Вы тут

Чаму да барацьбы з інвазійнымі раслінамі трэба падключацца кожнаму?


Чаму да вырашэння праблем распаўсюджвання інвазійных раслін трэба падключацца кожнаму?


Каля дзесяці гадоў таму вучоныя з НАН Беларусі склалі прагноз экспансіі інвазійных відаў. Самы горшы з трох варыянтаў (калі нічога з гэтым не рабіць) мог прывесці да таго, што плошча распаўсюджвання, напрыклад, баршчэўніку Сасноўскага праз 5-10 гадоў вырасла б у тры разы.

— Нашы сумесныя дзеянні, у тым ліку з мясцовымі органамі ўлады, дапамаглі спыніць распаўсюджванне гэтай расліны, — расказвае начальнік аддзела біялагічнай разнастайнасці Мінпрыроды Аляксандр ГІРАЕЎ. — Але сёння неабходна больш актыўна працаваць і з іншымі інвазійнымі відамі — паступова набіраюць сілы сумнік канадскі і клён ясенялісты, рабінія лжэакацыя. Не дапусціць пашырэння арэалу гэтых відаў — наша галоўная задача.

З баршчэўнікам Сасноўскага як самай агрэсіўнай інвазійнай раслінай у флоры Беларусі змагаюцца ў межах рэалізацыі Рэспубліканскага плана мерапрыемстваў па навядзенні парадку на зямлі. На аснове палявых даследаванняў фарміруюцца заданні па рэгуляванні яго распаўсюджвання і колькасці. За кожны «захоплены» ўчастак адказваюць землекарыстальнікі.

— Тэрытарыяльныя органы Мінпрыроды ўважліва сочаць за выкананнем планаў на месцах і штодэкадна падаюць гэту інфармацыю кіраўніцтву, — тлумачыць спецыяліст. — Калі землекарыстальнікі своечасова не праводзяць неабходныя мерапрыемствы па рэгуляванні распаўсюджвання і колькасці баршчэўніку Сасноўскага, яны прыцягваюцца да адміністрацыйнай адказнасці.

Барацьба ж з астатнімі небяспечнымі інвазійнымі раслінамі ідзе ў адпаведнасці з Палажэннем аб парадку правядзення мерапрыемстваў па рэгуляванні распаўсюджвання і колькасці відаў раслін, распаўсюджванне і колькасць якіх падлягае рэгуляванню.

Мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы падчас палявых даследаванняў выяўляюць месцы росту гэтых раслін, распрацоўваюць і зацвярджаюць (штогод да 15 красавіка) раённыя планы адпаведных мерапрыемстваў.

Сёлета міністр прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Андрэй Худык узяў гэту працу на асаблівы кантроль. Згодна з яго даручэннем, тэрытарыяльныя органы Мінпрыроды павінны прасачыць, каб мясцовыя ўлады ўключылі мерапрыемствы па рэгуляванні распаўсюджвання і колькасці сумнікаў канадскага, гіганцкага і іншых інвазійных раслін з пераліку ў раённыя планы на 2019 год. Неабходна таксама праверыць, наколькі поўна праведзены палявыя даследаванні на месцах.

— Толькі тады, калі ў мясцовых планах будуць пазначаны мерапрыемствы з усімі інвазійнымі раслінамі, якія ёсць на тэрыторыі раёна, гэтыя дакументы пройдуць узгадненне ў тэрытарыяльных органах Мінпрыроды, — падкрэсліў Аляксандр Гіраеў.

На барацьбу з інвазійнымі раслінамі выдзяляюцца сродкі як з мясцовых бюджэтаў, так і ўласныя сродкі землекарыстальнікаў. Але, на думку прадстаўніка Мінпрыроды, галоўнае не тое, колькі грошай выдзелена на правядзенне запланаваных мерапрыемстваў, а наколькі поўна і своечасова апошнія выконваюцца. Нават невялікае прамаруджанне дае час інвазійнай расліне вырасці, і тады, напрыклад, для яе эфектыўнай апрацоўкі будзе патрабавацца больш хімічных прэпаратаў, а значыць, і больш фінансавых сродкаў.

