ся­рэд­не­ста­тыс­тыч­ная бе­ла­рус­кая сям’я з трох ча­ла­век мо­жа эка­но­міць пры­клад­на 5-7% энер­га­рэ­сур­саў.

Ан­тон Куз­ня­цоў, г. Мінск:

— У на­шай сям’і тры ча­ла­ве­кі — я, жон­ка і ма­лень­кі сын. Сён­ня нор­ма спа­жы­ван­ня па ва­дзе скла­дае 4,3 куб. мет­ра на ча­ла­ве­ка. Так атры­ма­ла­ся, што гэ­тую нор­му мы пе­ры­я­дыч­на пе­ра­кры­ва­ем на 2-3 «ку­бы». За та­кую ва­ду мы вы­му­ша­ны пла­ціць па ін­шым та­ры­фе. Ці пла­ну­ец­ца па­вя­лі­чыць аль­бо па­мен­шыць та­кую льга­ту­е­мую нор­му?

— Гэ­та тэ­ма не ўва­хо­дзіць у кам­пе­тэн­цыю Дэ­парт­амен­та па энер­га­эфек­тыў­нас­ці, а хут­чэй Мін­жыл­кам­га­са. Звяр­ні­це­ся ле­пей у ЖЭС. Ха­ця, шчы­ра ка­жу­чы, эка­но­мія ва­ды апа­срод­ка­ва­на ты­чыц­ца і на­ша­га Дэ­парт­амен­та. Яна вя­дзе да эка­но­міі элект­рыч­нас­ці на пад’­ём і па­да­чу ва­ды, а так­са­ма пе­ра­кач­ку сцё­каў. Тут асоб­на вар­та пад­крэс­ліць, што дзяр­жа­ва не аб­мя­жоў­вае на­сель­ніц­тва ў спа­жы­ван­ні ва­ды. Ка­лі сям’і па­трэб­на вы­ка­рыс­таць больш за нор­му — ка­лі лас­ка, толь­кі па­мя­тай­це, што за яе трэ­ба пла­ціць на­поў­ні­цу, па са­бе­кош­це.

На­га­даю, што пла­та за па­слу­гі во­да­за­бес­пя­чэн­ня і ка­на­лі­за­цыі з гра­ма­дзян, якія пра­жы­ва­юць у да­мах (ква­тэ­рах), дзе ёсць пры­бо­ры ін­ды­ві­ду­аль­на­га ўлі­ку рас­хо­ду ва­ды, бя­рэц­ца што­ме­сяч­на па агуль­на вы­зна­ча­ных та­ры­фах. Яны суб­сі­дзі­ру­юц­ца дзяр­жа­вай у ме­жах 140 літ­раў у су­ткі на ча­ла­ве­ка. А во­да­спа­жы­ван­не звыш гэ­тай нор­мы аплач­ва­ец­ца спа­жыў­ца­мі па са­бе­кош­це. Для тых, хто не мае пры­бо­раў улі­ку (за вы­клю­чэн­нем вы­пад­каў, ка­лі ўста­ля­ван­не лі­чыль­ні­ка эка­на­міч­на не­мэ­та­згод­на або тэх­ніч­на не­маг­чы­ма), ва­да і ка­на­лі­за­цыя вы­стаў­ля­ец­ца па са­бе­кош­це ў ме­жах аб’­ёмаў во­да­спа­жы­ван­ня і во­да­ад­вя­дзен­ня 260 літ­раў у су­ткі на ча­ла­ве­ка.

«Кра­нік» на ба­та­рэю — за свой кошт…

Яра­слаў Паль­чык, г. Брэст:

— Мой ся­бар сем га­доў та­му па­бу­да­ваў ква­тэ­ру ў но­вым до­ме. У яго на ба­та­рэі ёсць спе­цы­яль­ны кра­нік, які рэ­гу­люе па­да­чу цеп­ла­энер­гіі. Та­му зі­мой яны пла­цяць за ацяп­лен­не знач­на менш, чым мы. Ці маг­чы­ма та­кі кра­нік уста­ля­ваць у ква­тэ­ры ста­ро­га до­ма?

— Вы мо­жа­це звяр­нуц­ца ў ЖЭС і па­пра­сіць уста­ля­ваць вам па­доб­ныя рэ­гу­ля­та­ры. На­ту­раль­на, гэ­та бу­дзе пра­во­дзіц­ца за ваш кошт.

