Вы тут

Вялікі свет у філіжанцы кавы


Больш за сто кавярняў у Беларусі адзначылі Міжнародны дзень кавы. Розныя святочныя імпрэзы праходзілі ў Мінску, Гомелі, Гродне, Віцебску, Магілёве, Брэсце, Пінску, Слуцку, Бабруйску, Кобрыне.


У адну мінскую кавярню пасля працы запрасілі і нас на дэгустацыю розных гатункаў кавы.

У «Кофце» ў той вечар сабралася шмат гасцей. Сярод моладзі была і пара шаноўнага ўзросту. Як нам сказала Ірына Фёдарава, гаспадыня кавярні, адзначыць Дзень пажылых людзей муж і жонка вырашылі кубачкам духмянага напою. І былі прыемна здзіўлены, што гэты дзень супаў з Міжнародным днём кавы.

Ліза, Павел, Алеся і галоўны барыста ў дзень дэгустацыі — Вераніка

Нагадаем: Дзень пажылых людзей заснаваны па ініцыятыве ААН у снежні 1990 года. Спачатку дату пачалі святкаваць у Заходняй Еўропе, потым у Амерыцы, а ў канцы 1990‑х гадоў ужо ва ўсім свеце. Дарэчы, 1 кастрычніка ў многіх краінах праходзяць розныя фэсты, якія арганізуюцца асацыяцыямі ў абарону правоў пажылых людзей, канферэнцыі ды кангрэсы. Грамадскія арганізацыі, фонды ладзяць у гэты дзень розныя акцыі. А вось Міжнародны дзень кавы — свята яшчэ зусім маладое. Як вядома, адзінай даты святкавання такога дня ў сусветнай супольнасці доўгі час не было, і толькі ў 2014-м Міжнародная кававая асацыяцыя, у якую ўваходзяць 75 краін, прыняла рашэнне аб зацвярджэнні афіцыйнай даты. У 2015 годзе Міжнародны дзень кавы ўпершыню адзначаўся ў афіцыйным статусе. Як паведамлялі арганізатары (http://www.aif.by), больш за 100 кавярняў у 10 гарадах Беларусі рыхтавалі да гэтага дня спецыяльныя прапановы, навучальныя і забаўляльныя праграмы.

У гэты дзень прыхільнікаў кавы па ўсёй краіне чакалі майстар-класы па заварванні кавы альтэрнатыўнымі спосабамі, кававыя квэсты, «Латтэ арт Баттл», святочныя сэты, зніжкі на каву да 50%, капінгі (прафесійная ацэнка якасці кавы), дэгустацыі. Каманда арганізатараў маштабнага фэсту Сoffee Fest Belarus аб’яднала краіну ў вялікім кававым флэшмобе #coffeedaybelarus.

— Міжнародны дзень кавы — гэта выдатная магчымасць расказаць пра сваю любоў да кавы і падзяліцца ёю з іншымі. Мы ганарымся, што Беларусь другі год становіцца часткай гэтага свята. Давайце адзначаць яго ўсёй краінай, хадзіць у кавярні ды спазнаваць свет у кубку смачнай кавы!», — з пачуццем задавальнення адзначыла заснавальніца фэсту Coffee Fest Belarus, нацыянальны каардынатар Міжнароднай асацыяцыі кавы ў Беларусі Марына Васкрасенская ў інтэрв’ю газеце «Аргументы й факты». І паведаміла, што ў 2020 годзе ў Мінску адбудзецца адразу тры кававыя івэнты: у лютым — маштабны фестываль Coffee Fest Belarus 2020, у красавіку — Coffee Fest Belarus. EXPO 2020, а ў ліпені — Першы фестываль крафтавай кавы, кавы для гурманаў.

І нам, заўзятарам кавы, таксама прыемна, што кававая культура ў Беларусі дынамічна развіваецца.

Вось што такое аэрапрэс

А што тычыцца даты 1 кастрычніка, то, як нам распавяла Ірына Фёдарава, менавіта ў гэты дзень пачынаецца «новы кававы год»: стартуюць збор ураджаю кавы і яго продаж у кававых трэйдараў. Магчыма, гэтую дату абралі яшчэ і таму, што ўпершыню святочныя мерапрыемствы ў гонар кавы былі праведзены ў Японіі менавіта 1 кастрычніка ў 1983 годзе па ініцыятыве мясцовай кававай асацыяцыі.

