Вы тут

Вольга Мастаўнікова: Мяне абараняе дух айкідо


Яна — выкладчык айкідо з дваццацігадовым стажам. Яшчэ падчас вучобы ў педагагічным універсітэце імя Максіма Танка па спецыяльнасці «Фізіка. Матэматыка» актыўна займалася спортам, па заканчэнні ВНУ мела званне майстра спорту па гэтым відзе баявога ўсходняга адзінаборства. Цяпер Вольга навучае яму студэнтаў у спарткомплексе БДУІР. Яна адзіная ў Беларусі жанчына, што мае пяты дан (японскі разрад у баявых мастацтвах), з'яўляецца афіцыйным прадстаўніком школы Стывена Сігала ў Беларусі, майстрам спорту міжнароднага класа па айкідо. Для «Чырвонкі. Чырвонай змены» трэнер расказала, ці можна за кароткі прамежак часу зрабіць з вучня прафесіянала, якую ролю адыгрывае духоўны аспект у адзінаборстве і як не пераносіць баявы настрой са спартыўнай залы ў паўсядзённасць.


— Звязаць сваё жыццё з айкідо — мэтанакіраванае рашэнне або выпадковы збег акалічнасцяў?

— Падчас вучобы ў родным Бабруйску мяне захаплялі фільмы з удзелам вядомых акцёраў Стывена Сігала і Джэкі Чана. Тады, у 15 гадоў, я і захацела займацца баявымі адзінаборствамі, напрыклад, каратэ, але такога кірунку не знайшлося. Так я выбрала айкідо. Дзякуючы маёй упартасці трэнер узяў да сябе ў каманду, хоць па ўзросце я не падыходзіла. З тых часоў гэтае адзінаборства — частка майго жыцця.

— Калі вы сталі трэнерам?

— У 1999 годзе пры падтрымцы загадчыка кафедры фізічнага выхавання і спорту БДУІР Мікалая Пятрова айкідо ўвялі ў праграму навучання студэнтаў ВНУ, гэта было нешта новае нават для сталіцы. Разам з ім мы распрацавалі праграму, па якой такім кірункам баявога мастацтва маглі займацца студэнты з першага па чацвёрты курс. З таго ж года я пачала выкладаць айкідо ў БДУІР, і працягваю гэта рабіць дагэтуль.

— Вы займаецеся толькі са студэнтамі?

— З імі лёгка працаваць, бо яны разумеюць, якія задачы перад імі стаўлю і чаго ад іх чакаю. Штогод да мяне прыходзіць больш за сотню студэнтаў, сёлета — каля двухсот. Трэніроўкі праходзяць два разы на тыдзень, але прыемна, калі некаторыя наведваюць іх часцей. Дарэчы, я не адразу магу заўважыць перспектыўнага вучня, для гэтага трэба пачакаць некалькі месяцаў. Дзякуючы ўпартасці любы можа дасягнуць добрых вынікаў у гэтым кірунку баявога мастацтва. Напрыклад, чацвёртакурсніца Дар'я Максімава, студэнтка інжынерна-эканамічнага факультэта БДУІР, і магістрант Захар Паштальёнаў прыйшлі ў айкідо не для перамог, але ўжо цяпер маюць чорныя паясы і не збіраюцца спыняцца на дасягнутым.

Сваіх сыноў аднойчы я таксама прывяла на заняткі, спрабавала прывіць ім любоў да гэтага віду баявога мастацтва, але не выйшла — старэйшы пайшоў у дзюдо, а малодшаму прыйшлося даспадобы плаванне.

— Які ўзрост можна лічыць найбольш прыдатным для пачатку заняткаў?

— Пэўнага, з якога рэкамендуецца ісці ў айкідо, няма. Але я б звярнула ўвагу на тое, што дзеці чатырох-васьмі гадоў яшчэ шмат чаго не разумеюць. Яны могуць зрабіць балюча адно аднаму ў адплату і атрымаць траўмы або спалохацца, калі стане балюча. Акрамя таго, маленькія вучні не ўсведамляюць духоўны аспект элементаў, а гэта вельмі важна. Таму я б раіла бацькам аддаваць дзіця на трэніроўкі з дзесяці гадоў.

— У айкідо варта ісці, маючы добрую фізічную падрыхтоўку?

— Не абавязкова. Да мяне на заняткі прыходзяць хлопцы і дзяўчаты рознай фізічнай і духоўнай сілы. Наведваюць трэніроўкі людзі з інваліднасцю, адзін юнак нават атрымаў чорны пояс, маючы цяжкую форму ДЦП. Лічу гэта дасягненнем.

— Часта чуеце, што гэта адзінаборства — не жаночы кірунак баявога мастацтва?

— Калі толькі пачынала прафесійную дзейнасць, адчувала недавер з боку мужчын, але дзякуючы працавітасці і мэтанакіраванасці не раз даказвала, што здольная на многае. Па маіх назіраннях, раней сярод вучняў было мала дзяўчат — менш за пяць працэнтаў ад агульнай колькасці. з нядаўняга часу гэты паказчык змяніўся — даходзіць да 40.