Ан­та­ні­на Кузь­мі­ніч­на, г. Мінск:

— Наш дом быў зда­дзе­ны ў 1983 го­дзе. За­раз у ім пра­во­дзіц­ца цеп­ла­вая ма­дэр­ні­за­цыя. Ло­джыя ўва­хо­дзіць у агуль­ны мет­раж ква­тэ­ры, зы­хо­дзя­чы з яко­га я аплач­ваю ацяп­лен­не. Ра­бот­ні­кі уцяп­лі­лі мне толь­кі сце­ны жы­лых па­мяш­кан­няў, а ло­джыя за­ста­ла­ся «ха­лод­най». Мне зда­ец­ца, што гэ­та не зу­сім пра­віль­на. Ад­нак, ка­лі я звяр­ну­ла­ся да спе­цы­я­ліс­таў, мне ад­ка­за­лі, што каш­та­рыс та­кіх ра­бот не пра­ду­гледж­вае. Та­му ло­джыю мне па­ра­і­лі ўцяп­ляць за свой кошт…

— Пры пра­вя­дзен­ні цеп­ла­вой ма­дэр­ні­за­цыі га­лоў­най мэ­тай з’яў­ля­ец­ца ўтры­ман­не цяп­ла ме­на­ві­та ў жы­лых па­мяш­кан­нях ква­тэ­ры, дзе ажыц­цяў­ля­ец­ца ацяп­лен­не. А ло­джыя да та­кіх не ад­но­сіц­ца. Я пе­ра­ад­рас­ую ва­ша пы­тан­не ў Мі­ніс­тэр­ства жыл­лё­ва-ка­му­наль­най гас­па­дар­кі. Абя­цаю, што яны вам ад­ка­жуць па сут­нас­ці.

Да­вед­ка «Звяз­ды»:

На мо­мант пуб­лі­ка­цыі ар­ты­ку­ла зва­рот Ан­та­ні­ны Кузь­мі­ніч­ны быў ва ўста­ноў­ле­ным па­рад­ку раз­гле­джа­ны «Мін­скай га­рад­ской жыл­лё­вай гас­па­дар­кай», і пісь­мом ад 12.06.2015 го­да на­кі­ра­ва­ны ёй вы­чар­паль­ны ад­каз.

…А лі­чыль­нік на дом — за кошт дзяр­жа­вы

Мі­ка­лай Кар­по­віч, г. Ві­цебск:

— У нас на до­ме лі­чыль­ні­ка цяп­ла ня­ма. Да апла­ты нам па­ста­ян­на вы­стаў­ля­юць 1 ГКл кож­ны ме­сяц. Гэ­тая ліч­ба бя­рэц­ца лі­та­раль­на са сто­лі. Пе­ра­раз­лі­ку ні­я­ка­га не атрым­лі­ва­ем. Як нам вы­ра­шыць гэ­тую праб­ле­му?

— Па­тра­ба­ваць уста­ноў­кі лі­чыль­ні­ка. Урад пры­няў ра­шэн­не, што ўсе шмат­па­вяр­хо­выя шмат­ква­тэр­ныя (бо­лей за 20 ква­тэр) да­мы па­він­ны быць аб­ста­ля­ва­ны лі­чыль­ні­ка­мі цяп­ла. У свой час усе да­лі спра­ва­зда­чу, што гэ­тыя лі­чыль­ні­кі ўста­ля­ва­ны. Ле­тась мы пра­вя­лі кам­па­нію па пра­вер­цы жы­лых да­моў. Лі­чыль­ні­кі аль­бо не ўста­ля­ва­ны, аль­бо не пра­цу­юць, аль­бо са­ста­рэ­лі. Асаб­лі­ва гэ­та ха­рак­тэр­на для ра­ён­ных цэнт­раў. Зу­сім ня­даў­на пры­ня­та па­ста­но­ва Са­ве­та Мі­ніст­раў (ад 26 мая 2015 го­да №443 «Аб пад­рых­тоў­цы да пра­цы ў асен­не-зі­мо­вы пе­ры­яд 2015-2016 гг.»), у якой аба­вя­за­лі ўсе абл­вы­кан­ка­мы за­бяс­пе­чыць спраў­насць пра­цы гэ­тых лі­чыль­ні­каў. Та­му не­аб­ход­на па­тра­ба­ваць. Ка­лі ёсць лі­чыль­нік на дом, то ўсё, што прый­шло на яго, бу­дзе апла­ча­на людзь­мі. Усе стра­ты пад­час транс­пар­ці­роў­кі для жы­ха­роў до­ма не бу­дуць мець ні­я­ка­га зна­чэн­ня.