Але вернемся ў «Кофту». Гасцям кавярні ў той вечар прапаноўвалася паназіраць, як можна заварваць каву розных гатункаў альтэрнатыўнымі спосабамі. І потым, зразумела, прадэгуставаць, а таксама ўлавіць розніцу, наколькі напой, прыгатаваны, скажам, у кемексе, адрозніваецца ад кавы, зваранай у аэрапрэсе альбо пуроверы, а таксама паспрабаваць апісаць свае смакавыя адчуванні.

Госці размясціліся паўколам каля барнай стойкі, каб можна было ўбачыць сам працэс. У ролі «алхіміка» — Вераніка Наджафава, шэф-барыста, запрошаная з кавярні «Мануфактура». Яна ж спецыяліст па кантролі якасці на вытворчасці свежаабсмажанага зерня кавы «Мануфактураростерс» і трэнер у трэнінг-цэнтры #мануфактура_Lаb. Пакуль Вераніка рыхтуецца, гаспадыня кавярні пра яе нам расказвае. Аказваецца, гэта барыста з сямігадовым стажам, якая ў захапленні ад сваёй прафесіі. Удзельнічала ў галоўным Чэмпіянаце барыста ў Беларусі, які праходзіў у 2018‑м. Гэта, кажа Ірына, самы складаны і самы прэстыжны чэмпіянат з усіх кававых спаборніцтваў краіны. А складанасць у тым, што за пятнаццаць мінут удзельніку неабходна прыгатаваць 4 эспрэса, 4 капучына і 4 аўтарскія напоі. Аўтарскі напой павінен раскрыць смак эспрэса з нечаканага боку за кошт арыгінальнай рэцэптуры, распрацаванай самім удзельнікам. Кожнага ўдзельніка ацэньваюць суддзі: 4 сэнсарныя, 2 тэхнічныя і 1 галоўны. Судзейскі склад Чэмпіянату — гэта сертыфікаваныя суддзі SCA, прафесіяналы кававай індустрыі Беларусі, Расіі ды Еўропы. Ірына не сумняваецца: Вераніка зможа годна прадставіць Беларусь і на Сусветным чэмпіянаце барыста.

Майстар-клас для моладзі

— Альтэрнатыўныя спосабы гатавання кавы — свежая тэндэнцыя са свету барнай індустрыі, — пачынае свой майстар-клас Вераніка. — Для чаго яна патрэбна? Альтэрнатыва, пра гэта ведаюць усе барыста, «апявае» прыродныя характарыстыкі кавы — яго водар, кіслотнасць, шчыльнасць, слодыч…

Гаворыць дзяўчына ярка, захоплена, эмацыйна. І падрабязна распавядае пра кожны спосаб заварвання кавы. Прычым тэхнічныя падрабязнасці ўспрымаюцца як займальная гісторыя. Усё аб прыладах для заварвання кавы — у навіну для нас, свежае. Побач з ёй Ліза, Алеся і Павел — барыста «Кофты». У дзяўчат яшчэ досведу мала, але эспрэса ды іншыя віды кавы, па словах гаспадыні, яны вараць ужо выдатна.

— Несумненна, вы ведаеце, — працягвае Вераніка, — што кава — напой папулярны і карысны. Ён бадзёрыць, зараджае энергіяй, дапамагае не толькі сканцэнтравацца, але і расслабіцца, сагравае і асвяжае. Кава збліжае людзей: гэта адна з найважнейшых частак сацыялізацыі ў жыцці сучаснага чалавека. Вось звярніце ўвагу, як вы ўсе зараз усміхаецеся, прыязныя адно да аднаго. Бо прадчуваеце напой, які будзеце дэгуставаць. Кава, як мне здаецца, яшчэ і своеасаблівы правадыр эмоцый, а сама кававая культура — багаты і нязведаны свет! Вось таму я пазнаёмлю вас з альтэрнатыўнымі спосабамі яе заварвання. Яны прызначаны раскрыць шматграннасць смакавай гамы кавы…

Рукі нашай візаві проста-такі лётаюць над прыладамі, назавем іх прыборамі. Па выглядзе нагадваюць посуд з хімлабараторыі, а сама дзяўчына, паўтаруся, як алхімік: так лёгка, хутка і нязмушана ёю здзяйсняюцца ўсе маніпуляцыі. Яна меле каву, потым узважвае на маленькіх электронных вагах, налівае ў чайнік з тоненькім носікам ваду, засыпае каву… Стылізаваны дызайн прыладаў радуе вока, ды і зручнасць карыстання — відавочная.