Сёння ў працэс барацьбы з інвазіямі актыўна ўключана і навука. У Інстытуце эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча вывучэннем «агрэсараў» займаюцца тры лабараторыі, у гэтым жа кірунку працуе і Цэнтральны батанічны сад НАН Беларусі. Навукоўцы пры неабходнасці дапамагаюць мясцовым органам улады і землекарыстальнікам ацаніць распаўсюджанне інвазійных раслін і выбраць найбольш эфектыўныя спосабы барацьбы з імі.

Спецыялісты ўпэўнены: працаваць над вырашэннем гэтай праблемы трэба ўсім: навукоўцам, рэспубліканскім і мясцовым органам улады, землекарыстальнікам і кожнаму грамадзяніну. Бо сумесная барацьба тут не высокае слова — залог эфектыўнасці, а вось абыякавасць — галоўны фактар, які спрыяе распаўсюджванню інвазійных раслін і іх шкоднаму ўздзеянню на наша жыццё.

Ад алергіі да астмы

Калі сярод інвазійных раслін у флоры Беларусі выбіраць тыя, што наносяць значную шкоду чалавеку, то тут другое і трэцяе месцы (пасля баршэўнікаў) зоймуць амброзія палыналістая і цыклахена дурнічнікалістая.

Амброзія палыналістая пакуль не ўваходзіць у пералік відаў, якія патрабуюць рэгулявання. Але цяпер у Мінпрыроды прапрацоўваюць гэта пытанне, бо расліна нясе сур'ёзную пагрозу здароўю чалавека.

Як і большасць агрэсіўных інвазійных раслін, амброзія — выхадзец з Паўночнай Амерыкі. Адзначаная ўпершыню ў Мазырскім раёне, сёння гэта расліна значна распаўсюдзілася і па іншых раёнах Гомельскай вобласці — Рэчыцкім, Гомельскім, Калінкавіцкім.

— Цвіце амброзія ў канцы лета — пачатку восені. Менавіта ў гэты час яна становіцца небяспечнай для людзей, бо яе пылок — адзін з наймацнейшых алергенаў, які выклікае сянную ліхаманку. Акрамя таго, яна ўнесена ў спіс каранцінных раслін, — расказвае навуковы супрацоўнік Інстытута эксперыментальнай батанікі Сяргей Саўчук. — Каб выдаліць яе з прыроднага асяроддзя, неабходна прымяняць механічныя спосабы (праполку, пераворванне, выпальванне). Можна таксама выкарыстоўваць і гербіцыды, бо амброзія расце далёка ад вадаёмаў.

Па сваіх шкодных уласцівасцях падобная да амброзіі і цыклахена дурнічнікалістая, якая з 1970-х гадоў пачала актыўна распаўсюджвацца па поўдні краіны. Яна з'яўляецца прычынай масавых палінозаў (сезонных алергічных рэакцый) і нават здольная выклікаць вострыя страўнікавыя захворванні буйной рагатай жывёлы.

Для барацьбы з цыклахенай падыдуць вышэйназваныя спосабы ўтылізацыі амброзіі. Акрамя таго, трэба абавязкова ўтылізаваць фітамасу і не дапускаць цвіцення і плоданашэння расліны.

Вераніка КОЛАСАВА

Загаловак у газеце: Змагацца нельга чакаць

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Лiцэнзiя агенцтва «Гатовыя рашэннi» скасавана, «Iмперыi нерухомасцi» — прыпынена, а «Тваёй сталiцы» выпiсана прадпiсанне.

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Кіраўнік дзяржавы прагаласаваў на выбарах Прэзідэнта.

Грамадства

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

А наведвальнiкаў крамы кансультуе выява спецыялiста.