На лю­бы густ і ка­ша­лёк

Аляк­сандр Ана­толь­е­віч, г. Пінск:

— На­коль­кі мне вя­до­ма, у кра­і­ны За­ход­няй Еў­ро­пы за­ба­ро­не­на ўво­зіць і вы­ка­рыс­тоў­ваць там лям­пач­кі на­паль­ван­ня. Ці пла­ну­юць за­ба­ра­ніць гэ­тыя лям­пач­кі ў на­шай кра­і­не? Ка­лі?

— Вы ма­е­це ра­цыю — у Еў­ра­са­ю­зе іс­нуе та­кая за­ба­ро­на. Ад­нак у Бе­ла­ру­сі ні­чо­га па­доб­на­га не пла­ну­ец­ца. Тым не менш, ёсць пла­ны па вы­ва­дзе та­кіх лям­па­чак з вы­ка­ры­стан­ня на пра­мыс­ло­вых аб’­ек­тах, пры асвят­лен­ні ву­ліц і гэ­так да­лей.

Воль­га, г. Мінск:

— Сён­ня ў кра­мах вя­лі­кі вы­бар энер­га­збе­ра­галь­ных лям­па­чак. Яны ад­роз­ні­ва­юц­ца па­між са­бою кра­і­най, у якой вы­ра­ша­ны: За­ход­няя Еў­ро­па, Кі­тай, ай­чын­ныя. Ад­па­вед­на ад­роз­ні­ва­ец­ца і ца­на. Як пра­віль­на вы­браць та­кую лям­пач­ку, на што звяр­таць ува­гу?

— Зра­зу­ме­ла, што най­перш мы заў­сё­ды гля­дзім на ца­ну. Ка­лі яна нас за­да­валь­няе, то да­лей мы звяр­та­ем ува­гу на ма­гут­насць. Што нам трэ­ба асвят­ляць: не­вя­лі­кае пра­цоў­нае мес­ца ці цэ­лае па­мяш­кан­не? Ка­лі раз­мо­ва ідзе аб энер­га­збе­ра­галь­ных лю­мі­нес­цэнт­ных лям­пач­ках, то трэ­ба, акра­мя ма­гут­нас­ці, гля­дзець на свет­ла­вы па­ток. У лям­па­чак з ад­ноль­ка­вай ма­гут­нас­цю ён мо­жа быць роз­ным. На ўпа­коў­цы ўсё гэ­та па­зна­ча­на.

— А ці ёсць роз­ні­ца бе­ла­га свят­ла ці жоў­та­га гэ­тыя лям­пач­кі?

— А гэ­та ўжо на ваш густ — як больш па­да­ба­ец­ца. Ка­лі вы пры­звы­ча­і­лі­ся да жоў­та­га свят­ла — ка­лі лас­ка, да бе­ла­га — ня­ма праб­лем.

Вы­бі­ра­ем ма­гут­насць і свет­ла­вы па­ток

Ган­на Ар­лоў­ская, г. Мінск:

— Га­во­раць, што энер­га­збе­ра­галь­ныя лям­пач­кі пра­цу­юць больш пра­цяг­лы пе­ры­яд, ка­лі іх не ўклю­чаць і вы­клю­чаць за­над­та хут­ка, а да­ваць ім раз­га­рэц­ца. Ці праў­да гэ­та?

— Я не спе­цы­я­ліст у да­дзе­най сфе­ры і гля­джу на гэ­та, як звы­чай­ны спа­жы­вец: трэ­ба ўсё ра­біць згод­на з ін­струк­цы­яй вы­твор­цаў. Боль­шасць з іх рэ­ка­мен­дуе да­ваць лям­пач­цы раз­га­рэц­ца. Та­му прос­та ўваж­лі­ва чы­тай­це ін­струк­цыю.

— А ці ёсць ней­кія аб­ме­жа­ван­ні па вы­ка­ры­стан­ні энер­га­збе­ра­галь­ных лям­па­чак, на­прык­лад, у ван­не ці кух­ні?

— Аб­ме­жа­ван­няў па лю­мі­нес­цэнт­ных лям­пач­ках сён­ня ня­ма. А вось ад­нос­на свят­ло­ды­ёд­ных лям­паў ёсць не­ка­то­рыя вы­клю­чэн­ні. Іх не рэ­ка­мен­ду­юць да вы­ка­ры­стан­ня ў на­ву­чаль­ных уста­но­вах у тых па­мяш­кан­нях, дзе па­ста­ян­на зна­хо­дзяц­ца лю­дзі.

solnechnaya-batareya-krishe

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— З пры­чы­ны ча­го та­кая за­ба­ро­на?