Варонка, яна ж пуровер і харыё

— Глядзіце, як прыемна кладзецца ў далонь варонка V60, — кажа Вераніка. — V60, пуровер, харыё — гэта ўсё назвы аднаго і таго ж спосабу заварвання кавы. Ён стаў папулярным у 2010 годзе, пасля таго, як у The New York Times пра яго апублікавалі артыкул. А прыдуманы быў амаль за сто гадоў да таго. Падрыхтоўка пуровера — сапраўдны рытуал, які называюць «кававай цырымоніяй». Зрэшты, асвоіць гэты рытуал можна даволі лёгка. У перакладзе з англійскай — pour over, азначае: ліць зверху. Харыё — па назве японскай кампаніі (Hario), якая вырабляе аксэсуары для гэтага спосабу. V60 — таму што, як бачыце, варонка падобная на лацінскую літару V, а кут паміж яе сценкамі роўны 60°. У варонку ўкладаюць тонкі папяровы фільтр, насыпают буйна змолатую каву і акуратна льюць гарачую ваду з чайніка. Але не кіпень! Напой, прыгатаваны такім спосабам, атрымліваецца празрыстым, без асадка, з тонкім водарам, у якім выразна адчуваюцца ўсе яго ноты і нюансы.

Такім гатунак кавы з Кеніі, завараны ў варонцы V60, і атрымаўся: ясным, чыстым, празрыстым. Ліза, Алеся і Павел налілі напой у спецыяльныя чарачкі для дэгустацыі, яны з празрыстага шкла. Па словах Ірыны, кафеіну пры такім спосабе заварвання ў разы больш, чым у каве эспрэса. Таму мы смакуем духмяны напой памалу: усё-такі час вячэрні. І тут жа запіваем вадой, каб смакавыя рэцэптары ачысціліся для наступнай порцыі кавы, заваранай ужо ў аэрапрэсе.

Далей наша ўвага пераключаецца на аэрапрэс. Вераніка паведамляе: прыбор сканструяваны ў 2005 годзе амерыканцам Аланам Адлерам і выпускаецца фірмай Aerobie Inc. Па яе словах, рацэптаў прыгатавання ў гэтай прыладзе мноства, і перамогі на розных чэмпіянатах прыносяць якраз-такі «аўтарскія» арыгінальныя рэцэпты. Хтосьці кладзе кавы менш, хтосьці больш, у кагосьці буйней памол, у кагосьці драбней. Пэўнай рэгламентацыі не існуе. У аэрапрэсе каву засыпаюць у верхні цыліндр, 10 секунд памешваюць, а затым за 10–20 секунд праціскаць поршнем гатовы напой праз фільтр у ніжні рэзервуар. Кава атрымліваецца моцнай, амаль як эспрэса, і вельмі духмянай. І гэта яе, мабыць, галоўная якасць. Адзіны «мінус» — напой трохі мутнаваты ў адрозненне ад заваранага ў варонцы.

Пры альтэрнатыўным заварванні кавы важны кожны яе грам. І ёсць шмат розных нюансаў

Пасыпаліся ўслед і пытанні гасцей: ці мае значэнне вада, якую выкарыстоўваць? Мае! Яшчэ і якое! Адзін з гасцей, вучоны-гідрагеолаг Уладзімір Шымановіч, тлумачыць: прысутнасць магнія і кальцыя спрыяе ўзмацненню смака кавы. І карысна для агульнай фізіялогіі. Таму, кажа Вераніка, узрадаваўшыся, што сярод гасцей ёсць такія эксперты, і трэба заварваць каву не проста дыстыляванай вадой, а той, у якой ёсць мінеральныя солі.

— Трэці прыбор — кемекс. Яго дызайн гранічна лаканічны. Кемекс вырабляецца з борасілікатнага шкла і «перацягнуты» скураным паяском. У кемекс таксама ўстаўляюць папяровы альбо металічны фільтр. Ваду льюць з чайніка з тонкім носікам, працэс доўжыцца 5 мінут. На выхадзе — цудоўны па смаку, з густым водарам празрысты напой, узбагачаны кіслародам. Зазірніце ў вікіпедыю, — рэкамендуе Вераніка, — там запазычыце цікавую інфармацыю.

