Вы тут

Боль. Быль. Творчасць


Апублікавана ў газеце "Літаратура і мастацтва" 18.07.14 г.

___________________________________________________________________________

Што можа стаць зыходнай кропкай, штуршком для напісання твора, які абавязкова знойдзе свайго чытача? Бо ствараецца ён не з мэтай задаволіць уласнае эга, атрымаць хуткую славу, а падзяліцца думкамі, перажываннямі, захапленнямі, адкрыць новае ў звыклым, будзённым? Немалаважная роля ў такой справе належыць таленту. Добрыя рэдактары, карэктары змогуць адшліфаваць рукапіс, ды надаць непаўторнасць. А ўкласці іскру, якая запаліць сэрцы чытачоў, здольны толькі сам пісьменнік.

саламаха

 

Прыгадваюцца словы грузінскага класіка Надара Думбадзэ “там, дзе пачынаецца боль, ― пачынаецца літаратура”. Гэтае выказванне невыпадкова стала назвай артыкула з кнігі крытыка, публіцыста, празаіка Уладзіміра Саламахі “Літаратура: застаецца сапраўднае”, што выйшла сёлета ў Выдавецкім доме “Звязда”. Яе змест склалі эсэ, артыкулы і дыялогі пра нашу літаратуру, прадстаўнікоў беларускага і расійскага прыгожага пісьменства, літаратурны працэс у цэлым.

Выданне дазваляе пашырыць кругагляд чытача, вывесці яго за межы падручнікаў і хрэстаматый сярэдняй школы.

Школьнікі могуць смела карыстацца кнігай У. Саламахі, не баючыся натрапіць на маралізатарства і абагаўленне як жывых, так і памерлых творцаў. Даступна і нязмушана празаік вядзе гаворку з сябрамі і калегамі пра сённяшнюю літаратуру, дае ацэнку творам і знаёміць з аўтарамі, закранае адвечную праблему мастака і мастацтва. Пісьменнікам-пачаткоўцам з гэтай нагоды таксама будзе карысна пазнаёміцца з выданнем. Настаўнікі, студэнты-філолагі і выкладчыкі ВНУ таксама зацікавяцца кнігай.

Ёсць над чым і паразважаць, чытаючы кнігу У. Саламахі: ад “Зямлі пад белымі крыламі” Караткевіча да экалагічнай праблемы, ад твораў Буніна да “духоўных прагалаў” у добразычлівым характары беларусаў, пра “дэвальвацыю сумлення” ды многае іншае. Можна пачытаць, паспрачацца ці пагадзіцца з аўтарам у думках.

Для тых, хто цікавіцца творчасцю У. Саламахі, некаторыя з матэрыялаў кнігі ўжо знаёмыя (яны выходзілі ў перыядычным друку пад псеўданімамі), некаторыя – зусім новыя. Тэксты аб’яднаны ў чатыры раздзелы: “Там, дзе пачынаецца літаратура”, “Застаецца толькі сапраўднае”, “Запавет пакаленням” і “Персанажы, з якімі хочацца быць”. Да першага і трэцяга  раздзелаў пададзены ўводныя (умоўна назавём іх так) артыкулы – “Калыска Купалы” (пра падарожжа аўтара з сябрам Навумам Гальпяровічам у Вязынку) і “Он вдохновен был свыше” (пра Адама Міцкевіча і Аляксандра Пушкіна).

Адметна тое, што кожны раздзел ― своеасаблівы ўрок, які паказвае чытачу, у чым прызначэнне творцы (“Там, дзе пачынаецца боль, ― пачынаецца літаратура” і “Служэнне літаратуры” ― першы раздзел), разважае пра філасофію жыцця і адвечныя каштоўнасці ў сучасным свеце (“Па дарозе да нашых матуль” і “Дэвальвацыя… сумлення” з другога раздзела), вялікую ролю захавання памяці пра ахвяр вайны і тое, што ў наш час таксама можна кахаць аддана і шчыра (“Запавет пакаленням”, “З першапраходцаў афганскай тэмы”, “Гісторыя кахання, любові, жыцця”), прыгожае і незвычайнае побач (“На крылах неабсяжнага шчасця...”, “Персанажы, з якімі хочацца быць”).

Да гэтай кнігі можна вяртацца, перачытваць, з чымсьці пагаджацца, штосьці адмаўляць, ды пакінуць яго без увагі нельга: проста не атрымаецца!

Віялета ВАШЧЫЛІНА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Не трапіць у рабства анлайн. Як у краіне змагаюцца з гандлем людзьмі

Не трапіць у рабства анлайн. Як у краіне змагаюцца з гандлем людзьмі

З 2000 года ў Беларусі выяўлена 4421 злачынства, звязанае з гандлем людзьмі.

Эканоміка

Дзесяць пытанняў пра крэдыты, або Што трэба ведаць аб крэдыце, каб ён стаў сродкам рэалізацыі мэт, а не цяжарам на плячах

Дзесяць пытанняў пра крэдыты, або Што трэба ведаць аб крэдыце, каб ён стаў сродкам рэалізацыі мэт, а не цяжарам на плячах

Пра што абавязкова трэба падумаць перад тым, як браць на сябе фінансавыя абавязацельствы перад банкам?

Спорт

Замена Алімпіядзе. Беларуская лёгкаатлетычная

Замена Алімпіядзе. Беларуская лёгкаатлетычная

Беларуская федэрацыя лёгкай атлетыкі зладзіла свае гульні.