— Па­куль што не­вя­до­ма, як уз­дзей­ні­чае на ар­га­нізм ча­ла­ве­ка свят­ло­ды­ёд­ная лям­па. А яшчэ у гэ­тых свя­ціль­ні­каў вуз­кая на­кі­ра­ва­насць свят­ла. Для атры­ман­ня больш аб’­ём­на­га свят­ла пра­пра­цоў­ва­юц­ца роз­ная фор­ма лям­па­чак і шмат­лі­кія тэх­на­ло­гіі. Спе­цы­я­ліс­ты ста­ра­юц­ца на­блі­зіць свят­ло­ды­ё­ды па свет­ла­вым па­то­ку да лям­па­чак на­паль­ван­ня. А ўво­гу­ле, я б па­ра­іў вы­бі­раць лям­пач­кі не па іх ма­гут­нас­ці, а згод­на з не­аб­ход­ным свет­ла­вым па­то­кам, які вы­зна­ча­ец­ца ў лю­ме­нах (лм). На­прык­лад, стан­дарт­ная лям­пач­ка на­паль­ван­ня ў 60 Вт мае свет­ла­вы па­ток ка­ля 720 лм. Та­кі ж па­ток мае лю­мі­нес­цэнт­ная лям­па ўжо пры ма­гут­нас­ці 12Вт. Ме­на­ві­та гэ­тая роз­ні­ца ў ма­гут­нас­ці і за­бяс­печ­вае энер­га­збе­ра­жэн­не.

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— А чым ад­роз­ні­ва­юц­ца ў энер­га­збе­ра­галь­ных лям­пач­ках ад­цен­ні свят­ла?

— Стан­дарт­ная лям­пач­ка на­паль­ван­ня вы­пра­мень­вае бе­лае свят­ло з цёп­лым ад­цен­нем, а энер­га­збе­ра­галь­ныя ма­юць больш шы­ро­кі дыя­па­зон ка­ля­ро­вых свет­ла­вых па­то­каў. Са­мы рас­паў­сю­джа­ны від та­кіх лямп мае бе­лае цёп­лае ад­цен­не і вы­пра­мень­вае мяк­кае кам­форт­нае свят­ло для лю­бых ты­паў па­мяш­кан­няў. Лам­пы з ха­лод­ным бе­лым па­то­кам ма­юць да­во­лі нейт­раль­нае свят­ло, якое больш па­ды­хо­дзіць для офі­саў. Час­та іх уста­лёў­ва­юць у тэх­ніч­ных па­мяш­кан­нях (га­ра­жах, май­стэр­нях). Да­пус­ка­ец­ца вы­ка­ры­стан­не на кух­ні. Лям­пач­кі з дзён­ным свет­ла­вым па­то­кам ма­юць больш ха­лод­нае свят­ло, якое бу­дзе рэз­кім, не­кам­форт­ным і на­ват не­на­ту­раль­ным. Час­цей іх вы­ка­рыс­тоў­ва­юць у пры­бі­раль­нях і праль­нях.

Асця­ро­га за­ліш­няй не бу­дзе

Ак­са­на Бол­дуць, г. Грод­на:

— На­ша сям’я ка­рыс­та­ец­ца энер­га­збе­ра­галь­ны­мі лям­пач­ка­мі. І на­ка­піў­ся поў­ны па­кет ад­пра­ца­ва­ных. На­коль­кі бяс­печ­на тры­маць іх до­ма, бо я ве­даю, што вы­кі­даць іх ра­зам з ас­тат­нім смец­цем нель­га? Мо­жа быць, трэ­ба вы­зы­ваць ней­кіх спе­цы­я­ліс­таў, каб іх уты­лі­за­ваць?

— Ёсць два ві­ды энер­га­эфек­тыў­ных лям­па­чак: лю­мі­нес­цэнт­ныя (дзе вы­ка­рыс­тоў­ва­ец­ца ртуць) і свят­ло­ды­ёд­ныя. Пер­шыя, ка­лі яны не раз­бі­ты і не па­шко­джа­ны, не ўяў­ля­юць з ся­бе не­бяс­пе­ку. Апош­нія так­са­ма бяс­печ­ныя. У вы­пад­ку па­шко­джан­ня лю­мі­нес­цэнт­най лям­пач­кі на­са­мрэч яна бу­дзе вель­мі шкод­най, і до­ма яе тры­маць нель­га. Сён­ня Мі­ніс­тэр­ства жыл­лё­ва-ка­му­наль­най гас­па­дар­кі ства­рае служ­бу па ўты­лі­за­цыі энер­га­збе­ра­галь­ных лям­па­чак, а па­куль што вы мо­жа­це ад­нес­ці іх у ЖЭС.