Заглянулі! Прылада была вынайдзеная ў 1941 годзе амерыканскім хімікам Пітэрам Шлюмбамам. Вучоны злучыў вобадам з дрэва і скуры шкляную колбу Эрленмаера і лабараторную шкляную варонку. Прыбор атрымаў папулярнасць у большай частцы з‑за свайго дызайну — хімічная колба з вялікай лейкай. Дарэчы, першы слоган рэкламнай кампаніі кемекса абвяшчаў: «Заварвайце каву, як Хімік». А рэкламным тварам кампаніі стаў сам вынаходнік, які дэманстраваў вынік свайго вынаходніцтва. Акрамя таго, ён усталяваў на пярэдняй дзверцы свайго кадылаку пазалочаны кемекс у якасці талісмана… Кемекс быў прызнаны выбітным прадметам амерыканскага дызайну і з 1944‑га выстаўляецца ў Нью-Ёркскім музеі сучаснага мастацтва.

А яшчэ Вераніка распавяла пра самы відовішчны, найдаўні альтэрнатыўны спосаб заварвання кавы ў так званым сіфоне. Вынайшла яго нейкая мадам Васьё ў 1841‑м. І мы тут жа паглядзелі фота той кававаркі ў інтэрнэце. А Вераніка патлумачыла, што такая штука не вельмі папулярная, бо шкло, з якога яна зроблена, вельмі крохкае. Але гэты метад любяць у Японіі.

Шмат чаго цікавага ў той вечар адбывалася на нашых вачах у «Кофце». І зерне кававае розных гатункаў, з розных плантацый свету мы нюхалі ды жавалі, разбіраліся ў каліброўцы. І ўдыхалі водар, смакуючы, акрамя Кеніі, яшчэ тры іншыя гатункі кавы — Руанду, Калумбію, Эфіопію, завараныя рознымі спосабамі. Дзяліліся сваімі смакавымі адчуваннямі. А потым быў і практыкум. Траіх гасцей запрасілі заварыць каву ў розных прыладах. Што яны паспяхова, не без хвалявання, і рабілі пад кіраўніцтвам барыста «Кофты» і Веранікі: малолі каву, узважвалі на вагах…

 А гэта называецца кемекс

Усмешкі ў той восеньскі вечар не знікалі з нашых твараў. У кавярні, дарэчы, мы яшчэ і павячэралі веганскімі сэндвічамі з чыябаты, атрымліваючы асалоду ад гарбаты з абляпіхай. А таксама заўважылі, што асартымент у кавярні ўзбагаціўся новымі фруктовымі напоямі. Адзін з іх — яблычную гарбату з папрыкай і цім’янам — паспыталі. Такая гарбатка, нам казалі, сёння ў трэндзе. Акрамя таго, паспелі пагаварыць з Ірынай і пра новую фішку гэтай утульнай кавярні: курс на экалагічнасць. У «Кофце», як паведаміла гаспадыня, пазбавіліся ад пластыка: выкарыстоўваюць цяпер біяпосуд з цукровага трыснёга, таксама талеркі з пальмавага ліста, драўляныя лыжачкі для памешвання цукру. Пра тое Ірына ўжо распавядала ў інтэрв’ю тэлеканалу АНТ. А цяпер, прызналася, яна разважае пра альтэрнатыву пластыкавым трубачкам для кактэйляў. Мы ў сваю чаргу выказалі меркаванне, што саломінкі з жыта, якога ў Беларусі шмат, могуць цалкам замяніць пластык: маўляў, выкарыстоўваюць жа італьянцы для кактэйляў макароны!

Водар кавы прыемны для ўсіх

На такой пазітыўнай ноце мы развіталіся з любімай кавярняй, дзе з асаблівай пяшчотай і піетэтам ставяцца да кавы.

Валянціна і Іван Ждановічы

Фота Івана Ждановіча

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Усё, што трэба ведаць пра змены ў Жыллёвым кодэксе

Усё, што трэба ведаць пра змены ў Жыллёвым кодэксе

Мы паспрабавалі адшукаць самыя вострыя вуглы новаўвядзенняў і ўявіць, як будзе працаваць гэты дакумент пачынаючы з 2020 года.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Як запрасіць чалавека, каб ён не прыйшоў, і знойдзены кашалёк.

Грамадства

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Усё, як у казцы: прыгожая зала, музыка, пачастункі. Абаяльныя людзі распавядаюць аб правільным харчаванні і рэкламуюць свой тавар...

Грамадства

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

Гэта адходы шкла, паперы, пластыку, шын, батарэек, машыннага масла...