— Навошта або па што прыходзяць у айкідо?

— Па-першае, каб навучыцца самаабароне. Але трэба разумець, што за месяц-два асвоіць асноўныя метады і тэхнікі не атрымаецца. Стывен Сігал, напрыклад, адпрацоўваў тэхніку «ірымі-нагі», якую дэманстраваў у многіх фільмах, сем гадоў па чатыры гадзіны на дзень. Айкідо дапамагае і тым, хто хоча стаць больш упэўненым у сабе. А хтосьці займаецца ім дзеля атрымання тытулаў і павышэння самаацэнкі. Часам бывае, што ў працэсе навучання або нават пасля атрымання чорнага пояса ў некаторых знікае матывацыя: усё дасягнута, а, значыць, сэнсу працягваць трэніравацца няма. Здараецца, што мэта з часам змяняецца і студэнты застаюцца ў спорце. Гэты від баявога мастацтва падыходзіць і тым, хто не любіць спаборніцтвы, бо яны амаль што не праводзяцца.

— З чым гэта звязана?

— Галоўнае правіла заснавальніка айкідо — забарона на ўсе віды спаборніцтваў. У гэтым адзінаборстве майстар выкарыстоўвае сілу праціўніка супраць яго самога, сам жа застаецца ў духоўнай раўнавазе. Такім чынам, падчас паядынку няма мацнейшага, усе на роўных. Дарэчы, айкідо дапамагае адчуць гармонію ўнутры сябе. Калі я была школьніцай, мой трэнер Мінора Канэцука, тэхнічны дырэктар брытанскай федэрацыі айкідо, казаў: «Дух айкідо будзе заўсёды абараняць цябе». Спачатку было складана ў гэта паверыць, але з гадамі заўважыла, што мне шанцуе па жыцці, я абмінаю няўдачы бокам. Не ведаю, якім чынам гэта працуе, але ўпэўнена, што я сапраўды пад абаронай сілы айкідо.

— Як часта можна атрымліваць даны?

— Паміж атэстацыямі ёсць пэўны часавы перапынак: паміж першым і другім данамі — два гады. Пасля ўсё залежыць ад ступені падрыхтоўкі і майстэрства. У айкідо ўсіх данаў дзесяць: еўрапейцы ў сярэднім атрымліваюць сем, японцы — восем ці дзевяць, дзясяты тытул толькі ў заснавальніка баявога мастацтва — Марыхэя Уэсібы і членаў яго сям'і.

Дарэчы, атрымаць дан або чорны пояс у айкідо — задача няпростая. Справа ў тым, што на першых курсах у студэнтаў шмат сіл, энергіі і жадання трэніравацца, а на апошнім у некага з'яўляецца работа, хтосьці абзаводзіцца сям'ёй, і часу на спорт застаецца мала.

— Якія распаўсюджаныя памылкі бываюць у пачаткоўцаў?

— Многія хочуць добрых вынікаў за кароткі прамежак часу. Я пераконваю, што спачатку яны павінны навучыцца асновам, інакш можна атрымаць траўмы, самая распаўсюджаная з якіх — расцяжэнне. Дарэчы, дзяўчаты часцей бываюць няўпэўненыя ў сабе і баяцца падаць, іх цяжка прымусіць рабіць нават бяспечныя элементы.

— Адзінаборства настолькі ўвайшло ў ваша жыццё...

— Я так натхнёная тым, чым займаюся, што нават падчас цяжарнасці хадзіла на трэніроўкі, а ў дэкрэтным адпачынку была не больш за чатыры месяцы — хацелася хутчэй трапіць у залу. Бывае, што час ад часу наступае эмацыянальнае выгаранне, значыць, трэба пераключыць увагу на нешта іншае. У маім выпадку гэта бокс: любімы муж і па сумяшчальніцтве трэнер прапанаваў заняцца гэтым відам спорту.

— Каб рухацца наперад па жыцці і ў прафесіі, вы...

— Я выязджаю на семінары тры-чатыры разы на год, наведваю кангрэсы, летнія школы. Часам сустракаю на такіх выязных мерапрыемствах людзей ва ўзросце 80—90 гадоў — гэта надае сіл і дае матывацыю на далейшае развіццё. Імкнуся ўдасканальваць набытыя навыкі, павышаю ўзровень майстэрства і дапамагаю сваім вучням дасягаць поспеху ў айкідо. Ведаю, як цяжка дамагацца вышынь у спорце, таму прыемна, калі яны дзеляцца дасягненнямі са мной, натхняюцца перамогамі і ідуць наперад.

Дар'я ШЛАПАКОВА

Фота Ганны ЗАНКАВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Усё, як у казцы: прыгожая зала, музыка, пачастункі. Абаяльныя людзі распавядаюць аб правільным харчаванні і рэкламуюць свой тавар...

Грамадства

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

Гэта адходы шкла, паперы, пластыку, шын, батарэек, машыннага масла...

Грамадства

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

Атрымаць падказкі вам дапаможа экскурсія «Рамантыка мінскіх дворыкаў».