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— А якія лям­пач­кі леп­шыя — свят­ло­ды­ёд­ныя ці ртут­ныя?

— Усе яны ма­юць і не­да­хо­пы, і пе­ра­ва­гі. На­прык­лад, пе­ра­ва­гі свят­ло­ды­ё­даў у вель­мі ніз­кім спа­жы­ван­ні элект­ра­энер­гіі. На­ват уз­ні­кае пы­тан­не: на­вош­та ста­віць аў­та­ма­тыч­ныя вы­клю­чаль­ні­кі ў пад’­ез­дах, дзе ўста­ля­ва­ны свят­ло­ды­ёд­ныя свя­ціль­ні­кі? Энер­га­спа­жы­ван­не на­столь­кі ніз­кае, што ў вы­клю­чаль­ні­ках ня­ма сэн­су.

На­ват по­суд мае зна­чэн­не

Аляў­ці­на Жы­га, г. Ле­пель, Ві­цеб­ская воб­ласць:

— Пры­ві­тан­не вам, Сяр­гей Аляк­санд­ра­віч! Ле­тась я гас­ця­ва­ла ў Шве­цыі. Не­каль­кі ра­зоў гля­дзе­ла там тэ­ле­ві­зар і за­ўва­жы­ла, што на са­цы­яль­ных ка­на­лах ёсць спе­цы­яль­ныя пе­ра­да­чы пра збе­ра­жэн­не энер­гіі на прак­ты­цы. У іх спе­цы­я­ліс­ты рас­каз­ва­лі на­сель­ніц­тву аб тым, на якім аг­ні (ка­лі газ), або ма­гут­нас­ці (ка­лі элект­рыч­насць) ва­рыць пэў­ныя га­тун­кі мя­са, га­род­ні­ны, ры­бы. Ці іс­нуе па­доб­ны лік­без для бе­ла­рус­кіх хат­ніх гас­па­дынь?

— Так, іс­нуе. На­мі пад­рых­та­ва­ны па­пу­ляр­ныя па­мят­кі па эка­но­міі энер­гіі ў по­бы­це. На­прык­лад, па пры­га­та­ван­ні ежы. Для та­го, каб ва­ша стра­ва не толь­кі за­ха­ва­ла ві­та­мі­ны, але і пры­га­та­ва­ла­ся ў тры ра­зы хут­чэй, не­аб­ход­на га­та­ваць пад на­крыў­кай. Яшчэ адзін сак­рэт ты­чыц­ца ма­тэ­ры­я­лу по­су­ду. Та­кое па­пу­ляр­нае сён­ня тэф­ло­на­вае па­крыц­цё, а так­са­ма эма­лі­ра­ва­ны по­суд не з’яў­ля­юц­ца энер­га­эка­на­міч­ны­мі. Ле­пей вы­ка­рыс­тоў­ваць са­праў­ды энер­га­эфек­тыў­ныя ку­хон­ныя пры­ла­ды — по­суд з не­ржа­ве­ю­чай ста­лі, які мае па­лі­ра­ва­нае дно, слой алю­мі­нія ці ме­дзі. Пэў­ныя гро­шы мож­на па­кі­нуць у ся­мей­ным бюд­жэ­це і пры ра­цы­я­наль­ным вы­ка­ры­стан­ні га­зу. Для гэ­та­га не­аб­ход­на пад­трым­лі­ваць по­лы­мя кан­фор­кі та­кім чы­нам, каб яно не вы­хо­дзі­ла за па­ме­ры дна ва­ша­га по­су­ду. Та­кая прос­тая апе­ра­цыя дае эка­но­мію да 50% га­зу. А ўво­гу­ле, на на­шым сай­це (energoeffekt.gov.by) мож­на ад­шу­каць яшчэ шмат ка­рыс­най ін­фар­ма­цыі па хат­няй эка­но­міі.

Но­вы тэ­ле­ві­зар рэ­кла­мы не ба­іц­ца…

Іван Мі­ка­ла­е­віч, Глус­кі ра­ён:

— Па­ва­жа­ны Сяр­гей Аляк­санд­ра­віч! Мо­жа быць, пы­тан­не і не зу­сім да вас, але яно мя­не вель­мі тур­буе. Мне ўжо 84 га­ды, зра­зу­ме­ла, што на пен­сіі. Та­му на элект­рыч­нас­ці я эка­ном­лю, як і ўсе на вёс­цы. Па­гля­дзеў па тэ­ле­ві­за­ры ці­ка­вую для мя­не пе­ра­да­чу ці фільм — і вы­клю­чыў. Ад­нак апош­нім ча­сам гля­дзець тэ­ле­ві­зар ста­ла не­вы­нос­на: за­мест га­дзі­ны, ты вы­му­ша­ны ся­дзець паў­та­ры, бо кож­ныя дзе­сяць хві­лін устаў­ля­юць рэ­кла­му. А тэ­ле­ві­зар у гэ­ты час пра­цуе…

— Ра­зу­мею ва­шу не­за­да­во­ле­насць, ад­нак гэ­та са­праў­ды не мая кам­пе­тэн­цыя. На­ша­му Дэ­парт­амен­ту важ­на, каб усе тэ­ле­ві­за­ры ў кра­і­не бы­лі энер­га­эфек­тыў­ны­мі. Су­час­ная тэх­ні­ка спа­жы­вае знач­на мен­шую коль­касць энер­гіі на­ват пры круг­ла­су­тач­най пра­цы. Ка­лі ў вас вель­мі ста­ры тэ­ле­ві­зар, то яго ле­пей за­мя­ніць. І яшчэ за­ўва­жу: ме­на­ві­та за кошт рэ­кла­мы фі­нан­су­ец­ца дзей­насць тэ­ле­ка­на­лаў, та­му та­ры­фы іх па­слуг для на­сель­ніц­тва яшчэ да­во­лі пры­маль­ныя.

…А ха­ла­дзіль­нік з «плю­сам» — Пан­таг­ру­э­ляў

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— Ці на­са­мрэч вы­со­кія кла­сы энер­га­эфек­тыў­нас­ці для бы­та­вой тэх­ні­кі да­юць знач­ную эка­но­мію энер­гіі? Та­кая тэх­ні­ка звы­чай­на да­ра­жэй­шая, мо­жа быць, та­ды ча­ла­век ні­чо­га не вый­грае?

— Да­вай­це па­ста­вім ся­бе на мес­ца па­куп­ні­ка. Мне па­трэб­ны ха­ла­дзіль­нік. Я прый­шоў у кра­му, дзе ста­іць цэ­лы шэ­раг ха­ла­дзіль­ні­каў. Яны ўсе роз­ныя, ад­нак на кож­ным на­пі­са­на А+. Што я бу­ду ра­біць? Я вы­бе­ру той, які мя­не за­да­валь­няе па ко­ле­ры, па­ме­ры і ца­не. Ні­чо­га не зме­ніц­ца, ка­лі на іх бу­дзе ві­сець роз­ны клас, бо вы­бе­руць са­мы тан­ны ха­ла­дзіль­нік. Я не ба­чыў у ма­га­зі­нах ча­ла­ве­ка, які шу­кае толь­кі тэх­ні­ку кла­са А++. Кож­ны па­ві­нен сам для ся­бе вы­ра­шаць, што яму па­трэб­на. Па­куль што ў ча­ла­ве­ка ня­ма сур’­ёз­на­га сты­му­лу для эка­но­міі — та­ры­фы на элект­рыч­насць ніз­кія. З ця­гам ча­су энер­га­эфек­тыў­ная тэх­ні­ка са­ма зной­дзе свай­го па­куп­ні­ка.

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— А ўво­гу­ле, якія кла­сы энер­га­эфек­тыў­нас­ці іс­ну­юць?

— Клас энер­га­эфек­тыў­нас­ці на­да­ец­ца бы­та­вой тэх­ні­цы ў за­леж­нас­ці ад ма­гут­нас­ці, якую яна спа­жы­вае. Ад­па­вед­на, кож­ная ліч­ба гэ­та­га кла­са ад­люст­роў­ва­ец­ца на пэў­ным ка­ля­ро­вым фо­не. Бук­ва А на яр­ка-зя­лё­ным фо­не па­каз­вае вы­со­кую сту­пень энер­га­эфек­тыў­нас­ці тэх­ні­кі. Да­лей­шая ліч­ба­вая мар­кі­роў­ка ад В да G на­но­сіц­ца на паш­парт або кор­пус элект­ра­пры­бо­ра з больш ніз­кім кла­сам. Ра­зам з тым, сён­ня іс­нуе яшчэ тры кла­сы (А+, А++ і А+++), якія аба­зна­ча­юць мак­сі­маль­ную энер­га­эфек­тыў­насць.

На­прык­лад: ха­ла­дзіль­нік кла­са А+ спа­жы­вае элект­рыч­нас­ці менш за 42% ад стан­дарт­ных па­каз­чы­каў. А++ спа­жы­вае яшчэ менш — да 33%. Ха­ла­дзіль­нік з най­вы­шэй­шым кла­сам А+++ з’я­дае толь­кі ад­ну пя­тую част­ку стан­дарт­на­га спа­жы­ван­ня — да 22%. Энер­га­спа­жы­ван­не той ці ін­шай бы­та­вой пры­ла­ды мо­жа ад­роз­ні­вац­ца ў ра­зы. Ін­дэкс энер­га­эфек­тыў­нас­ці ха­ла­дзіль­ні­ка раз­ліч­ва­ец­ца па фор­му­лах з улі­кам ты­пу пры­бо­ра, коль­кас­ці і аб’­ёму ка­мер, тэм­пе­ра­тур, на­яў­нас­ці ў ха­ла­дзіль­ні­ку тых ці ін­шых функ­цый, клі­ма­тыч­на­га кла­са і ін­шых па­ра­мет­раў. У су­вя­зі з гэ­тым рас­ход элект­ра­энер­гіі ха­ла­дзіль­ні­ка­мі кла­саў А++ і В мо­жа ад­роз­ні­вац­ца больш чым у 2,5 ра­за.

Пра­па­но­вы і за­ўва­гі ві­та­юц­ца

Дзміт­рый Ля­вош­ка, г. Брэст:

— У мя­не до­ма ста­іць бой­лер для на­грэ­ву ва­ды. Не­каль­кі га­доў та­му мы па­ста­ві­лі яго за­мест га­за­вай ка­лон­кі. Па­куль не ўвя­лі ды­фе­рэн­цы­ра­ва­ную апла­ту, усё бы­ло нар­маль­на. По­тым бой­лер стаў «на­круч­ваць» вель­мі знач­ныя су­мы ў жы­роў­цы. Я ве­даю, што для тых, у ка­го ста­яць элект­ра­плі­ты, зра­бі­лі вы­клю­чэн­не. Ла­гіч­на бы­ло б зра­біць гэ­та і ў ма­ім вы­пад­ку…

— Я ду­маю, што ў гэ­тай сі­ту­а­цыі мо­жа неш­та змя­ніць увод у экс­плу­а­та­цыю атам­най элект­ра­стан­цыі. Маг­чы­ма, пры вя­лі­кай коль­кас­ці элект­ра­энер­гіі бу­дуць уво­дзіць іль­го­ты для пэў­ных ка­тэ­го­рый гра­ма­дзян.

Ве­ра Паў­лаў­на, г. Мінск:

— Я жы­ву ў но­вым до­ме на ву­лі­цы Баг­да­но­ві­ча. І ў на­шым пад’­ез­дзе круг­лыя су­ткі га­рыць свят­ло. Ці ёсць ней­кія аба­вяз­ко­выя нар­ма­ты­вы па ўста­ля­ван­ні ў пад’­ез­дах дат­чы­каў ру­ху для ўклю­чэн­ня і вы­клю­чэн­ня свят­ла?

— Асоб­ных нар­ма­ты­ваў ня­ма. Ад­нак ва ўсіх но­вых пра­ек­тах пра­ду­гледж­ва­ец­ца аў­та­ма­тыч­нае вы­клю­чэн­не свят­ла. Ура­дам не­ка­лі бы­ла пры­ня­та ад­па­вед­ная пра­гра­ма па ўста­ля­ван­ні та­кіх дат­чы­каў у тым жыл­лі, якое ўжо бы­ло па­бу­да­ва­на. А ў но­вых да­мах яны па­він­ны ўста­лёў­ва­ца пры бу­даў­ніц­тве.

— У нас та­ва­рыст­ва ўлас­ні­каў. Ку­ды мы па­він­ны звяр­тац­ца з гэ­тай праб­ле­май?

— У та­кім вы­пад­ку вы па­він­ны бу­дзе­це гэ­та зра­біць за свой кошт і уз­гад­ніць з Мін­гар­вы­кан­ка­мам.

Ар­цём Му­ха, г. Ор­ша:

— У на­шым ра­ё­не час­ця­ком уз­ні­ка­юць праб­ле­мы з на­пру­жан­нем у сет­цы, ка­лі лям­пач­кі пра­цу­юць толь­кі на па­ло­ву ма­гут­нас­ці. У су­вя­зі з гэ­тым мо­гуць са­пса­вац­ца скла­да­ныя элект­ра­пры­бо­ры. Па­рай­це, што нам ра­біць, каб та­кіх скач­коў на­пру­жан­ня не бы­ло?

— Я б вам па­ра­іў звяр­нуц­ца ў мяс­цо­вую ар­га­ні­за­цыю элект­ра­за­бес­пя­чэн­ня або ў Ві­цеб­скэ­нер­га. Най­лепш за ўсё — у пісь­мо­вым вы­гля­дзе.

Нам бы сон­ца ў да­па­мо­гу

Ан­та­ні­на Жук, г. Мінск:

— Мая сяб­роў­ка ня­даў­на бы­ла ў Гер­ма­ніі і па­ве­да­мі­ла, што там ак­тыў­на ўста­лёў­ва­юць на да­хах да­моў фо­та­эле­мен­ты, каб вы­ка­рыс­тоў­ваць энер­гію Сон­ца. Ці маг­чы­ма пры жа­дан­ні та­кое зра­біць, на­прык­лад, у ста­лі­цы?

— Сён­ня ня­ма на гэ­та за­ба­ро­ны. Ме­на­ві­та на ўста­ноў­ку. Але ж вы ра­зу­ме­е­це, ка­лі ідзе раз­мо­ва пра шмат­па­вяр­хо­вы дом, то гэ­та най­перш пы­тан­не да ар­хі­тэк­та­ра. Дру­гое пы­тан­не: як вы бу­дзе­це вы­ка­рыс­тоў­ваць гэ­тую элект­рыч­насць? Па за­ка­на­даў­стве сён­ня атры­ман­не элект­рыч­нас­ці ад фі­зіч­ных асоб у сіс­тэ­му не пра­ду­гледж­ва­ец­ца. За­ко­нам аб ад­наў­ляль­най энер­ге­ты­цы рэ­гу­лю­ец­ца атры­ман­не энер­гіі ад юры­дыч­ных асоб і ін­ды­ві­ду­аль­ных прад­пры­маль­ні­каў.

Ка­рэс­пан­дэнт «Звяз­ды»:

— А ка­лі рап­там жы­ха­ры ад­на­го шмат­па­вяр­хо­ві­ка аб’­яд­на­лі­ся і ства­ры­лі юры­дыч­ную асо­бу, якая бу­дзе пры­маць та­кую энер­гію?

— Та­ды трэ­ба бу­дзе звяр­тац­ца да энер­ге­ты­каў, якія за­па­тра­бу­юць па­ста­віць асоб­ны лі­чыль­нік, а ў мо­мант, ка­лі спа­жы­ва­еш аса­біс­тую элект­ра­энер­гію, ад­клю­чац­ца ад агуль­най сет­кі. А гэ­та прак­тыч­на не­рэ­аль­на.

Ула­дзі­слаў КУ­ЛЕ­ЦКІ,

Сяр­гей КУР­КАЧ.

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Магілёўскі прадпрымальнік — пра вытворчасць на перыферыі і адказнасць перад сабой і людзьмі

Сідаравічы — невялікі аграгарадок паміж Магілёвам і Быхавам. Менавіта тут знаходзіцца вядомая ў Магілёўскім раёне фермерская гаспадарка Сяргея Куцанава.

Грамадства

Ігар Карпенка: Адукацыя — гарант сацыяльнай стабільнасці ў грамадстве

Ігар Карпенка: Адукацыя — гарант сацыяльнай стабільнасці ў грамадстве

Аб прыярытэтах у адукацыі, вопыце работы ва ўмовах пандэміі каранавіруса і ідэалагічным складніку ў выхаванні мы задалі пытанні міністру адукацыі нашай краіны Ігару Карпенку.

Жыллё

Пажылыя людзі не могуць пераехаць з аварыйнага жылля у нармальнае. Чаму?

Пажылыя людзі не могуць пераехаць з аварыйнага жылля у нармальнае. Чаму?

Дом №76 па вул. Валгаградскай у Мінску быў прызнаны аварыйным яшчэ ў нулявых.

Грамадства

Cтаршыня Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў Андрэй Бугроў пра тое, як будзе развівацца сталіца

Cтаршыня Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў Андрэй Бугроў пра тое, як будзе развівацца сталіца

На VІ Усебеларускім народным сходзе тэме развіцця Мінска на наступныя пяць гадоў было аддадзена шмат увагі.